CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Cần chú ý gì khi điều trị bằng thuốc kháng HIV?

Cần biết - 09/12

Đối với người nhiễm HIV/AIDS, tuân thủ chỉ định của Bác sĩ giúp chặn HIV, tránh kháng thuốc và duy trì sức khoẻ cho người bệnh.

Mục đích của việc điều trị bằng thuốc kháng HIV (ARV) là ức chế sự nhân lên của vi-rút và kìm hãm lượng vi-rút trong máu ở mức thấp nhất; Phục hồi chức năng miễn dịch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội; Cải thiện chất lượng sống và giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở người nhiễm HIV...

Điều trị ARV chủ yếu là điều trị ngoại trú và được chỉ định khi người bệnh có đủ tiêu chuẩn lâm sàng, và/hoặc xét nghiệm và chứng tỏ đã sẵn sàng điều trị.

Điều trị bằng thuốc ARV khi nào?

Khi đưa một bệnh nhân vào điều trị bằng thuốc ARV, bác sĩ phải dựa vào giai đoạn lâm sàng của bệnh nhân và số lượng tế bào CD4. Theo 'Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị HIV/AIDS' của Bộ Y tế, nếu có xét nghiệm CD4, chỉ định điều trị ARV khi:

- Người nhiễm HIV giai đoạn lâm sàng 4 (với các triệu chứng như: sút cân trên 10% trọng lượng cơ thể kèm theo sốt kéo dài trên 1 tháng hoặc tiêu chảy kéo dài trên 1 tháng không rõ nguyên nhân; viêm phổi, nhiễm Herpes mạn tính ở môi, miệng, cơ quan sinh dục...; nhiễm Candida thực quản...) thì không phụ thuộc số lượng tế bào CD4.

- Người nhiễm HIV giai đoạn 3 (sút cân nặng không rõ nguyên nhân trên 10% trọng lượng cơ thể, tiêu chảy không rõ nguyên nhân kéo dài trên 1 tháng; sốt không rõ nguyên nhân từng đợt hoặc liên tục kéo dài trên 1 tháng; nhiễm nấm Candida miệng tái diễn... ) với CD4<350TB/mm3.

Cần chú ý gì khi điều trị bằng thuốc kháng HIV? - ảnh 1

Những người nhiễm HIV ở nhiều giai đoạn có thể điều trị với ARV (ảnh: Internet)

- Người nhiễm HIV giai đoạn lâm sàng 1, 2 với CD4<250 TB/mm3

Nếu không làm được xét nghiệm CD4, chỉ định điều trị ARV khi người nhiễm HIV ở giai đoạn lâm sàng 3,4.

Và lưu ý khi dùng thuốc

Khi người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV vẫn phải áp dụng các biện pháp dự phòng lây nhiễm vi-rút cho người khác. Với những người được điều trị ARV khi tình trạng miễn dịch chưa phục hồi cần tiếp tục điều trị dự phòng các bệnh nhiễm trùng cơ hội.

Do HIV có tỷ lệ nhân lên và đột biến rất cao nên bệnh nhân cần tuyệt đối tuân thủ điều trị. Nghĩa là phải dùng đúng liều, đúng giờ và đều đặn hàng ngày. Người bệnh phải tự đặt ra cho mình một giờ uống thuốc nhất định.

Lịch uống thuốc sẽ dễ thực hiện nếu có thể lồng ghép vào thời gian biểu hoạt động hàng ngày. Có thể đặt chuông báo thức hoặc điện thoại di động để nhắc nhở việc uống thuốc hoặc người hỗ trợ trong gia đình nhắc nhở giờ uống thuốc. Các thuốc uống 2 lần/ngày thì phải uống cách nhau 12 giờ. Các thuốc uống 3 lần/ngày thì phải uống cách nhau 8 giờ/lần.

Nếu không tuân thủ (nghĩa là các liều thuốc không được dùng đều đặn, đủ liều và đúng giờ) sẽ dẫn đến việc nồng độ thuốc trong máu thấp, các đột biến của HIV sẽ xuất hiện sự kháng thuốc. Việc điều trị sẽ bị thất bại.

Trường hợp người bệnh khi phát hiện ra mình quên uống thuốc theo lịch thì phải uống ngay liều thuốc vừa quên. Tiếp theo tính thời gian uống liều kế tiếp theo lịch như thường lệ. Nếu thời gian đến liều uống kế tiếp còn dưới 4 tiếng, không được uống liều kế tiếp theo lịch cũ mà phải đợi trên 4 tiếng mới được uống. Nếu quên hơn 2 liều trong một tuần, người bệnh phải báo cho bác sĩ điều trị để được hướng dẫn.

