CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Chế độ dinh dưỡng với bệnh mạch vành

Người bệnh ăn gì - 03/04

Bệnh tim mạch là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở các nước công nghiệp và gần đây có xu hướng gia tăng ở Việt Nam.

Sử dụng chất béo ở mức độ vừa phải, với tỷ lệ hợp lý giữa nguồn thức ăn từ động và thực vật, đồng thời tăng cường các chất chống oxy hóa được coi là một chế độ dinh dưỡng để tăng cường sức khỏe hệ tim mạch nói chung và mạch vành nói riêng.

Các bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở các nước công nghiệp hóa. Bệnh cũng đang có xu hướng gia tăng ở nước ta trong thời gian gần đây. Mối quan hệ giữa bệnh tim mạch với chế độ ăn đã được quan sát từ cuối thế kỷ 19 khi con người có thể gây thực nghiệm xơ vữa động mạch trên thỏ bằng chế độ ăn nhiều cholesterol và axit béo bão hòa. Năm 1933, người ta đã phát hiện thấy các quần thể dân cư sử dụng nhiều axit béo no có nguy cơ cao bị xơ mỡ động mạch và bệnh mạch vành (CHD).

Nhu cầu về chất béo

Bệnh mạch vành hay bệnh tim do mạch vành là nguyên nhân gây hội chứng lâm sàng đau thắt ngực và nhiều hội chứng lâm sàng khác như thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim, đột tử (do mạch vành). Có tới 90% trường hợp bị bệnh mạch vành là do xơ vữa động mạch do đó có thể gọi là bệnh tim xơ vữa động mạch.

Nhìn chung người ta vẫn coi một lượng thừa chất béo và năng lượng là không tốt với sức khỏe tim mạch. Cơ chế chính là do chất béo và cholesterol trong khẩu phần làm tăng lipoprotein huyết thanh, đặc biệt là thành phần lipoprotein có tỷ trọng thấp (LCL). LDL-C oxy hóa làm tăng ngưng tụ tiểu cầu và kích thích sự tăng sinh cơ trơn thành mạch, thúc đẩy quá trình xơ vữa. Đồng thời, LDL-C oxy hóa bị những đại thực bào bắt giữ tạo nên các tế bào bọt (foam cell), các tế bào này tích tụ lại thành mảng chất béo bám vào thành động mạch gây hẹp lòng mạch máu.

Bởi vậy, có ý kiến khuyên giảm tổng chất béo thay bằng gluxit nhưng nhiều bằng chứng cho thấy thay thế các axit béo bão hòa bằng gluxit dẫn đến giảm lipoprotein tỷ trọng cao (HDL) và tăng triglyxerit, ngược lại nếu thay thế bằng axit béo chưa bão hòa một nối kép (MUFA), triglyxerit huyết thanh giảm, còn HDL không thay đổi. Như vậy, chế độ ăn có lượng axit béo no thấp, axit béo chưa no một nối kép cao sẽ có lợi với sức khỏe tim mạch.

Chế độ dinh dưỡng với bệnh mạch vành - ảnh 1

Ảnh minh họa

Dựa vào những hiểu biết hiện nay cho thấy, chất béo không phải là thành phần dinh dưỡng duy nhất có ảnh hưởng đến bệnh mạch vành nhưng vẫn là thành phần quan trọng nhất. Do vậy, lời khuyên được các nhà dinh dưỡng đưa ra: tổng số chất béo không có vai trò quan trọng đến bệnh mạch vành bằng loại chất béo cụ thể. Nên không phải kiêng hẳn chất béo mà là sử dụng chất béo ở tỷ lệ thích hợp (không quá 30% năng lượng ở các xứ lạnh và 25% ở các xứ nóng). Đồng thời, cần có tỷ lệ cân đối giữa các thành phần axit béo, các axit béo bão hòa không nên quá 7% nhu cầu năng lượng của khẩu phần. Bên cạnh mối tương quan giữa các axit béo bão hòa/chưa bão hòa có nhiều nối kép còn cần chú ý tương quan giữa các axit béo chưa bão hòa nhóm n-6 (linoleic) và nhóm n-3 (DHA và EPA). Do vậy trong chế độ ăn nên bớt chất béo từ mỡ, thịt, bơ, sữa toàn phần mà thay vào đó các axit béo chưa bão hòa từ dầu thực vật và cá.

