Có thể tử vong nếu nhiễm trùng huyết

Sống khỏe mạnh - 29/01

Nhiễm trùng huyết thường tiến triển nặng và không có chiều hướng tự khỏi nếu không được xử trí điều trị kịp thời.

Một số trường hợp bệnh nặng điều trị tại khoa hồi sức cấp cứu bệnh viện bị tử vong được chẩn đoán có nguyên nhân do nhiễm trùng huyết. Cần quan tâm đến bệnh lý này để phòng ngừa vì tỉ lệ tử vong có thể chiếm từ 20 - 50%.

Yếu tố nguy cơ và nguyên nhân gây nhiễm trùng huyết

Có thể nói nhiễm trùng huyết là một bệnh nhiễm khuẩn toàn thân nặng do sự xâm nhập liên tiếp vào máu của vi khuẩn gây bệnh và độc tố của vi khuẩn. Bệnh cảnh lâm sàng khá đa dạng vì quá trình phát triển bệnh lý phụ thuộc không những vào mầm bệnh mà còn phụ thuộc vào sự đáp ứng của từng cơ thể người bệnh. Nhiễm trùng huyết thường tiến triển nặng và không có chiều hướng tự khỏi nếu không được xử trí điều trị kịp thời.

Tỷ lệ tử vong cao nếu nhiễm trùng huyết - ảnh 1

Nguyên nhân gây nhiễm trùng huyết do vi khuẩn xâm nhập trực tiếp vào máu (Ảnh minh họa: Internet)

Nói một cách khác, nhiễm trùng huyết là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có nguyên nhân từ vi khuẩn lưu hành ở trong máu. Chúng gây ra các triệu chứng lâm sàng đa dạng, làm suy đa phủ tạng, sốc nhiễm khuẩn với tỉ lệ tử vong rất cao có thể từ 20 - 50% các trường hợp. Trong đó sốc nhiễm khuẩn là một tình trạng biểu hiện trầm trọng của nhiễm trùng huyết.

Trên thực tế, có một số yếu tố nguy cơ dễ dẫn đến bệnh lý nhiễm trùng huyết bao gồm: Người cao tuổi, trẻ sơ sinh, trẻ sinh non. Người có sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, thuốc corticoid kéo dài, thuốc chống thải ghép, đang điều trị hóa chất và tia xạ; người có bệnh mãn tính như: đái tháo đường, nhiễm HIV/AIDS, xơ gan, bệnh van tim và tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính, suy thận mạn tính; người bệnh đã cắt lách, nghiện rượu, có bệnh máu ác tính, giảm bạch cầu hạt; bệnh nhân có sử dụng các thiết bị hoặc dụng cụ xâm nhập cơ thể nhưng đóng đinh nội tủy, đặt ống dẫn truyền, đặt ống nội khí quản...

Nguyên nhân gây nhiễm trùng huyết do vi khuẩn xâm nhập trực tiếp vào máu hoặc từ các ổ nhiễm khuẩn ở các mô tế bào, những cơ quan như: da, mô mềm, cơ, xương, khớp, hô hấp, tiêu hóa... Các loại vi khuẩn thường gây nhiễm trùng huyết gồm vi khuẩn gram âm, vi khuẩn gram dương và vi khuẩn kỵ khí. Vi khuẩn gram âm chủ yếu là vi khuẩn đường ruột họ Enterobacteriacae như: Salmonella, Escherichia coli, Klebsiella, Serratia và các vi khuẩn Enterobacter...; ngoài ra còn có Pseudomonas aeruginosa, Burkholderia pseudomallei. Vi khuẩn gram dương thường gặp là Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Streptococcus suis... Vi khuẩn kỵ khí thường gặp là Clostridium perfringens và Bacteroides fragilis.

Chẩn đoán xác định nhiễm trùng huyết

Trong thực tế, bệnh lý nhiễm trùng huyết được chẩn đoán xác định căn cứ vào các triệu chứng biểu hiện trên lâm sàng và kết quả thực hiện những xét nghiệm có liên quan.

Về mặt lâm sàng: người bệnh phải có những quy định sau đây:

Bệnh nhân người lớn có ít nhất một trong các dấu hiệu hay triệu chứng sau đây mà không tìm ra được nguyên nhân nào khác như: Sốt cao trên 38oC, hạ huyết áp với huyết áp tâm thu từ 90mmHg trở xuống hay nước tiểu ít dưới 20cm3 mỗi giờ. Không thực hiện được việc cấy máu của bệnh nhân hoặc không tìm ra tác nhân gây bệnh hay kháng nguyên trong máu. Không thấy tình trạng nhiễm trùng ở các vị trí khác trên cơ thể. Bác sĩ đang thiết lập việc điều trị theo hướng nhiễm trùng huyết.