Tác dụng phụ của thuốc kháng HIV

Khi dùng các thuốc điều trị kháng HIV (ARV) người bệnh có thể gặp các tác dụng phụ do thuốc gây ra. Một số tác dụng phụ thường gặp là:

Buồn nôn: Để hạn chế tác dụng phụ này, người bệnh có thể uống thuốc trong hoặc ngay sau bữa ăn hoặc có thể uống thuốc chống nôn trước khi uống ARV 30 phút.

Cần chú ý gì khi điều trị bằng thuốc kháng HIV? - ảnh 2

Đau đầu là một trong những tác dụng phụ của ARV (ảnh: Internet)

Tiêu chảy: Nếu uống thuốc người bệnh thấy bị tiêu chảy, cần đánh giá mức độ tiêu chảy và các triệu chứng kèm theo. Khi bị tiêu chảy cần uống oresol để bù nước, điện giải. Nếu nặng cần truyền dịch hoặc có thể phải dùng các thuốc chống tiêu chảy để hạn chế tiêu chảy tạm thời.

Đau đầu: Trường hợp người bệnh thấy đau đầu khi dùng thuốc có thể dùng các thuốc giảm đau thông thường như paracetamol để giảm bớt đau đầu.

Đau bụng, khó chịu ở bụng: Đối với hiện tượng này người bệnh cần phải theo dõi kỹ. Trường hợp đau liên tục cần tới cơ sở y tế nơi cấp thuốc để được xử lý, thậm chí là phải thay thế thuốc khác hoặc đổi phác đồ điều trị.

Nổi ban đỏ, ngứa: Cũng giống như các thuốc điều trị khác, thuốc ARV cũng có thể gây dị ứng. Nhẹ thì có biểu hiện ban đỏ rải rác, ngứa… Khắc phục bằng cách: uống thêm thuốc kháng histamin. Tuy nhiên nếu dị ứng nặng có thể đe dọa tính mạng cần ngừng thuốc ngay và điều trị tích cực tại các trung tâm y tế có đủ điều kiện.

Thiếu máu: Một số thuốc ARV có tác dụng ức chế tủy xương làm cho tủy xương giảm khả năng sinh ra hồng cầu gây thiếu máu với các biểu hiện như hoa mắt, chóng mặt. Thường xuất hiện sau 4-6 tuần hoặc có thể xuất hiện sau vài tháng điều trị bằng thuốc ARV. Có thể bổ sung vitamin B12, viên sắt, folic... để khắc phục tình trạng này.

Rối loạn giấc ngủ, hay gặp ác mộng khi ngủ: Đối với người bệnh gặp triệu chứng này nên dùng thuốc vào buổi tối, trước khi đi ngủ. Các triệu chứng này thường không kéo dài. Có thể dùng các loại thuốc an thần, thuốc hỗ trợ để ngủ tốt hơn.

Bệnh lý thần kinh ngoại vi: Người bệnh thường có biểu hiện rối loạn cảm giác ngoại vi, chủ yếu ở đầu chi, biểu hiện tê bì, rát bỏng hoặc đau. Nếu bị nặng khiến người bệnh đi lại khó khăn, mất cảm giác nhiều nơi. Thường xuất hiện vào tháng thứ 6 điều trị. Có thể dùng vitamin nhóm B liều cao, nếu nặng phải thay thế thuốc.

Ngoài ra thuốc có thể gây độc với gan, thận, rối loạn phân bố mỡ (với các biểu hiện tăng tích tụ mỡ ở ngực, bụng, lưng, gáy; teo mô mỡ ở cánh tay, cẳng chân, mông, má... ).

Do các thuốc ARV có nhiều tác dụng phụ, vì thế trong quá trình dùng thuốc nếu thấy có biểu hiện bất thường nào, người bệnh cần thông báo ngay cho bác sĩ điều trị biết để có cách xử trí phù hợp.

>>Xem thêm: Đông y có điều trị khỏi HIV/AIDS?

Theo BS Nguyễn Bích Ngọc/Sức khỏe và Đời sống

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

>> Xem tất cả thông tin về bệnh HIV/AIDS

Tin liên quan

Nọc ong có thể ngăn chặn virus HIV

Sống khỏe - 07/03

Nọc ong có thể ngăn chặn virus HIV

Nọc ong có thể tạo ra một bước tiến đột phá trong cuộc chiến chống lại virus HIV.

Tổng quan về HIV/AIDS

Sống khỏe - 08/12

Tổng quan về HIV/AIDS

Đây là đại dịch toàn cầu mà đến nay, con người vẫn chưa tìm ra thuốc đặc trị

Video có thể bạn quan tâm

  

Siêu âm có ảnh hưởng thai nhi không?

