CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Cách ứng phó với nhiễm khuẩn tiết niệu do vi khuẩn

Cần biết - 10/10

Đường tiết niệu từ thấp lên cao bao gồm niệu đạo, bàng quang, niệu quản rồi mới đến thận. Nhiễm khuẩn tiết niệu là viêm đường tiết niệu do vi khuẩn gây nên và có thể gặp ở từng đoạn hoặc toàn bộ đường tiết niệu.

Vi khuẩn gây viêm như thế nào?

Nguyên nhân gây nhiễm khuẩn tiết niệu có nhiều, bao gồm do nấm, lao, lậu cầu và các vi khuẩn khác. Sở dĩ xếp trực khuẩn lao, lậu cầu và nấm thành nhóm riêng vì chúng có những đặc điểm riêng về dịch tễ, cơ chế bệnh sinh, triệu chứng lâm sàng, đặc điểm mô bệnh học cũng như thuốc điều trị.

Trong bài này chúng tôi chỉ đề cập tới nhóm nguyên nhân gây nhiễm khuẩn tiết niệu do các vi khuẩn, trong đó vi khuẩn gram âm chiếm đa số (trên 90%), thường gặp nhất là E. coli (60- 70%), sau đó là Klebsiella, P. mirabilis, Enterobacter...

Các vi khuẩn gram dương ít gặp hơn, bao gồm chủ yếu là Eterococcus và Staphylococcus. Các vi khuẩn đa số xâm nhập ngược dòng từ niệu đạo đi lên, do đó thường biểu hiện viêm niệu đạo, bàng quang trước.

Ngược lại, khi vi khuẩn theo đường máu và đường bạch huyết thường gây nhiễm khuẩn nhu mô thận rồi mới ra nước tiểu gây viêm đường tiết niệu thấp.

Một số yếu tố thuận lợi cho nhiễm khuẩn tiết niệu như sỏi, u thận tiết niệu, dị dạng thận niệu quản. Ở nam giới còn do u tiền liệt tuyến lành hoặc ác tính và các khối u khác từ bên ngoài chèn ép gây tắc nghẽn đường bài xuất nước tiểu, ứ trệ dòng nước tiểu, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào tế bào biểu mô đường niệu. Thận đa nang, đái tháo đường, thai nghén cũng là những yếu tố thuận lợi khác.

Cách ứng phó với nhiễm khuẩn tiết niệu do vi khuẩn - ảnh 1

Vi khuẩn E. coli gây ra 90% các ca nhiễm khuẩn niệu

Ở nam giới, do niệu đạo dài hơn, hẹp hơn và xa hậu môn hơn nữ giới, hơn nữa tuyến tiền liệt của nam giới tiết ra chất có khả năng sát khuẩn nên nhiễm khuẩn tiết niệu ở nam giới ít gặp hơn ở nữ giới.

Chẩn đoán như thế nào?

Tuỳ theo vi khuẩn gây bệnh, vị trí nhiễm khuẩn cũng như tính chất cấp tính hay mạn tính mà triệu chứng của nhiễm khuẩn tiết niệu biểu hiện khác nhau. Nhìn chung chia thành hai nhóm là nhiễm khuẩn đường tiết niệu thấp (viêm niệu đạo, bàng quang) và viêm thận - bể thận.

Ở nam giới, do niệu đạo dài hơn, hẹp hơn và xa hậu môn và tuyến tiền liệt tiết ra chất có khả năng sát khuẩn nên nhiễm khuẩn tiết niệu ở nam giới ít gặp hơn ở nữ giới.

Biểu hiện của nhiễm khuẩn tiết niệu thấp bao gồm các triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt, có thể đái ra máu, mủ. Khi đái ra máu, mủ ở đầu bãi thường do nhiễm khuẩn tại niệu đạo, ở cuối bãi thường do nhiễm khuẩn tại bàng quang. Biểu hiện nhiễm khuẩn toàn thân có thể gai sốt hoặc sốt rét run, cũng có khi không sốt.

