CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Đề phòng say nắng, say nóng mùa hè

Kỹ năng sống - 07/05

Say nắng, say nóng là hiện tượng rất thường gặp trong mùa hè. Không chỉ có biểu hiện mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, nhức đầu,... mà còn có thể gây đột quỵ.

Những nguyên nhân

Say nắng: tình trạng thân nhiệt tăng cao quá mức (thường trên 400C) xẩy ra do cơ thể bị tăng thân nhiệt sau một thời gian dài bởi cơ thể khi lao động hoặc đi quá lâu ngoài trời nắng, hoặc tắm biển, sông, ao hồ khi trời nắng gắt, nhiều tia nắng mặt trời (tia cực tím) sẽ chiếu thẳng vào vùng cổ gáy (tương ứng với vùng hành tủy của não bộ).

Dưới tác dụng liên tục của ánh sáng mặt trời gay gắt, trung tâm điều hòa thân nhiệt cơ thể sẽ bị chấn động làm rối loạn điều hòa thân nhiệt cùng với hiện tượng mất nước cấp của cơ thể, trong khi cơ thể chưa thích nghi kịp và cơ thể bị mất nước, làm tổn thương hệ thống thần kinh kiểm soát thân nhiệt.

Say nắng thường biểu hiện bệnh nặng ngay từ đầu, có thể có nhiều dấu hiệu thần kinh sớm, rất rõ tổn thương có thể hồi phục hoặc không hồi phục. Một số trường hợp có thể có tụ máu dưới màng cứng và trong não.

Say nóng: tình trạng mất nước toàn thể kèm theo rối loạn điều hòa thân nhiệt, rối loạn vận mạch mà bản chất là do trung tâm điều hòa thân nhiệt không thích ứng với điều kiện thời tiết xung quanh.

Say nóng thường do phải làm việc trong điều kiện môi trường nhiệt độ cao nóng bức (hầm lò, trong phòng kín...), hoặc hoạt động thể lực quá sức ở người trẻ (chơi các môn thể thao cường độ cao, làm việc nặng nhọc kéo dài)... dưới trời oi bức sẽ dẫn đến hiện tượng lượng nhiệt sinh ra và lượng nhiệt hấp thu lớn hơn nhiều so với lượng nhiệt cơ thể tỏa ra môi trường xung quanh. Do đó gây nên tình trạng mất nước trầm trọng của cơ thể là chủ yếu.

Đề phòng say nắng, say nóng mùa hè - ảnh 1

Đặc điểm chung là cả say nóng và say nắng đều dẫn đến một tình trạng tăng thân nhiệt một cách đột ngột

Biểu hiện

Các biểu hiện của say nắng tùy theo mức độ tăng thân nhiệt và thời gian ở ngoài nắng. Một đặc điểm chung là cả say nóng và say nắng đều dẫn đến một tình trạng tăng thân nhiệt một cách đột ngột trong khi đó không ra mồ hôi.

Khi thân nhiệt tăng sẽ dẫn tới tăng quá trình đào thải mồ hôi làm cơ thể mất một lượng nước và chất điện giải (muối) lớn, hiện tượng này nếu không được bù kịp thời sẽ dẫn tới hậu quả giảm khối lượng tuần hoàn gây trụy tim mạch, rối loạn chất điện giải nặng có thể gây tử vong.

Một yếu tố nguy cơ nữa khi nhiệt độ cơ thể tăng cao sẽ gây rối loạn hoạt động chức năng của rất nhiều cơ quan như: tim mạch, hô hấp, thần kinh...

Lời khuyên của thầy thuốc

Không làm việc quá lâu hoặc đi lại hoặc chơi thể thao trong môi trường nóng bức cũng như tránh các hoạt động thể lực quá sức. Sau mỗi một giờ làm việc ngoài trời nắng nóng hoặc trong hầm lò, nhà máy nên nghỉ giải lao khoảng 1 - 15 phút.

Luôn trang bị đầy đủ thiết bị chống nắng khi lao động, đi lại, làm việc ngoài trời nắng như: quần áo bảo hộ lao động, mũ, nón, kính… (nên dùng áo cotton dài tay giúp hấp thụ mồ hôi của cơ thể trong khi vẫn giữ cơ thể được mát mẻ và nên mặc quần áo sáng màu để cơ thể hấp thụ nhiệt ít nhất). Cần mang theo đủ nước uống trước khi ra ngoài trời trong thời tiết nắng nóng để bù nước kịp thời.

Với trẻ em và người cao tuổi, trong những ngày nắng nóng cần hạn chế đến mức tối đa ra nắng.

