CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Cỏ mực - Loài rau lương huyết

Bài thuốc dân gian - 13/03

Cỏ mực có tên khoa học là Eclipta alba Hassk thuộc họ Cúc Asteraceae. Gọi là “mực” vì vò nát có nước chảy ra như mực đen.

Đây là cây thuốc quen thuộc, chủ trị xuất huyết, nội tạng, viêm gan mạn...

Mô tả cây

Cỏ mực có tên khoa học là Eclipta alba Hassk thuộc họ Cúc Asteraceae. Gọi là “mực” vì vò nát có nước chảy ra như mực đen. Gọi là “rau” vì mầm non của nó cũng được dùng như một loại rau. Do có màu đen nên cây rau này cũng được chú ý trong nhóm thức ăn, thuốc màu đen với nhiều triển vọng cho những công dụng quý như để chống lão hóa.

Cỏ mực từ lâu có trong kho tàng Nam dược thần hiệu. Cây mọc hoang khắp nơi và ở đâu người ta cũng biết dùng để cầm máu. Thu hái từ tháng 2 đến tháng 8, phơi khô trong râm mát (âm can) bảo quản cẩn thận để dùng khi không có cây tươi. Cách dùng đơn giản tươi hay khô và không phải bào chế gì cả. Theo kinh nghiệm dùng cây có hoa tốt hơn.

Cỏ mực tính lạnh, vị ngọt chua, không độc. Có tác dụng lương huyết (mát huyết) chỉ huyết, thanh can nhiệt, dưỡng thận âm, làm đen râu tóc. Chủ trị xuất huyết nội tạng (chảy máu dạ dày, ỉa đái ra máu, thổ huyết do lao, rong kinh) chữa kiết lỵ, viêm gan mạn, chấn thương sưng tấy lở loét mẩn ngứa (uống trong, rửa ngoài).

Thần nông bản thảo nói: “Là thuốc cầm máu nổi tiếng…”. Đường bản thảo nói: “Rau mặc chủ huyết lỵ, người bị chảy máu dữ dội. Dùng nó đắp và bôi nước lên đầu tóc sẽ mọc lại nhanh chóng”. Điền nam bản thảo nói: “Rau mặc làm chắc răng, đen tóc chữa khỏi 9 loại trĩ”. Bản kinh cách đây 2.000 năm nói: “Máu chảy không cầm đắp rau mặc cầm ngay”.

Kỵ dùng khi có âm hư không có nhiệt, tỳ vị hư hàn, ỉa chảy. Ngày nay được dùng nhiều trong điều trị sốt xuất huyết muỗi truyền, ung thư (cancer) và nhiều bệnh khác.

Thành phần hóa học trong cỏ mực có tinh dầu, tannin, chất đắng (glucozit caroten và ancaloit tên ecliptin có tài liệu nói là nicotin) 1959 Govindachari TR và CS chiết được từ cỏ mực chất wedelolacton là một cumarin lacton (trong cây sài đất cũng có chất này) 1972 K.K Bharagava tách được demetylwedelolacton và một flavonozit.

Về tác dụng dược lý: Viện Dược liệu và bộ môn Dược lý Đại học Y Hà Nội (1961) đã nghiên cứu tác dụng cầm máu và độc tính của cỏ mực cho biết: nước sắc cỏ mực khô thí nghiệm trên khỉ thấy giảm thời gian Quick rõ rệt, có nghĩa rằng cỏ mực làm tăng tỉ lệ prorombin toàn phần.

Cỏ mực cũng giống vitamin K chống lại tác dụng của dicumarin (thuốc chống đông). Đối với hiệu quả cầm máu ở tử cung là do 2 tác dụng tăng prothrombin đồng thời tăng trưởng lực tử cung, nén thành tử cung.

Cỏ mực không gây giãn mạch, không hạ huyết áp, có thể gây sảy thai. Về độc tính thử trên chuột nhắt trắng với liều 5 - 80 lần liều vẫn quen dùng trên lâm sàng của Đông y, chưa thấy xuất hiện độc tính.

Một số bài thuốc dùng cỏ mực cầm máu từ xưa

Chảy máu mũi đêm ngày không dứt: cỏ mực giã nát đắp giữa mỏ ác và trên trán là khỏi (Nam dược thần hiệu).

Chữa thổ huyết và chảy máu cam: dùng cỏ mực cả cành và lá tươi giã lấy nước, chế thêm nước tiểu (của nhi đồng thì tốt hơn) để uống.

Ỉa ra máu: cỏ mực nướng trên miếng ngói sạch cho khô, tán bột. Mỗi lần dùng 2 chỉ (8g) với nước cơm (gia tàng kinh nghiêm phương).