Viêm thận - bể thận có hai dạng là viêm thận - bể thận cấp tính và mạn tính. Trong viêm thận bể thận cấp tính, triệu chứng thường xuất hiện đột ngột, rầm rộ. Biểu hiện tại chỗ bao gồm tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu có máu hoặc mủ. Đây là các triệu chứng nhiễm khuẩn tiết niệu thấp và có thể xuất hiện trước. Tuy nhiên nếu nhiễm khuẩn theo đường máu thì có thể triệu chứng viêm thận- bể thận lại xuất hiện đầu tiên. Khi đó bệnh nhân thường đau hông lưng một bên hoặc cả hai bên, cảm giác tức nặng âm ỉ hoặc đau quặn nhiều, tăng khi vỗ tại vùng thận. Khi khám lâm sàng có thể phát hiện thận to. Bệnh nhân sốt cao, rét run, môi khô, lưỡi bẩn, hơi thở hôi. Trường hợp nặng bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn: Mạch nhanh nhỏ, khó bắt hoặc không bắt được, huyết áp thấp hoặc không đo được.

Trong trường hợp viêm thận - bể thận mạn triệu chứng ít rầm rộ hơn, đau tức ít vùng lưng; có thể thiếu máu, phù, tăng huyết áp là những triệu chứng của suy thận. Đặc biệt khi khai thác bệnh sử có thể phát hiện các triệu chứng nhiễm khuẩn tiết niệu, viêm thận- bể thận cấp tái phát nhiều lần. Có thể có các yếu tố thuận lợi bao gồm sỏi, dị dạng đường tiết niệu, thận đa nang... như đã nói ở trên.

Các triệu chứng cận lâm sàng bao gồm xét nghiệm máu, nước tiểu, siêu âm, Xquang, chụp hệ tiết niệu có thuốc cản quang đường tĩnh mạch... Ngoài ra tuỳ yêu cầu phục vụ chẩn đoán và điều trị mà các bác sĩ chuyên khoa có thể cho làm các xét nghiệm cận lâm sàng khác.

Điều trị bệnh có khó?

Tuỳ theo vị trí nhiễm khuẩn thấp hay cao, mức độ viêm nặng hay nhẹ, tính chất cấp tính hay mạn tính và chủng vi khuẩn gây bệnh mà có những biện pháp điều trị khác nhau.

Cách ứng phó với nhiễm khuẩn tiết niệu do vi khuẩn - ảnh 2

Nguyên tắc chung là lựa chọn kháng sinh thích hợp, tốt nhất là dùng kháng sinh theo kháng sinh đồ (tức là sau khi cấy nước tiểu hoặc máu thấy vi khuẩn gây bệnh thì đánh giá mức độ nhạy cảm của vi khuẩn với một số thuốc kháng sinh, từ đó lựa chọn kháng sinh nhạy cảm nhất, dễ hấp thu, ít tác dụng phụ nhất, sẵn có và cân nhắc cả về vấn đề kinh tế); điều trị triệu chứng và điều trị hỗ trợ khác.

Trường hợp nhiễm khuẩn tiết niệu thấp thường dùng kháng sinh đường uống kết hợp với thuốc sát khuẩn tại chỗ. Các kháng sinh thường dùng có tác dụng tốt trong nhiễm khuẩn tiết niệu thấp hiện nay như nhóm quinolon. Lưu ý không sử dụng quinolon cho phụ nữ có thai, đang cho con bú và trẻ em dưới 16 tuổi vì thuốc ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ do gây tổn thương sụn khớp. Các nhóm kháng sinh khác như beta lactam cũng có tác dụng tốt.

Một kháng sinh thông thường, rẻ tiền, khá thông dụng hiện nay là co-trimoxazol cũng có tác dụng trong một số trường hợp nhiễm khuẩn tiết niệu nhẹ, tuy nhiên tỷ lệ vi khuẩn kháng kháng sinh này hiện nay khá cao. Thời gian sử dụng kháng sinh tuỳ thuộc vào chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, căn cứ từng trường hợp cụ thể mà có thể dùng liều duy nhất hay dùng kéo dài. Hiện nay hay dùng kháng sinh kết hợp với một số hoá chất như nitrofurantoin, mictasol bleu... là những thuốc đào thải gần như nguyên vẹn qua đường tiểu nên có tác dụng sát khuẩn tại chỗ.

