CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Bữa ăn hợp lý đủ dinh dưỡng tại gia đình

Dinh dưỡng - 13/09

Theo thống kê gần đây, 77% số trường hợp tử vong ở Việt Nam là do các bệnh không lây nhiễm trong đó đứng đầu là các bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư, loãng xương, gout... Chế độ dinh dưỡng bất hợp lý là một yếu tố nguy cơ quan trọng hàng đầu dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng của phần lớn các bệnh mạn tính không lây.

Dinh dưỡng hợp lý là nền tảng của sức khỏe và trí tuệ. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý đáp ứng đủ nhu cầu cơ thể trong các giai đoạn khác nhau của chu kỳ vòng đời sẽ tạo ra sự tăng trưởng và phát triển tối ưu cho thai nhi và trẻ nhỏ, cũng như phòng chống hữu hiệu với đa số bệnh tật để có một thể lực khỏe mạnh, sức khỏe tốt, năng suất lao động cao và chất lượng cuộc sống tốt cho mọi lứa tuổi... Một bữa ăn cân đối cần có đủ 4 nhóm thực phẩm là nhóm bột đường (chủ yếu từ các loại ngũ cốc), nhóm chất đạm (thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu, đỗ...), nhóm chất béo (mỡ động vật, dầu thực vật), nhóm vitamin và khoáng chất (các loại rau, củ, quả, trái cây ...).

Một bữa ăn cân đối cần có đủ 4 nhóm thực phẩm.

Nhóm bột đường chiếm 55-65% năng lượng

Là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể hoạt động. Trong bữa ăn của người Việt Nam thì gạo được sử dụng nhiều nhất. Hiện nay, trên thị trường thường bán các loại gạo trông rất trắng và đẹp mắt. Nhưng để được như vậy thì phải qua quá trình xay sát kỹ nên đã làm mất đi các chất dinh dưỡng cần thiết và có lợi cho sức khỏe như các vitamin nhóm B, nhất là vitamin B1, chất xơ… Gạo lứt là một ví dụ của gạo không bị xay sát kỹ, có chứa hàm lượng dinh dưỡng cao hơn và đã được chứng minh có tác dụng hỗ trợ trong việc kiểm soát đường huyết, do đó hỗ trợ dự phòng và điều trị bệnh đái tháo đường. Ngoài ra, cũng nên ăn thay đổi các loại ngũ cốc khác và khoai củ như ngô, khoai lang, khoai tây… để làm đa dạng các loại thực phẩm, tăng cường lợi ích cho sức khỏe. Người Việt thường có thói quen ăn nhiều cơm, do đó làm cho tính cân đối của khẩu phần không được đảm bảo.

Nhóm chất đạm chiếm 13-20% năng lượng

Cung cấp các thành phần thiết yếu để xây dựng nên cơ thể, đảm bảo cơ thể tăng trưởng và duy trì nhiều hoạt động sống, tăng cường sức đề kháng của cơ thể chống lại bệnh tật. Cần ăn phối hợp cả thực phẩm giàu đạm động vật (như thịt, cá, trứng, sữa...) và đạm thực vật (từ các loại đậu, đỗ…). Các loại thịt đỏ (như thịt lợn, thịt bò …) có nhiều sắt giúp phòng chống thiếu máu thiếu sắt, đặc biệt quan trọng đối với trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và phụ nữ tuổi sinh đẻ. Tuy nhiên ăn nhiều thịt đỏ lại làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, ung thư, gout… do đó không nên ăn nhiều. Nên tăng cường ăn các loại thịt gia cầm (như gà, vịt, ngan, chim…) và nên ăn ít nhất 3 bữa cá mỗi tuần. Các loại cá nhỏ nấu nhừ ăn cả xương, tôm và tép ăn cả vỏ và cua là nguồn cung cấp canxi tốt cho cơ thể. Các loại hạt đậu, đỗ cũng là nguồn đạm thực vật tốt.

Ăn thừa muối làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, ung thư dạ dày, loãng xương, sỏi thận…

