CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Cẩn thận với loại thuốc làm tăng đường huyết

Cần biết - 11/07

Người đái tháo đường (ĐTĐ) dùng thuốc để kiểm soát đường huyết, tức là đưa đường huyết về mức chấp nhận được nhằm tránh các tai biến do đường huyết cao gây ra.

Các thuốc gây tăng đường huyết

Cortisol hay các thế phẩm (prednisolon,methylprednisolon, de xametason): những thuốc này do làm tăng chuyển hóa glucose, tăng đề kháng insulin nên làm tăng đường huyết. Cortisol làm tăng đường huyết mạnh hơn các thế phẩm của nó. Dạng thuốc tiêm gây tăng đường huyết mạnh hơn dạng thuốc uống. Có 14 - 28% số người bị ĐTĐ là do dùng corticoid kéo dài.

Hoóc-môn tuyến giáp (levothyroxin, levothyrox, L-thyroxin): cơ chế làm tăng đường huyết của các thuốc này chưa hoàn toàn rõ nhưng một phần được biết là do đề kháng insulin. Hiện tượng làm tăng đường huyết chỉ xảy ra khi dùng liều cao, không gặp khi dùng liều thấp hay trung bình.

Hoóc-môn nữ (estrogen, progesteron): những thuốc này làm tăng đề kháng insulin ở các mô, do đó làm tăng đường huyết. Nguy cơ này xảy ra ở các phụ nữ bị thừa cân, béo phì hoặc có tiền sử ĐTĐ thai nghén.

Hoóc-môn tăng trưởng tái tổ hợp: có thể gây tăng đường huyết lúc đói nhưng thường chỉ trong phạm vi cho phép.

Cẩn thận với loại thuốc làm tăng đường huyết - ảnh 1

Các thuốc lợi tiểu thiazid (hydroclorothiazid, chloothiazid), lợi tiểu quai (furosemid, bumetamid), lợi tiểu sulfamid (acetazolamid, indapamid): nhóm thuốc này làm hạ kali máu. Sự hạ kali máu sẽ làm cho tuyến tụy giảm quá trình chuyển proinsulin thành insulin. Ngoài ra, bản thân thuốc lợi tiểu còn đề kháng insulin. Do đó chúng làm tăng đường huyết. Do việc làm tăng đường huyết phải thông qua cơ chế làm giảm kali máu nên việc làm tăng đường huyết này chỉ liên quan đến ĐTĐ týp 2 mà không liên quan gì đến ĐTĐ týp 1.

Thuốc chống thải ghép (cyclophosphamid, tacrolimus): tacrolimus làm tăng đường huyết mạnh hơn cyclophosphamid, có thể gây tăng đường huyết tới 28%.

Thuốc chẹn Beta: thuốc này gây rối loạn đường huyết trên nhiều vị trí khác nhau. Chúng làm tăng đường huyết lúc đói lên 22%, nguy cơ này tăng cao với những người đường huyết lúc đói cao hơn mức ở người bình thường hay ở những người béo phì. Mức tăng này tùy theo loại thuốc atenolol 30%metoprolol 34% trong khi propranolol thì lại không gây tăng đường huyết.

Thuốc chủ vận beta 2 (salbutamol,terbutalin, ridodrin). Nhóm thuốc này kích thích tiết insulin đáng lẽ làm giảm đường huyết nhưng vì chúng làm tăng tạo ra glucose ở gan nhiều hơn nên kết cục làm tăng đường huyết. Epinephrin, dopamine, theophylin cùng làm tăng đường huyết theo cơ chế tương tự.

Phenytoin, Phenobarbital: phenytoin ức chế giải phóng insulin từ tụy nên làm tăng đường huyết. Phenobarbital làm tăng chuyển hóa thuốc ĐTĐ sulfonylurea qua gan, làm tăng thải trừ chúng ra khỏi cơ thể do đó làm giảm tác dụng hạ đường huyết của sufonylure.

Các kháng viêm không steroid, thuốc chống mỡ máu niacin, nicotin trong thuốc lá, caffein trong cà phê, chè: đều gây tăng đường huyết ở mức nhẹ, hiếm khi gây ra hiệu ứng lâm sàng bất lợi.

Các thuốc chứa đường với hàm lượng cao (sirô ho, dung dịch tiêm truyền glucose) gây tăng đường huyết nhiều.Các thuốc chứa đường với hàm lượng thấp (viên bao đường) không gây tăng đường huyết.

Diazoxid: thuốc thư giãn cơ cục bộ, dùng để làm giãn mạch trong điều trị cao huyết áp đồng thời cũng dùng để tăng đường huyết trong trường hợp bị hạ đường huyết (do khối u ở tụy làm tăng sản xuất insulin). Mức gây tăng đường huyết của diazoxid rất mạnh, vì vậy không được dùng thuốc này để điều trị cao huyết áp cho người ĐTĐ. Ngay khi dùng với mục đích chỉ để làm tăng đường huyết cũng chỉ dùng liều vừa đủ có hiệu lực, không dùng cao hơn liều này nhằm tránh tăng đường huyết quá mức.