Trường hợp viêm thận - bể thận cấp hay đợt cấp của viêm thận - bể thận mạn cần dùng kháng sinh đường tĩnh mạch liều cao và nên phối hợp ít nhất hai kháng sinh. Thời gian dùng kháng sinh cũng dài hơn trong điều trị nhiễm khuẩn tiết niệu thấp, ít nhất cũng dùng trong 14 ngày. Lựa chọn thuốc tốt nhất theo kháng sinh đồ, tuy nhiên do kháng sinh đồ cho kết quả muộn hoặc cấy không mọc vi khuẩn nên cần cho kháng sinh sớm theo kinh nghiệm, dựa vào vi khuẩn hay gặp, tuổi mắc bệnh, các bệnh lý kèm theo...

Các thuốc có thể dùng như quinolon kết hợp augmentin; hoặc cephalosporin kết hợp hoặc thuốc nhóm quinolon uống hay truyền tĩnh mạch - hoặc kết hợp thuốc aminosid tiêm bắp hoặc pha truyền tĩnh mạch một.

Các biện pháp điều trị hỗ trợ khác trong bệnh nhiễm khuẩn tiết niệu bao gồm uống nhiều nước thường trên 1,5 lít/ngày, hạ sốt giảm đau, nâng cao thể trạng. Điều trị các yếu tố thuận lợi như điều trị sỏi tiết niệu (uống thuốc tan sỏi, tán sỏi qua siêu âm, phẫu thuật lấy sỏi...), điều trị u phì đại lành tính tiền liệt tuyến, điều trị các dị dạng đường niệu, điều trị các bệnh kèm theo. Điều trị các biến chứng của bệnh như suy thận, thiếu máu, tăng huyết áp...

Theo TS. Bùi Hải/Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Ứng phó nhiễm trùng tiết niệu cho "bà bầu" bằng thuốc

Sống khỏe - 28/08

Ứng phó nhiễm trùng tiết niệu cho "bà bầu" bằng thuốc

Bất kì người nào cũng có thể mắc phải các triệu chứng của nhiễm trùng tiết niệu, đặc biệt là phụ nữ mang thai. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ tránh gây hại cho thai nhi.

Bài thuốc chữa sỏi tiết niệu

Sống khỏe - 04/10

Bài thuốc chữa sỏi tiết niệu

YHCT gọi sỏi tiết niệu là chứng: sa lâm, thạch lâm hoặc cát lâm, gồm các triệu chứng chủ yếu: đau bụng, đau lưng, tiểu tiện ra máu, tiểu tiện khó...

Hải kim sa: cải thiện bệnh lý tiết niệu

Sống khỏe - 06/10

Hải kim sa: cải thiện bệnh lý tiết niệu

Cây này mọc hoang khắp nơi, thường thấy ở bụi rậm, bờ rào... Khi dùng làm thuốc, cắt toàn cây dùng tươi hay phơi khô.

Video có thể bạn quan tâm

  

Nhiễm khuẩn đường tiết niệu

Hệ thống tiết niệu bao gồm: Thận, bàng quang, ống dẫn nước tiểu và niệu đạo (Video: Youtube).

Tin cùng chuyên mục

U men răng: Quan trọng là phát hiện sớm

Sống khỏe - 10/10

U men răng: Quan trọng là phát hiện sớm

Nhiều người thấy mặt tự dưng lệch hẳn sang một bên chỉ nghĩ đơn giản là do trúng gió, sâu răng hoặc nhiễm trùng răng... Đến khi đi khám, mới biết mình bị u men răng, một nửa xương hàm dưới đã bị phá hủy. Vì vậy, việc phát hiện sớm là vô cùng quan trọng.

Dấu hiệu mắc bệnh thận

Sống khỏe - 10/10

Dấu hiệu mắc bệnh thận

Bệnh thận thường diễn biến âm thầm đến khi có biểu hiện thì bệnh đã nặng có thể suy thận phải chạy thận nhân tạo.