Nhóm chất béo chiếm 20-25% năng lượng

Gồm mỡ động vật và dầu thực vật, giúp dự trữ và cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động và tăng trưởng, hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu, mỡ như vitamin A, D, E, K, tham gia cấu trúc cơ thể và hoạt động của tế bào. Mỡ động vật thường chứa nhiều chất béo bão hòa, khó hấp thu, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch vì thế nên sử dụng hạn chế. Mỡ cá và mỡ gia cầm lại có nhiều chất béo chưa bão hòa, đặc biệt là omega 3, omega 6, omega 9, rất có lợi cho sức khỏe. Các loại dầu thực vật cũng thường có nhiều chất béo chưa bão hòa nên có tác dụng tốt cho tim mạch và được khuyến khích tiêu thụ như dầu ôliu, dầu đậu nành, dầu mè, dầu hướng dương, dầu hạt cải…. Không nên ăn quá nhiều các món xào, rán, nướng, mà nên tăng cường ăn các món luộc, hấp để giảm mất mát các chất dinh dưỡng và không làm biến đổi thực phẩm thành các chất có thể gây tác hại cho sức khỏe (vì các món luộc thì không bị tác động nhiều bởi nhiệt độ cao như các món xào, rán, nướng; hơn nữa lại hạn chế được việc sử dụng muối). Dầu, mỡ để rán chỉ lấy một lượng vừa đủ, dùng một lần rồi đổ bỏ, không dùng lại nhiều lần; hạn chế ăn đồ nướng cháy vì làm tăng nguy cơ gây ung thư. Thực phẩm chế biến sẵn như mì ăn liền, các đồ ăn vặt có chiên rán và cả bơ thực vật, có nhiều chất béo chuyển hóa thể trans cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, vì thế nên hạn chế tiêu thụ.

Nhóm vitamin và khoáng chất

Gồm các loại rau, củ, quả... cung cấp các yếu tố vi lượng cũng như các chất bảo vệ, giúp cơ thể phát triển khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng, chống lại bệnh tật ở mọi lứa tuổi. Các loại rau lá màu xanh sẫm và các loại rau và quả màu vàng, đỏ là nguồn cung cấp vitamin A giúp sáng mắt, tăng sức đề kháng, cung cấp chất sắt giúp chống thiếu máu thiếu sắt, đặc biệt giúp cho cơ thể trẻ em tăng trưởng và phát triển tốt. Bên cạnh đó rau, quả còn chứa nhiều chất xơ và các dưỡng chất thực vật là các chất chống oxy hóa nên có tác dụng nâng cao sức khỏe và phòng chống các bệnh mạn tính không lây. Nên ăn rau quả đa dạng màu sắc cầu vồng (xanh, vàng, đỏ, tím, trắng, nâu…) để có đủ các loại dưỡng chất thực vật. Ăn ít rau và quả được cho là nguyên nhân của 1,7 triệu trường hợp tử vong, chiếm 2,8% tổng số trường hợp tử vong trên thế giới. Ăn ít rau và quả còn được ước tính là nguyên nhân của 19% số ung thư dạ dày ruột, 31% các bệnh thiếu máu tim cục bộ, và 11% số trường hợp đột quỵ. Số liệu từ các cuộc tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc trong giai đoạn 1989 – 2010 của Viện Dinh dưỡng cho thấy: mức tiêu thụ rau và quả trung bình là khoảng 250 g/người/ngày (đạt 62,5% nhu cầu khuyến nghị), trong đó chỉ có mức tiêu thụ quả chín tăng từ 2,2g/người/ngày lên 60,9g/người/ngày, trong khi mức tiêu thụ rau các loại không tăng và chỉ đạt 190g/người/ngày vào năm 2010. Điều tra năm 2009-2010 cho thấy có 80,4% số người trưởng thành ăn ít rau quả. Điều tra toàn quốc về các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm cho thấy hơn một nửa (57%) số người trưởng thành không ăn đủ rau quả. Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo nên ăn ít nhất 400gam rau, quả mỗi ngày, có tác dụng phòng chống các bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng như các bệnh tim mạch, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng. Trẻ em cũng cần được tập cho ăn rau với cách chế biến phù hợp. Những người thừa cân, béo phì, rối loạn đường huyết, đái tháo đường nên lưu ý hạn chế các loại quả chín ngọt và nhiều năng lượng như chuối, xoài, mít, vải …

Cách tính lượng muối trong một số loại gia vị.

Hiện nay đa số người dân đều ăn thừa muối từ 2 đến 3 lần so với nhu cầu khuyến nghị là 5 gam muối/ngày. Do vậy cần chú ý giảm các loại gia vị mặn chứa nhiều muối được cho vào trong quá trình nấu ăn; hạn chế ăn các món kho, rim, rang; hạn chế ăn các thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối như giò, chả, xúc xích, thịt xông khói, mì ăn liền, bánh mì, bim bim, các món ăn rang muối, dưa cà muối, cá khô...; hạn chế chấm nước mắm, muối, bột canh, tốt nhất là khi ăn các loại nước chấm thì nên pha loãng, dùng thêm các gia vị khác như chanh, ớt, tỏi để tăng vị giác bù cho vị mặn bị bớt đi. Nên sử dụng muối và bột canh có iốt để phòng chống bướu cổ, thiểu năng trí tuệ và các rối loạn khác do thiếu iốt.