Hiện nay, các tác hại lâu dài của siêu âm trong tiền sản đối với thai nhi chưa được chứng minh (Video: Youtube).

>> Xem 1027 nội dung chủ đề HIV-AIDS

Tin cùng chuyên mục

Nguyên nhân nhiễm HIV/AIDS

Sống khỏe - 09/12

Nguyên nhân nhiễm HIV/AIDS

Bình thường, tế bào bạch cầu và kháng thể tấn công và tiêu diệt các sinh vật lạ xâm nhập vào cơ thể.

Vì sao người bệnh tiểu đường hay buồn?

Sống khỏe - 09/12

Vì sao người bệnh tiểu đường hay buồn?

Không lạ gì nếu nhiều bệnh nhân tiểu đường là ứng viên của bệnh trầm uất.

Thử tài của bạn: Hành trình đã kết thúc

Sống khỏe - 09/12

Thử tài của bạn: Hành trình đã kết thúc

Qua mỗi tuần, chúng tôi đã nhận được rất nhiều đáp án từ bạn đọc trả lời cho câu hỏi của chương trình.

Đi tiểu nhiều vào mùa đông có đáng lo?

Sống khỏe - 09/12

Đi tiểu nhiều vào mùa đông có đáng lo?

Tiểu đêm nhiều vào mùa đông thường gây nên tình trạng mất ngủ và kéo theo nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.

Phương pháp điều trị ung thư gan nguyên phát

Sống khỏe - 09/12

Phương pháp điều trị ung thư gan nguyên phát

Một số thuốc điều trị đích đã và đang được ứng dụng phần nào cải thiện thời gian sống cho người bệnh ung thư gan.

Tin mới

Nghẹn 1 miếng bánh ngọt, bé trai 1 tuổi chết tức tưởi trong sự đau đớn cùng cực của bố mẹ

Sống khỏe - 28 phút trước

Nghẹn 1 miếng bánh ngọt, bé trai 1 tuổi chết tức tưởi trong sự đau đớn cùng cực của bố mẹ

Chứng kiến cảnh con trai bé bỏng của mình qua đời chỉ vì một miếng bánh ngọt khiến người cha không khỏi đau đớn, uất nghẹn.

Mẹo giảm đường trong thực phẩm để phòng tránh các bệnh mạn tính

Sống khỏe - 21/09

Mẹo giảm đường trong thực phẩm để phòng tránh các bệnh mạn tính

Đường có gây nghiện như cocain? Một thực tế không thể phủ nhận là chúng ta tiêu thụ quá nhiều đường và đường cũng là thành phần không thể thiếu trong các món tráng miệng ưa thích.

Không phải ngày nào cũng nhỏ nước muối sinh lý, các mẹ đã biết cách vệ sinh mắt, mũi, tai cho bé 'đúng chuẩn' chưa?

Sống khỏe - 21/09

Không phải ngày nào cũng nhỏ nước muối sinh lý, các mẹ đã biết cách vệ sinh mắt, mũi, tai cho bé 'đúng chuẩn' chưa?

Mắt, mũi, tai là những bộ phận quan trọng của trẻ sơ sinh, và nếu làm vệ sinh không đúng cách sẽ gây nguy hiểm cho bé như nhiễm trùng, tổn thương ống tai, đau mắt...

TP.HCM từ sáng đến chiều 'mịt mù khói sương', người dân đeo khẩu trang, trùm kín mít khi ra đường vì sợ ô nhiễm

Sống khỏe - 21/09

TP.HCM từ sáng đến chiều 'mịt mù khói sương', người dân đeo khẩu trang, trùm kín mít khi ra đường vì sợ ô nhiễm

Từ sáng đến đầu giờ chiều, đường phố TP.HCM không có nắng mà bị bao phủ bởi những làn sương mờ đục ngầu, dày đặc. Lo sợ không khí ô nhiễm ảnh hưởng sức khỏe, nhiều người dân khi di chuyển ra ngoài đã phải bịch khẩu trang, mang mắt kính kỹ lưỡng.

Nghệ An: Thu hồi giấy phép, xử phạt phòng khám có bác sĩ Trung Quốc do vi phạm

Sống khỏe - 21/09

Nghệ An: Thu hồi giấy phép, xử phạt phòng khám có bác sĩ Trung Quốc do vi phạm

Với nhiều vi phạm trong việc hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, Phòng khám đa khoa tư nhân Vinh (Nghệ An) đã bị cơ quan có thẩm quyền xử phạt hành chính 35 triệu đồng và thu hồi giấy phép hoạt động.

Xem thêm

Tổng quan bệnh

AIDS là một bệnh mạn tính, nguy hiểm tính mạng, do vi-rút suy giảm miễn dịch người (HIV) gây ra.

Video nổi bật