Người phụ nữ tự ý chữa đau mắt khiến suýt mù: Chuyên gia cảnh báo đừng dại làm theo cách chữa đau mắt phản khoa học này

Sống khỏe - 10/10

Người phụ nữ tự ý chữa đau mắt khiến suýt mù: Chuyên gia cảnh báo đừng dại làm theo cách chữa đau mắt phản khoa học này

Rất nhiều cách chữa đau mắt đã khiến bác sĩ phát hoảng bởi việc tự ý chữa phản khoa học, khiến tình trạng sức khỏe thêm nặng nề, trong đó đắp lá chữa đau mắt có thể bị mù lòa.

Long cốt trị mất ngủ, ra mồ hôi trộm

Sống khỏe - 10/10

Long cốt trị mất ngủ, ra mồ hôi trộm

Long cốt là xương đã hoá thạch của động vật cổ đại thuộc loài khủng long: Tê giác ngựa 3 ngón chân Rhinoceros sinensis Owen.; Rhinoceros indet; Loài hươu: Cervidae indet; loài trâu: Bovidae indet...; Long xỉ (Dens Draconis) là một loại long cốt, có cùng chung thành phần hóa học và công dụng.

Viêm mủ màng phổi: dễ bỏ sót, nhiều tai biến

Sống khỏe - 10/10

Viêm mủ màng phổi: dễ bỏ sót, nhiều tai biến

Viêm mủ màng phổi là hiện tượng viêm và ứ mủ trong khoang màng phổi. Nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm, bệnh sẽ diễn biến xấu hoặc để lại di chứng nặng cho người bệnh và gây khó khăn cho việc điều trị.

Tin mới

Lạm dụng loại thuốc này lúc quan hệ: Cảnh báo từ chuyên gia “vui một phút, cả đời vô sinh, lãnh cảm”

Sống khỏe - 15/12

Lạm dụng loại thuốc này lúc quan hệ: Cảnh báo từ chuyên gia “vui một phút, cả đời vô sinh, lãnh cảm”

Nhiều người xem loại thuốc này như "thần dược yêu" vì nó làm tăng nhanh ham muốn và khoái cảm khi quan hệ. Tuy nhiên, hiểm họa có thể ập đến bất cứ lúc nào.

Tóc rụng nhiều, bác sĩ khuyên chỉ cần thay đổi một thói quen này sẽ cải thiện

Sống khỏe - 15/12

Tóc rụng nhiều, bác sĩ khuyên chỉ cần thay đổi một thói quen này sẽ cải thiện

Rụng tóc là tình trạng chung của cả hai giới ngoài 40 tuổi trở đi. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra rụng tóc, trong đó có liên quan tới chế độ ăn uống, stress, sinh lý, nội tiết...

Tác dụng ít biết của bóng đá với phụ nữ

Sống khỏe - 15/12

Tác dụng ít biết của bóng đá với phụ nữ

Những phụ nữ bị cao huyết áp nhẹ nếu tham gia chơi bóng đá giải trí trong vòng 15 tuần có thể giảm rõ rệt số đo huyết áp.

Chuyên gia dinh dưỡng tư vấn chế độ ăn cho cầu thủ trước khi ra sân

Sống khỏe - 15/12

Chuyên gia dinh dưỡng tư vấn chế độ ăn cho cầu thủ trước khi ra sân

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, chuyên gia dinh dưỡng của các cầu thủ bóng đá, việc cung cấp đủ dinh dưỡng để đảm bảo vấn đề nâng cao thể lực là hết sức quan trọng.

Các món cháo dễ làm rất tốt cho hệ hô hấp trong mùa đông

Sống khỏe - 15/12

Các món cháo dễ làm rất tốt cho hệ hô hấp trong mùa đông

TS. Đậu Xuân Cảnh, Giám đốc Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam cho biết, thời tiết chuyển từ mùa đông sang xuân là khoảng thời gian các bệnh lý đường hô hấp rất dễ phát sinh. Người bệnh thường bị ho kéo dài ảnh hưởng tới sức khỏe và sinh hoạt.

Xem thêm

Video nổi bật