Bệnh nhân trẻ em từ 1 tuổi trở xuống có ít nhất một trong các dấu hiệu hay triệu chứng sau đây mà không tìm ra được nguyên nhân nào khác như: Sốt cao trên 38oC, thân nhiệt hạ dưới 37oC, ngừng thở, tim đập chậm mà không tìm ra nguyên nhân nào khác. Không thực hiện được việc cấy máu hoặc không tìm ra tác nhân gây bệnh hay kháng nguyên trong máu. Không thấy tình trạng nhiễm khuẩn tại các vị trí khác của cơ thể. Bác sĩ đang thiết lập việc điều trị theo hướng nhiễm trùng huyết.

Về mặt xét nghiệm: người bệnh phải có những quy định sau đây:

Bệnh nhân người lớn có một hay nhiều lần cấy máu cho kết quả dương tính, vi khuẩn được phân lập từ máu không có liên quan đến nhiễm trùng ở vị trí khác. Hoặc bệnh nhân có ít nhất một trong các dấu hiệu hay triệu chứng như: Sốt cao trên 38oC, rét run, hạ huyết áp với huyết áp tâm thu dưới 90mmHg. Đồng thời có ít nhất một trong các dấu hiệu gồm: phân lập được vi khuẩn thường trú trên da từ hai hoặc nhiều lần cấy máu khác nhau, phân lập được vi khuẩn thường trú trên da từ ít nhất một lần cấy máu trên bệnh nhân có đường truyền mạch máu và bác sĩ thiết lập điều trị kháng sinh phù hợp nhiễm trùng huyết, có thử nghiệm kháng nguyên dương tính trong máu với vi khuẩn Hemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae... và triệu chứng, kết quả xét nghiệm không liên quan đến nhiễm trùng ở vị trí khác.

Bệnh nhân trẻ em từ 1 tuổi trở xuống có ít nhất một trong các dấu hiệu hay triệu chứng như: Sốt trên 38oC, thân nhiệt hạ dưới 37oC, ngừng thở, tim đập chậm. Đồng thời có ít nhất một trong các dấu hiệu gồm: Phân lập được vi khuẩn thường trú trên da từ hai hoặc nhiều lần cấy máu khác nhau, phân lập được vi khuẩn thường trú trên da từ ít nhất một lần cấy máu trên bệnh nhân có đường truyền mạch máu và bác sĩ thiết lập điều trị kháng sinh phù hợp nhiễm trùng huyết, có thử nghiệm kháng nguyên dương tính trong máu với vi khuẩn Hemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae... và triệu chứng, kết quả xét nghiệm không liên quan đến nhiễm trùng ở vị trí khác.

Điều trị và phòng bệnh

Việc điều trị nhiễm trùng huyết phải bảo đảm các nguyên tắc diệt mầm bệnh, điều chỉnh các rối loạn do nhiễm trùng huyết gây ra và nâng cao sức đề kháng của người bệnh. Điều trị nguyên nhân phải sử dụng kháng sinh đúng theo quy định, cần dùng kháng sinh theo mầm bệnh vi khuẩn bị nhiễm và theo kháng sinh đồ, liều thuốc kháng sinh dùng phải cao và theo đường tiêm truyền, tốt nhất là dùng đường tĩnh mạch trong những ngày đầu; nên phối hợp các kháng sinh với nhau để nâng cao hiệu lực điều trị đối với các loại vi khuẩn kháng kháng sinh và chưa xác định rõ mầm bệnh vi khuẩn. Thời gian sử dụng kháng sinh phải bảo đảm yêu cầu không được dưới 2 tuần, tùy theo từng trường hợp cụ thể mà người bệnh có chỉ định phải dùng kháng sinh đến vài tháng.