Nitrosourea, streptozotocin: thuốc dùng điều trị ung thư đảo Langerhan ở tuyến tụy để làm giảm triệu chứng hạ đường huyết. Nhưng do tính này mà nếu dùng liều quá cao thì thuốc lại làm tăng đường huyết.

Diazoxid, streptozotocin gây tăng đường huyết rất mạnh có thể gây nên bệnh ĐTĐ trên thực nghiệm ở động vật. Vì vậy, khi cần dùng cho người thì chỉ dùng với liều thấp nhất có hiệu lực và không được dùng kéo dài (sợ gây ra bệnh ĐTĐ cho người).

Chủ động tránh tai biến do thuốc gây tăng đường huyết

Với người bình thường: phần lớn thuốc gây tăng đường huyết chỉ gây hiệu ứng tạm thời, không gây tác hại gì nghiêm trọng.

Với người ĐTĐ: thuốc gây tăng đường huyết sẽ làm giảm hoặc triệt tiêu hiệu lực của thuốc kiểm soát đường huyết, trường hợp giảm mạnh hay hủy toàn bộ hiệu lực của thuốc kiểm soát đường huyết thì sẽ làm đường huyết tăng cao gây tai biến nghiêm trọng. Do đó người ĐTĐ cần chú ý:

- Khi đang dùng thuốc kiểm soát đường huyết mà lại cần dùng một thứ thuốc chữa bệnh khác thì phải hỏi thầy thuốc để tránh dùng phải một thuốc gây tăng đường huyết. Trên thực tế, người bệnh không thể dọc và nhớ được thuốc gây tăng đường huyết nên việc hỏi thầy thuốc là cần thiết dù thuốc mình định dùng có khi là loại thuốc bán không cần đơn.

- Đối với thuốc gây tăng đường huyết mạnh thì theo chỉ dẫn của thầy thuốc người ĐTĐ cần tránh dùng và nên thay bằng loại thuốc khác (không tăng đường huyết hay tăng đường huyết nhẹ). Thí dụ: người ĐTĐ nếu bị ho thì nên dùng thuốc ho loại viên mà không nên dùng sirô ho (chứa nhiều đường), nếu bị dị ứng thông thường thì nên dùng thuốc chống dị ứng kháng histamin thế hệ cũ hay mới mà không dùng thuốc chống dị ứng cortison hay thế phẩm (những thuốc tăng đường huyết mạnh), nếu bị viêm thì nên dùng kháng viêm không steroid (làm tăng đường huyết nhẹ), khi cần thiết mới dùng thuốc chống viêm là thế phẩm của cortison (thế phẩm cortison gây tăng đường huyết yếu hơn cortison).

- Đối với thuốcgây tăng đường huyết nhẹ (không làm đảo ngược hiệu lực thuốc ĐTĐ) thì theo hướng dẫn của thầy thuốc người ĐTĐ vẫn có thể dùng được (như dùng hoóc-môn tuyến giáp chữa suy giáp, dùng niacin chống mỡ máu) nhưng chỉ dùng liều và thời gian vừa đủ có hiệu lực để ổn định bệnh mà không tăng liều hay kéo dài thời gian dùng quá sự hướng dẫn.

- Người ĐTĐ cũng không nên hút nhiều thuốc lá, uống nhiều cà phê, lạm dụng kháng viêm không steroid dù các loại này có mức gây tăng đường huyết không cao.

Theo DS.CKII. Bùi Văn Uy/Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

57% trường hợp tăng huyết áp và 69% đái tháo đường chưa được phát hiện

0982***815 - 11/06

57% trường hợp tăng huyết áp và 69% đái tháo đường chưa được phát hiện

Theo Bộ Y tế, trong số người tăng huyết áp, chỉ có 43,1% từng được chẩn đoán bởi bác sỹ trước đó (còn 56,9% chưa được phát hiện), đối với đái tháo đường, chỉ có 31,1% từng được chẩn đoán bởi bác sỹ trước đó (còn 68,9% chưa được phát hiện.

Insulin thông minh: Triển vọng trong điều trị đái tháo đường týp 1

0982***815 - 29/06

Insulin thông minh: Triển vọng trong điều trị đái tháo đường týp 1

Chỉ tính riêng tại Anh, đã có khoảng hơn 400.000 trẻ em mắc đái tháo đường (ĐTĐ) týp 1. Các bệnh nhân này phải thường xuyên đo nồng độ glucose trong máu và tiêm insulin với tần suất có thể lên đến 6 lần mỗi ngày.