Vì vậy, người bị say nắng thường thấy da nóng và khô, mệt lả, đau đầu, khó ở, đỏ mặt, nôn mửa và tiêu chảy. Một số triệu chứng khác có thể xảy ra như giảm khả năng đánh giá, cử chỉ kỳ cục, ảo giác, thay đổi ý thức, lẫn lộn, mất định hướng và hôn mê, co giật.

Các biểu hiện của say nắng, say nóng có thể tùy theo mức độ tăng thân nhiệt và thời gian. Có thể từ những biểu hiện nhẹ ban đầu là tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, hồi hộp trống ngực rồi đến trạng thái mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, nhức đầu, tay chân rã rời, kích thích nhẹ, khó thở tăng dần, chuột rút... và cuối cùng là ngất, hôn mê, trụy tim mạch, tử vong.

Với thể nặng, thân nhiệt tăng cao (trên 400C), nạn nhân thường mất nước nghiêm trọng, da nóng (sờ vào sẽ rất đau), khô, mệt lả, đau đầu, chóng mặt, khó chịu, đỏ mặt, nôn mửa và tiêu chảy. Một trong những dấu hiệu quan trọng nhất của sốc nhiệt là thân nhiệt đột ngột tăng cao. Đồng tử thu nhỏ lại. Nạn nhân có thể bị ngất xỉu, co giật, lú lẫn, mất định hướng, đôi khi mất ý thức, bất tỉnh hoặc đột quỵ, hôn mê.

Hậu quả

Nếu để xảy ra say nắng, say nóng sẽ rất nguy hiểm, có thể giết hoặc gây tổn thương cho tế bào thần kinh trung ương (tế bào não) và các cơ quan nội tạng khác trong cơ thể. Bởi vì, say nắng, say nóng bao giờ cũng dẫn đến một tình trạng tăng cao thân nhiệt. Khi thân nhiệt tăng cao sẽ dẫn tới tăng quá trình đào thải mồ hôi làm cơ thể mất một lượng nước lớn.

Hiện tượng này sẽ dẫn tới hậu quả làm giảm khối lượng tuần hoàn gây trụy tim mạch, rối loạn chất điện giải nặng và có thể gây tử vong, nếu cấp cứu không lịp thời. Một yếu tố nguy cơ khác là khi thân nhiệt tăng cao sẽ gây rối loạn hoạt động chức năng của rất nhiều cơ quan như: tim mạch, hô hấp, thần kinh...

Xử trí

Trước mọi trường hợp bị say nắng, say nóng, cần sơ cứu ngay lập tức khi chưa có sự hỗ trợ của nhân viên y tế, đưa ngay nạn nhân vào chỗ mát, thoáng gió, cởi bỏ bớt quần áo, nhanh chóng lấy nước đổ lên đầu, vẩy nước lên người nạn nhân hoặc lấy khăn thấm nước mát phủ lên người mục đích để giảm thân nhiệt.

Nếu cơ thể nóng bừng và không thể đổ mồ hôi, lúc đó có thể nạn nhân đang bị mất nước, cần làm mát cơ thể bằng uống nước mát có pha muối là tốt nhất hoặc trực tiếp đổ nước lên người. Nếu có điều kiện nên chườm mát (bằng khăn sạch nhúng nước mát) ở những vị trí có động mạch lớn đi gần ngoài da như: hai vùng nách, hai vùng bẹn, cổ nhằm nhanh chóng làm giảm thân nhiệt cho nạn nhân. Đây là việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết.

Bởi say nắng, say nóng nguyên nhân là do thân nhiệt tăng và mất nước. Lưu ý không nên dùng nước đá để hạ nhiệt, bởi vì làm như vậy nhiệt không hạ nhưng có thể làm cho tim đập nhanh, thậm chí đột qụy.

Nếu nạn nhân không uống được nước hoặc nôn liên tục, sốt tăng liên tục, kèm các triệu chứng đau bụng, đau ngực, khó thở hoặc bất tỉnh cần nhanh chóng kêu gọi mọi người hỗ trợ, gọi xe để nhanh chóng chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Trong quá trình vận chuyển vẫn thường xuyên chườm mát cho nạn nhân.

Theo TS.BS. Bùi Mai Hương/Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Một số mẹo, bài thuốc dân gian phòng chống say nắng mùa hè

Sống Khỏe - 04/06

Một số mẹo, bài thuốc dân gian phòng chống say nắng mùa hè

Thời tiết nắng nóng cũng khiến người dân cảm thấy mệt mỏi, say nắng cũng là hiện tượng phổ biến vào mùa hè.

9 cách phòng, trị say nắng nhanh khi trời nắng nóng

Sống Khỏe - 05/06

9 cách phòng, trị say nắng nhanh khi trời nắng nóng

Say nắng (sốc nhiệt) xảy ra khi cơ thể phải hoạt động trong điều kiện nóng bức nhiều giờ, người bị bệnh khó điều hòa thân nhiệt.