Thuốc kháng sinh được chỉ định dùng phối hợp để điều trị bao vây khi chưa phân lập được mầm bệnh, vi khuẩn đã kháng kháng sinh hoặc tình trạng nhiễm trùng do nhiều loại vi khuẩn gây nên, dự phòng và làm chậm lại sự xuất hiện của chủng loại vi khuẩn kháng thuốc, tăng khả năng ức chế và diệt khuẩn của kháng sinh... Cần lưu ý phải giải quyết triệt để các ổ nhiễm khuẩn nguyên phát, thứ phát bằng những thủ thuật ngoại khoa như rạch dẫn lưu ổ áp-xe, lấy bỏ các nguyên nhân gây nhiễm trùng như những ống dẫn truyền, xông dẫn lưu...

Hiện nay, các nhà khoa học khuyến cáo nên sử dụng một số loại thuốc kháng sinh phù hợp để giải quyết nguyên nhân gây nhiễm trùng huyết có hiệu quả trên thực tế. Nếu nhiễm trùng huyết do vi khuẩn gram dương thường dùng kết hợp kháng sinh nhóm cephalosporin thế hệ I với nhóm quinolon hoặc nhóm aminoglycozid. Nếu nhiễm trùng huyết do vi khuẩn gram âm thường dùng kết hợp kháng sinh nhóm cephalosporin thế hệ III với nhóm quinolon hoặc nhóm amiloglycozid.

Tỷ lệ tử vong cao nếu nhiễm trùng huyết - ảnh 2

Người lớn sốt cao trên 38 độ C, huyết áp tâm thu dưới 90mmHg, có thể là dấu hiệu nhiễm trùng máu (Ảnh minh họa: Internet)

Ngoài điều trị đặc hiệu với các thuốc kháng sinh phù hợp, người bệnh còn cần phải được điều trị theo cơ chế bệnh sinh như: Điều chỉnh rối loạn nước và điện giải, giải độc bằng các loại dung dịch Dextro, Ringer lactat; chống toan hóa máu với độ pH dưới 7,2 bằng dung dịch bicarbonat; khi có hội chứng đông máu nội mạch lan tỏa DIC (disseminated intravascular coagulation) phải điều trị bằng heparin; dùng thuốc và phương pháp trợ tim mạch, hồi sức hô hấp và tuần hoàn. Điều trị tình trạng sốc nhiễm khuẩn; tăng cường sức đề kháng của cơ thể bằng truyền máu, chất đạm và vitamin; thực hiện chế độ ăn với tiêu chuẩn tăng chất đạm, nhiều hoa quả...

Việc phòng bệnh nhiễm trùng huyết muốn đạt được hiệu quả tốt cần phải thực hiện công tác vô trùng trong bệnh viện một cách chặt chẽ; đặc biệt là khi làm các phẫu thuật, thủ thuật... Lưu ý điều trị triệt để các bệnh có ổ mủ và ổ áp-xe; không được tự nặn, chích sớm những mụn nhọt viêm nhiễm ở ngoài da như đinh râu là một loại mụn độc thường xuất hiện ở vùng quanh miệng, hậu bối là bệnh về da liên quan đến nhóm các nang lông tóc gồm nhiều nhọt cụm lại với nhau... Nên dùng kháng sinh sớm, đủ liều, có hiệu quả ngay từ đầu trong những bệnh tiên lượng có thể chuyển sang nhiễm trùng huyết do nhiễm tụ cầu khuẩn Staphylococcus, liên cầu khuẩn Streptococcus, phế cầu khuẩn Pneumococcus, các loại vi khuẩn đường ruột Enterococcus. Khi dùng các thuốc ức chế miễn dịch cần có chế độ giám sát chặt chẽ và sử dụng cùng với các thuốc để tăng sức đề kháng của bệnh nhân.

Như trên đã nêu, tình trạng nhiễm trùng huyết thường có khả năng xảy ra tại bệnh viện, nhất là trên những bệnh nhân nặng được điều trị tại khoa hồi sức cấp cứu với thời gian nhiều ngày. Khi bị nhiễm trùng huyết thì tì lệ tử vong khá cao chiếm từ 20 - 50% nên nguyên nhân dẫn đến tử vong trong một số trường hợp thường được các bác sĩ giải thích do nhiễm trùng huyết, suy đa phủ tạng, sốc nhiễm khuẩn... Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa là vấn đề cần được mọi người quan tâm để hạ thấp bệnh lý nhiễm trùng huyết trong điều kiện hiện nay các loại vi khuẩn có xu hướng kháng lại với các loại kháng sinh đang sử dụng, làm khó khăn, hạn chế công tác điều trị.