Gánh nặng bệnh đái tháo đường tại Việt Nam

0982***815 - 05/07

Gánh nặng bệnh đái tháo đường tại Việt Nam

Bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) là bệnh rối loạn chuyển hóa không đồng nhất, có đặc điểm tăng glucose huyết do khiếm khuyết về tiết insulin, về tác động của insulin, hoặc cả hai.

Video có thể bạn quan tâm

  

Tìm hiểu về bệnh Tiểu đường

Bệnh đái tháo đường hay tiểu đường được gọi là kẻ giết người thầm lặng. Theo hanoitv.vn.

Tin cùng chuyên mục

Mùa hè dùng quạt điện cần tránh mắc phải 4 sai lầm này kẻo gây hại nghiêm trọng tới sức khỏe

0982***815 - 11/07

Mùa hè dùng quạt điện cần tránh mắc phải 4 sai lầm này kẻo gây hại nghiêm trọng tới sức khỏe

Ngoài điều hòa thì quạt điện cũng là thứ chúng ta sử dụng thường xuyên trong mùa hè. Tuy nhiên, nếu dùng quạt điện sai cách thì vô tình gây ra những tai hại không nhỏ tới sức khỏe của bạn.

5 dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường tuýp 2 mà bạn không nên chủ quan bỏ qua

0982***815 - 11/07

5 dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường tuýp 2 mà bạn không nên chủ quan bỏ qua

Tiểu đường là một căn bệnh có thể âm thầm phát triển trong cơ thể bạn mà đôi khi bạn không nhận ra.

Nguy cơ nhiễm khuẩn huyết vì mụn nhọt

0989658223 - 11/07

Nguy cơ nhiễm khuẩn huyết vì mụn nhọt

Thời tiết mùa hè oi bức, nắng nóng, khiến cho cơ thể trẻ bị mẩn ngứa, nổi mụn nhọt gây viêm da.

Giáo sư đầu ngành tiêu hoá chỉ ra 6 thói quen 'bóp' chết dạ dày: Rất nhiều người Việt mắc

0982***815 - 10/07

Giáo sư đầu ngành tiêu hoá chỉ ra 6 thói quen 'bóp' chết dạ dày: Rất nhiều người Việt mắc

Viêm dạ dày là bệnh lý khá phổ biến và cũng đang trở thành nỗi ám ảnh của nhiều người thậm chí trẻ nhỏ cũng đã bị viêm dạ dày.

Xuất huyết vùng kín là dấu hiệu nặng bệnh sốt xuất huyết

0982***815 - 10/07

Xuất huyết vùng kín là dấu hiệu nặng bệnh sốt xuất huyết

Biến chứng nặng của sốt xuất huyết là xuất huyết phủ tạng: tiêu hóa, tiết niệu, hô hấp, xuất huyết não, màng não. Ở trẻ dậy thì thường gặp xuất huyết tử cung, âm đạo.

Tin mới

Cơm chiều ngon khó quên với món cánh gà rim ớt đậm đà

Sống khỏe - 15/07

Cơm chiều ngon khó quên với món cánh gà rim ớt đậm đà

Món cánh gà rim ớt đậm đà ăn cùng cơm trắng nóng hổi hợp cực kỳ.

Trao nhầm con ở Ba Vì, Hà Nội: 2 đứa bé đã được đoàn tụ, hồn nhiên chơi đùa vui vẻ cùng nhau

Sống khỏe - 15/07

Trao nhầm con ở Ba Vì, Hà Nội: 2 đứa bé đã được đoàn tụ, hồn nhiên chơi đùa vui vẻ cùng nhau

Trưa nay 15/7, gia đình anh Sơn và chị Hương đã cho 2 con gặp nhau. Tại đây, 2 đứa trẻ mà 6 năm trước từng bị trao nhầm đã vui vẻ chơi đùa, cười nói hồn nhiên cùng nhau.

Bài thuốc chữa chóng mặt ù tai

Sống khỏe - 15/07

Bài thuốc chữa chóng mặt ù tai

Hội chứng chóng mặt ù tai, nôn mửa... thể huyết hư thường gặp ở người thiếu máu, xơ cứng động mạch.

Giải pháp nào khi đau bụng kinh?

Sống khỏe - 15/07

Giải pháp nào khi đau bụng kinh?

Ðau bụng kinh (thống kinh) là tình trạng đau quặn ở vùng bụng dưới xảy ra ở một số phụ nữ vào ngay trước hoặc trong thời gian hành kinh. Bệnh hay gặp ở trẻ gái khi bắt đầu bước vào tuổi có kinh nguyệt.

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị nhiễm giun và cách phòng tránh

Sống khỏe - 15/07

Dấu hiệu nhận biết trẻ bị nhiễm giun và cách phòng tránh

Giun là một trong những tác nhân gây ra nhiều căn bệnh và hay gặp ở trẻ em. Dưới đây là những dấu hiệu giúp nhận biết liệu trẻ bị nhiễm giun hay không.

Xem thêm

Video nổi bật