Đái ra máu: cỏ mực, mã đề 2 vị bằng nhau giã lấy nước ngày uống 3 chén lúc đói (Y học chân truyền). Cháo cỏ mực nấu cháo cỏ mực 100g với 3 lát gừng (cỏ mực lọc lấy 400ml nước nấu cháo).

Trĩ ra máu: một nắm cỏ mực để nguyên rễ giã nhuyễn như bùn, cho vào 1 chén rượu nóng thành dịch đặc vừa uống trong, vừa đắp bã ngoài (Bảo thọ đường phương).

Chảy máy dạ dày hành tá tràng: rau mặc 50g, bạch cập 25g, đại táo 4 quả, cam thảo 15g sắc uống, ngày 1 thang chia làm 2 lần.

Vết đứt chém nhỏ chảy máu: một nắm cỏ mực sạch nhai vò hoặc giã nhuyễn đắp lên vết thương.

Chữa trị một số bệnh người lớn

Chữa râu tóc bạc sớm:

Cao cỏ mực: cỏ mực với lượng tùy dùng, rửa sạch nấu cô đặc thành cao rồi cho nước gừng, mật ong với lượng vừa phải, cô lại lần nữa. Cho vào lọ khi dùng lấy 1 - 2 thìa canh hòa nước đun sôi còn ấm hoặc cho ít rượu gạo để uống. Ngày 2 lần cao này có tác dụng bổ can thận, ích tinh huyết.

Viên cỏ mực: cỏ mực 1 - 2kg cho vào nước ép lấy dịch đặc trộn với bột nữ trinh tử đã được chế sẵn như sau: nữ trinh tử 300 - 1.000g ngâm rượu 1 ngày, bóc vỏ, rang khô tán bột. Viên hoàn bằng mật ong. Mỗi lần uống 10g. Ngày uống 3 lần với rượu gạo hâm nóng. Hoàn này bổ can thận, xanh đen râu tóc, khỏi đau lưng gối. (Không nhầm Nữ trinh tử với Trinh nữ tử (hạt mắc cỡ, xấu hổ).

Ngoài 2 công thức đơn giản giới thiệu trên còn nhiều công thức kết hợp cỏ mực với nhiều vị khác như câu kỷ tử, thỏ ty tử, ngũ vị tử, bách tử nhân, hà thủ ô, quả dâu chín… cho nhiều tác dụng hơn.

Chữa di mộng tinh (do tâm thận nóng): cỏ mực sấy khô tán bột. Uống ngày 8g với nước cơm hoặc sắc cỏ mực để uống ngày 30g.

Chữa trị một số bệnh phụ nữ, trẻ em

Chữa rong kinh: nếu nhẹ lấy cỏ mực tươi giã vắt lấy nước cốt uống hoặc cỏ mực khô sắc nước uống. Nếu huyết ra nhiều cần phối hợp thêm lá trắc bá diệp, hoặc cây huyết dụ…

Trẻ tưa lưỡi: cỏ mực tươi 4g, lá hẹ tươi 2g giã nhuyễn lấy nước cốt hòa mật ong chấm lên lưỡi cách 2 giờ 1 lần.

Trẻ hay cáu gắt, nổi khùng cắn cấu, đêm ngủ không yên (do tích trệ, khí nhiệt, can hỏa bốc): cỏ mực 20g (dưới 3 tuổi dùng 12g) thêm 2 - 3 quả táo mật. Nấu với 3 bát nước cho đến khi còn 1 bát. Chia 3 lần uống.

Trong điều trị ung thư

Cỏ mực đã được dùng để chữa ung thư các loại (phối hợp với những vị khác): K dạ dày, K tử cung, K xương, K bạch huyết, K họng. Trong đó chữa K họng chỉ dùng một vị cỏ mực 50g vắt nước uống tươi hàng ngày hoặc sắc nước uống.

Theo BS. PHÓ THUẦN HƯƠNG/Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Gừng và nghệ - bài thuốc tự nhiên giúp giảm các cơn đau khớp

Sống khỏe - 11/03

Gừng và nghệ - bài thuốc tự nhiên giúp giảm các cơn đau khớp

Gừng và nghệ không chỉ là gia vị trong bếp mà còn là một bài thuốc tự nhiên hiệu quả giúp giảm cơn đau nhức và phòng tránh các vấn đề về khớp.

Bài thuốc trị viêm dây thần kinh ngoại biên

Sống khỏe - 11/03

Bài thuốc trị viêm dây thần kinh ngoại biên

Bệnh thần kinh ngoại biên là bệnh lý gây ra do các dây thần kinh ngoại biên bị tổn thương.

Bài thuốc trị quai bị

Sống khỏe - 11/03

Bài thuốc trị quai bị

Quai bị là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virut thuộc nhóm Paramyxovirus, lây trực tiếp khi nói chuyện, ho, hắt hơi, dùng chung bát đũa, cốc chén..