BS Nguyễn Trâm Anh

Theo Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Những điều cần biết về nhiễm trùng huyết ở trẻ sơ sinh

Sống Khỏe - 25/12

Những điều cần biết về nhiễm trùng huyết ở trẻ sơ sinh

Nhiễm trùng huyết ở trẻ sơ sinh là tình trạng máu bị nhiễm trùng xảy ra ở những bé nhỏ hơn 3 tháng tuổi.

Nhiễm trùng huyết là gì?

Sống Khỏe - 13/09

Nhiễm trùng huyết là gì?

Đây là một trong những triệu chứng nhiễm trùng vô cùng nghiêm trọng.

Video có thể bạn quan tâm

  

Nhiễm trùng ở trẻ sơ sinh

Đây là nhiễm trùng mắc phải trước, trong khi sinh hoặc tháng đầu sau sinh. Nhiễm trùng có thể do vi-rút, vi trùng.

Tin cùng chuyên mục

Nhiều quý ông xuất tinh ngược ở phút thăng hoa

Sống Khỏe - 29/01

Nhiều quý ông xuất tinh ngược ở phút thăng hoa

Sau khi 'yêu' nàng xong, bạn chìm trong giây phút thăng hoa và cảm nhận được 'cậu nhỏ' của mình đã phóng tinh binh ra ngoài.

Đố vui: Ở đâu biển sâu nhất?

Sống Khỏe - 29/01

Đố vui: Ở đâu biển sâu nhất?

Và còn nhiều câu đố vui khác, tưởng dễ mà khó, tưởng khó mà dễ.

Điều gì làm nên sự khác biệt giữa người giàu và người nghèo?

Sống Khỏe - 29/01

Điều gì làm nên sự khác biệt giữa người giàu và người nghèo?

Điều cơ bản nhất tạo ra ranh giới giữa họ chính là sự khác biệt trong suy nghĩ. Người giàu dám nghĩ khác và làm khác, còn người nghèo luôn sợ hãi.

Lưu ý khi dùng thuốc xịt côn trùng

Sống Khỏe - 29/01

Lưu ý khi dùng thuốc xịt côn trùng

Thuốc xịt côn trùng có thể gây ô nhiễm nguồn nước và làm chết các động vật thủy sinh.

Mẹ dùng điện thoại khi cho bú sẽ khiến con chậm phát triển

Sống Khỏe - 29/01

Mẹ dùng điện thoại khi cho bú sẽ khiến con chậm phát triển

Mẹ thường xuyên dùng điện thoại khi cho con bú khiến đứa trẻ chậm phát triển, dễ gặp một số vấn đề về tâm lý như không thích chơi đùa cùng trẻ khác, trầm cảm…

Tin mới

9 điều chị em nên tránh trong kỳ 'đèn đỏ'

Sống khỏe - 1h27 phút trước

9 điều chị em nên tránh trong kỳ 'đèn đỏ'

Để đảm bảo sức khỏe, bên cạnh chế độ ăn uống, nghỉ ngơi điều độ, hợp lý, trong thời kỳ đèn đỏ, bạn cần tránh những điều sau.

Trẻ em sốt: Cha mẹ chớ chủ quan

Sống khỏe - 1h53 phút trước

Trẻ em sốt: Cha mẹ chớ chủ quan

Hiểu biết đúng về sốt có thể giúp cho chúng ta yên tâm chăm sóc trẻ tại nhà hoặc cho trẻ đến khám sớm tại các cơ sở y tế.

9 thông tin thú vị về ruột thừa có thể bạn chưa biết

Sống khỏe - 3h30 phút trước

9 thông tin thú vị về ruột thừa có thể bạn chưa biết

Ruột thừa sở hữu khá nhiều thông tin thú vị liên quan tới sức khỏe.

Muốn giảm cân, hãy thử ăn trứng luộc trong vòng 2 tuần

Sống khỏe - 4h11 phút trước

Muốn giảm cân, hãy thử ăn trứng luộc trong vòng 2 tuần

Nếu bạn muốn giảm cân nhanh, chế độ ăn kiêng với trứng luộc có thể là giải pháp cho bạn.

Thận trọng trúng gió, méo miệng khi trời lạnh

Sống khỏe - 4h39 phút trước

Thận trọng trúng gió, méo miệng khi trời lạnh

Những người khoẻ mạnh khi tiếp xúc với khí lạnh đột ngột vẫn có thể bị trúng gió làm méo miệng, xếch mặt, thậm chí gây mù mắt.

Xem thêm

Video nổi bật