Vai trò các chất chống oxy hóa

Nhiều chất chống oxy hóa đã được nghiên cứu mà trước hết là vai trò bảo vệ của vitamin E đối với sự oxy hóa LDL trong bệnh sinh xơ vữa động mạch. Bổ sung vitamin E làm giảm nguy cơ bệnh mạch vành ở nam và nữ. Vitamin E còn có tác dụng bảo vệ hệ thần kinh, hệ cơ xương và võng mạc mắt chống oxy hóa.

Vitamin C cũng có đặc tính chống oxy hóa cao. Một số công trình nghiên cứu đã đưa ra kết luận về mối liên quan giữa mức vitamin C trong khẩu phần với bệnh tim mạch. Người ta thấy tác dụng của vitamin C có ở trong thức ăn tự nhiên tốt hơn ở dạng tách biệt.

Beta-caroten và các carotenoid khác thường được xếp nhóm cùng với vitamin E và C như là các chất chống oxy hóa và đã có những công trình khoa học chỉ rõ mối liên quan giữa hàm lượng beta-caroten trong cơ thể với nguy cơ ung thư phổi và bệnh tim mạch ở những người hút thuốc lá. Tuy nhiên các bằng chứng này vẫn chưa nhất quán.

Hiện nay, bên cạnh các chất chống oxy hóa trên, người ta còn phát hiện thấy trong một số thực phẩm mặc dù không có vai trò dinh dưỡng nhưng cũng có vai trò chống oxy hóa, đặc biệt là các bioflavonoid có ở trong chè, rượu vang, nước quả nho và ở vỏ nhiều loại quả.

Lời khuyên được các nhà dinh dưỡng khuyến cáo: tăng cường sử dụng các loại rau tươi và quả là những thức ăn giàu các chất chống oxy hóa để phòng chống các bệnh tim mạch. Việc bổ sung các chất chống oxy hóa cũng như tăng cường trong chế độ ăn chỉ nên coi là liệu pháp hỗ trợ cho các biện pháp đã biết như: ngừng hút thuốc lá, giám sát huyết áp và cholesterol, tránh béo phì và tăng cường hoạt động thể lực.

Chế độ dinh dưỡng với bệnh mạch vành - ảnh 2

Các chất hóa thực vật

Các chất hóa thực vật là các phức hợp có hoạt tính sinh học tìm thấy ở quả, rau và các loại hạt nguyên vẹn. Nhiều nghiên cứu dịch tễ và lâm sàng cho thấy các hợp chất này có vai trò giảm nguy cơ bệnh tim mạch và ung thư. Chẳng hạn như: flavonoid là các hợp chất đa phenol có ở rau quả, hạt có vỏ cứng, chè và rượu vang. Flavonol và flavon là các nhóm trong flavonoid có vai trò đối với bệnh tim mạch theo các cơ chế khác nhau. Đậu tương có nhiều isoflavon có tác dụng giảm cholesterol huyết thanh.

Các thực phẩm thực vật có sunfua thuộc họ hành, tỏi, chủ yếu dưới dạng các dẫn xuất của cystein đã được nhiều công trình kiểm chứng cho thấy: hành và tỏi có tác dụng giảm cholesterol, giảm nguy cơ tắc mạch và ức chế ngưng tụ tiểu cầu. Đã có nghiên cứu đưa ra rằng, mỗi ngày dùng một nhánh tỏi có thể làm giảm 0,59 mmol/l (23mg/dl) cholesterol.

Theo Sức khỏe và Đời sống

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

>> Xem tất cả thông tin về bệnh Bệnh tim mạch

Tags:

Tin cùng chuyên mục

Đừng lạm dụng món mát

Sống khỏe - 31/03

Đừng lạm dụng món mát

Các món mát cho cơ thể luôn được tận dụng trong mùa nóng. Nhưng nếu lạm dụng các món này sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Chế độ dinh dưỡng theo nhóm máu

Sống khỏe - 31/03

Chế độ dinh dưỡng theo nhóm máu

Sự khác nhau về nhóm máu không chỉ giới hạn ở khác biệt về tích cách, sở thích… mà còn cả ở cách hấp thụ thực phẩm.