Hạn chế tiêu thụ đường tự do như các loại đường tinh chế, các loại nước ngọt, bánh kẹo ngọt và uống nước ép quả ngọt ở mức độ vừa phải cũng góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Uống đủ nước sạch hàng ngày (trung bình khoảng 1,5-2 lít) cũng cần thiết để có cơ thể khỏe mạnh, nhất là trong những ngày nắng nóng. Cần hạn chế và không lạm dụng rượu, bia. Điều tra toàn quốc ở người trưởng thành 25-64 tuổi của Viện Dinh dưỡng cho thấy, nguy cơ mắc tăng huyết áp tăng gấp 1,6 lần ở nam uống trên 3 đơn vị rượu/ngày. Nam nên uống không quá 2 đơn vị rượu (tương đương 2 cốc vại bia hoặc 2 chén 30ml rượu mạnh) hoặc nữ không nên quá 1 đơn vị rượu/ngày.

Theo TS.BS. Đỗ Hà/Sức khỏe và Đời sống Link Gốc: Copy Link

https://suckhoedoisong.vn/bua-an-hop-ly-du-dinh-duong-tai-gia-dinh-n180012.html

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Những sai lầm khi ăn tối ảnh hưởng đến sức khỏe

Sống khỏe - 08/04

Những sai lầm khi ăn tối ảnh hưởng đến sức khỏe

Thực chất ăn tối như thế nào rất quan trọng.Ăn tối quá muộn, ăn quá no hoặc nhịn đói, không ăn chất đạm chỉ ăn chay để giảm cân... đều là những thói quen sai lầm gây hại cho sức khỏe.

Đánh bại bệnh tật bằng 'liệu pháp thực phẩm'

Sống khỏe - 13/04

Đánh bại bệnh tật bằng 'liệu pháp thực phẩm'

Xưa nay cổ nhân thường nói, đại ý, bệnh tật từ miệng mà vào, tai họa từ miệng mà ra là để nhấn mạnh đến tầm quan trọng của ăn uống. Nay, điều này hoàn toàn đúng, được khoa học chứng minh, không chỉ đẩy lùi bệnh tật mà còn tăng cường sức khỏe và vẻ đẹp cho con người.

Prudential Việt Nam ra mắt ứng dụng chăm sóc sức khỏe Pulse by Prudential

Sống khỏe - 06/05

Prudential Việt Nam ra mắt ứng dụng chăm sóc sức khỏe Pulse by Prudential

Hỗ trợ toàn diện 3 giai đoạn quan trọng trong hành trình chăm sóc sức khỏe của người Việt - Ngăn ngừa, Trì hoãn, Bảo vệ trước các vấn đề về sức khỏe.

Dưa hấu bổ dưỡng và ngon miệng là vậy nhưng có 6 điều cần lưu ý khi ăn để không mang bệnh vào người

Sống khỏe - 16/06

Dưa hấu bổ dưỡng và ngon miệng là vậy nhưng có 6 điều cần lưu ý khi ăn để không mang bệnh vào người

Bước vào mùa hè nóng nực, dưa hấu được coi là một trong những trái cây ưa thích của nhiều người. Tuy nhiên, khi ăn, bạn nên lưu ý 6 điều này để vừa hấp thụ được đầy đủ dinh dưỡng của dưa hấu lại không gây bệnh cho cơ thể.

Tin cùng chuyên mục

Những người ăn mướp đắng sẽ cực độc

Sống khỏe - 13/09

Những người ăn mướp đắng sẽ cực độc

Mướp đắng là thực phẩm quen thuộc nhưng rất nhiều người không thể ăn thực phẩm này.

Thực phẩm ăn buổi tối cẩn thận bạn sẽ bị mất ngủ

Sống khỏe - 13/09

Thực phẩm ăn buổi tối cẩn thận bạn sẽ bị mất ngủ

Thịt đỏ, sô cô la, sốt cà chua... là thực phẩm bạn cần hạn chế ăn buổi tối để không bị mất ngủ.

Sai lầm khi ăn rau muống gây hại nghiêm trọng

Sống khỏe - 13/09

Sai lầm khi ăn rau muống gây hại nghiêm trọng

Rau muống là loại rau quen thuộc nhưng bạn cần chú ý khi ăn để không hại sức khỏe.

Ăn gì để vết thương hở mau lành?

Sống khỏe - 12/09

Ăn gì để vết thương hở mau lành?

Để vết thương hở mau lành bạn cần ăn những thực phẩm chứa nhiều protein và các loại rau ăn lá.

Thường xuyên ăn cơm nhưng vì sao người Nhật hiếm khi béo phì, lại còn sống thọ bậc nhất thế giới? Hóa ra cách họ tiêu thụ gạo cũng rất đáng để học tập

Sống khỏe - 12/09

Thường xuyên ăn cơm nhưng vì sao người Nhật hiếm khi béo phì, lại còn sống thọ bậc nhất thế giới? Hóa ra cách họ tiêu thụ gạo cũng rất đáng để học tập

Gạo là thực phẩm chứa nhiều đường, làm tăng nguy cơ tiểu đường và béo phì... nhưng vì sao người Nhật Bản vẫn có tỷ lệ béo phì thấp, tuổi thọ cao bậc nhất thế giới?

Video nổi bật