Video có thể bạn quan tâm

  

Chữa bệnh tiểu đường bằng dầu dừa

Dầu dừa có tác dụng cân bằng đường huyết, cải thiện lượng insulin ở những người bệnh tiểu đường (Việt hóa bởi Ngô An).

Tin cùng chuyên mục

Sử dụng statins trong điều trị mỡ máu: Lợi ích vẫn vượt trội nguy cơ

Sống khỏe - 13/03

Sử dụng statins trong điều trị mỡ máu: Lợi ích vẫn vượt trội nguy cơ

Các thuốc nhóm statin thường được dùng để làm giảm cholesterol trong máu.

Bệnh thận hư gây nguy hiểm nếu không phát hiện sớm: 5 dấu hiệu bạn không nên bỏ qua

Sống khỏe - 12/03

Bệnh thận hư gây nguy hiểm nếu không phát hiện sớm: 5 dấu hiệu bạn không nên bỏ qua

Thận hư là một trong những căn bệnh liên quan đến sức khỏe của thận gây nguy hiểm cho bất kỳ ai. Đây là 5 dấu hiệu sớm của chứng thận hư bạn nên biết để đi khám kịp thời.

Cách nào ngủ tốt với chứng trào ngược dạ dày?

Sống khỏe - 12/03

Cách nào ngủ tốt với chứng trào ngược dạ dày?

Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (chứng GERD) là bệnh mạn tính với đặc điểm acid dạ dày trào ngược trở lại vào thực quản, dẫn đến kích thích lớp niêm mạc thực quản.

Ai quan tâm đến sức khoẻ tim, gan, phổi, thận cần phải biết điều này

Sống khỏe - 12/03

Ai quan tâm đến sức khoẻ tim, gan, phổi, thận cần phải biết điều này

Cơ thể con người luôn ẩn chứa những bí mật thú vị mà các nhà khoa học cố gắng nghiên cứu và tìm hiểu. Những phát hiện dưới đây sẽ khiến không ít người ngạc nhiên.

Sự thật sau lời quảng cáo “thần thánh” chỉ cần uống viên chống nắng sẽ giúp ra đường thoải mái cả ngày

Sống khỏe - 12/03

Sự thật sau lời quảng cáo “thần thánh” chỉ cần uống viên chống nắng sẽ giúp ra đường thoải mái cả ngày

Theo quảng cáo của nhiều người bán hàng trên các trang mạng, viên uống chống nắng với giải pháp vô cùng ưu việt, giúp khắc phục hoàn toàn những nhược điểm của kem chống nắng. Thực hư điều này thế nào?

Tin mới

Trong 1 tuần có thêm 14 ca mắc tay chân miệng: Đây là dấu hiệu bệnh tay chân miệng và việc cha mẹ cần làm ngay để phòng bệnh cho con

Sống khỏe - 21/05

Trong 1 tuần có thêm 14 ca mắc tay chân miệng: Đây là dấu hiệu bệnh tay chân miệng và việc cha mẹ cần làm ngay để phòng bệnh cho con

Thời tiết đã vào mùa hè là điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn gây bệnh phát triển, trong khi đó có cả bệnh tay chân miệng.

Mang 3 thai trong bụng, mẹ háo hức chờ phút giây được gặp con mà không hề biết chuyện động trời này sẽ xảy ra

Sống khỏe - 21/05

Mang 3 thai trong bụng, mẹ háo hức chờ phút giây được gặp con mà không hề biết chuyện động trời này sẽ xảy ra

Trong suốt nhiều tuần liền mang thai người mẹ không hề lường trước được sự việc đáng sợ này.

Người Nhật coi mùi cơ thể là hành vi 'quấy rối nơi công sở' và chỉ ra những cách khắc phục

Sống khỏe - 21/05

Người Nhật coi mùi cơ thể là hành vi 'quấy rối nơi công sở' và chỉ ra những cách khắc phục

Trong văn phòng làm việc có thể ẩn chứa vô số thứ mùi từ vật dụng, đồ ăn hay rác thải... Và mùi cơ thể từ đồng nghiệp cũng đang trở thành một vấn đề khó nói thành lời, đặc biệt là mỗi khi hè tới.

Bài tập quỳ gối ngửa sau: 15 phút mỗi ngày để giúp săn cơ bụng và phần đùi trước cực hiệu quả

Sống khỏe - 21/05

Bài tập quỳ gối ngửa sau: 15 phút mỗi ngày để giúp săn cơ bụng và phần đùi trước cực hiệu quả

Chưa mất tới 15 phút tập mỗi ngày, động tác này còn tác động vào cột sống giúp giảm tình trạng đau lưng cho các chị em ngồi văn phòng nhiều.

Xem thêm

Video nổi bật