Công dụng đối với sức khỏe của cà chua sấy khô

Sống khỏe - 30/03

Công dụng đối với sức khỏe của cà chua sấy khô

Sấy khô cà chua bằng máy hay bằng ánh nắng mặt trời thì cà chua sấy khô vẫn chứa nhiều chất dinh dưỡng mang lại lợi ích sức khỏe.

Điểm mặt các loại cá bổ dưỡng mà bạn nên ăn

Sống khỏe - 30/03

Điểm mặt các loại cá bổ dưỡng mà bạn nên ăn

Các loại cá là một món ăn khá phổ biến trong thực đơn hàng ngày. Chúng rất giàu dinh dưỡng và có lợi đối với tất cả mọi người.

Những người không nên ăn ngũ cốc nguyên hạt

Sống khỏe - 30/03

Những người không nên ăn ngũ cốc nguyên hạt

Ngũ cốc thô phòng ngừa nhiều loại bệnh, nhưng do chúng hơi khô và khó tiêu hóa nên không phải ai cũng ăn loại thực phẩm này được.

Tin mới

Phỏng vấn nhanh ông bố trong ca sinh 3 đang nóng nhất mạng xã hội khiến dân mạng đổ bão chúc mừng

Sống khỏe - 18/06

Phỏng vấn nhanh ông bố trong ca sinh 3 đang nóng nhất mạng xã hội khiến dân mạng đổ bão chúc mừng

Ca sinh ba “trời cho” có đủ nếp đủ tẻ này hiện đang nóng nhất mạng xã hội với hàng nghìn lượt chúc mừng, như tạo thành cơn bão trên facebook ông bố trẻ.

Bữa tối chỉ cần món mướp nhồi thịt hấp thì vừa mát vừa ngọt lại chẳng sợ béo!

Sống khỏe - 18/06

Bữa tối chỉ cần món mướp nhồi thịt hấp thì vừa mát vừa ngọt lại chẳng sợ béo!

Từng miếng mướp nhồi thịt hấp ngọt ngon thanh mát, ăn một miếng là chỉ muốn gắp thêm nữa mà thôi!

Bệnh nhiễm giun lươn có thể biến chứng nặng

Sống khỏe - 18/06

Bệnh nhiễm giun lươn có thể biến chứng nặng

Tôi có người bạn được chẩn đoán viêm khớp dạng thấp và điều trị nhiều tháng nhưng có lúc bớt lúc nặng, đến cuối cùng thì được nghi ngờ nhiễm giun lươn gây biến chứng phổi và đột ngột bệnh trở nặng rồi mất. Xin cho biết bệnh nhiễm ký sinh trùng giun sán cũng gây nhiều biến chứng nặng?

Lỡ 'dấm đài' khi quan hệ: nguyên do và những điều cần biết

Sống khỏe - 18/06

Lỡ 'dấm đài' khi quan hệ: nguyên do và những điều cần biết

Có những khi đang 'hành sự' nhưng lại cảm thấy buồn đi tiểu, thậm chí là… tiểu ra luôn. Đừng lo vì điều này thực ra không phải là chuyện lạ.

Bé 1 tuổi suy giảm nhận thức, nguy kịch tính mạng vì sự chủ quan của cha mẹ và cảnh báo của bác sĩ

Sống khỏe - 18/06

Bé 1 tuổi suy giảm nhận thức, nguy kịch tính mạng vì sự chủ quan của cha mẹ và cảnh báo của bác sĩ

Tiểu Hoa (1 tuổi) được bố mẹ đưa vào bệnh viện trong tình trạng tiêu chảy kéo dài 3 ngày, mắt lơ mơ, suy giảm nhận thức.

Xem thêm

Tổng quan bệnh

Hệ thống tim mạch, còn được gọi là hệ thống tuần hoàn

Video nổi bật