Bài thuốc đơn giản trị say nắng, say nóng

Hai Anh - 01/05

Bài thuốc đơn giản trị say nắng, say nóng

Các biểu hiện của say nắng, say nóng có thể từ nhẹ: mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt, nhức đầu... đến nặng, thậm chí rất nặng là ngất, hôn mê, trụy tim mạch, tử vong.

Video có thể bạn quan tâm

  

Biết để sinh tồn: Sơ cứu nạn nhân bị say nắng, say nóng

Say nắng, say nóng là hiện tượng rất thường gặp trong mùa hè (Thực hiện bởi SongKhoe.vn).

Tin cùng chuyên mục

Chỉ là muỗi đốt thôi nhưng có thể gây ra tới 5 căn bệnh nguy hiểm này

Hai Anh - 06/05

Chỉ là muỗi đốt thôi nhưng có thể gây ra tới 5 căn bệnh nguy hiểm này

Không chỉ sốt xuất huyết, bị muỗi đốt còn có thể kéo theo hàng loạt căn bệnh gây hại lớn tới sức khỏe của bạn.

12 biểu hiện này trên mặt có thể làm cho bạn xấu đi nhưng lại là tín hiệu cảnh báo bệnh nên chị em tuyệt đối không được bỏ qua

Hai Anh - 06/05

12 biểu hiện này trên mặt có thể làm cho bạn xấu đi nhưng lại là tín hiệu cảnh báo bệnh nên chị em tuyệt đối không được bỏ qua

Dù đang khỏe mạnh nhưng nếu thấy 12 dấu hiệu trên khuôn mặt như thế này thì bạn cũng không được chủ quan mà phải đi khám càng sớm càng tốt.

Chấn thương não nhẹ cũng nguy cơ cao sa sút trí tuệ

Hai Anh - 06/05

Chấn thương não nhẹ cũng nguy cơ cao sa sút trí tuệ

Một nghiên cứu lớn được thực hiện tại Đan Mạch trong vòng 36 năm đã khẳng định, những người bị chấn thương não, dù nhẹ cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và các dạng bệnh mất trí nhớ gần 24%.

Những ai dùng nhân sâm sẽ cực độc?

Hai Anh - 06/05

Những ai dùng nhân sâm sẽ cực độc?

Nhân sâm là thuốc nên khi dùng phải có liều lượng và sử dụng đúng đối tượng, nếu dùng không đúng, nhân sâm sẽ gây ngộ độc làm bệnh nặng thêm, thậm chí gây chết người.

Dấu hiệu cảnh báo mắt bạn cần gặp bác sĩ nhãn khoa ngay lập tức

Hai Anh - 06/05

Dấu hiệu cảnh báo mắt bạn cần gặp bác sĩ nhãn khoa ngay lập tức

Đừng chủ quan khi bạn phát hiện những dấu hiệu dưới đây, rất có thể chúng cảnh báo đôi mắt của bạn đang gặp vấn đề nghiêm trọng.

Tin mới

Chỉ vì lý do không đáng có mà cô gái này đã nhịn ăn quá độ đến nỗi gầy xơ xác

Sống khỏe - 1h47 phút trước

Chỉ vì lý do không đáng có mà cô gái này đã nhịn ăn quá độ đến nỗi gầy xơ xác

Mặc dù, chuyện tăng cân luôn là vấn đề khiến bao người phải đắn đo suy nghĩ. Tuy nhiên, đừng vì lý do này mà tự tàn phá sức khỏe của mình các cô gái nhé!

Cụ ông tưới xăng lên người rồi châm lửa tự thiêu giữa phố Hà Nội

Sống khỏe - 1h51 phút trước

Cụ ông tưới xăng lên người rồi châm lửa tự thiêu giữa phố Hà Nội

Tự thiêu giữa phố Hà Nội, phát hiện vụ việc mọi người xung quanh dùng bình cứu hỏa mini dập lửa. Nạn nhân bị bỏng nặng, phải nhập viện cấp cứu.

10 mẹo chăm sóc sức khỏe, làm sạch nhà với khoai tây

Sống khỏe - 1h58 phút trước

10 mẹo chăm sóc sức khỏe, làm sạch nhà với khoai tây

Đắp khoai tây sống lên thái dương, trán có thể làm dịu cơn nhức đầu.

Hồi xuân ở phụ nữ và những điều đặc biệt chú ý

Sống khỏe - 2h2 phút trước

Hồi xuân ở phụ nữ và những điều đặc biệt chú ý

Người phụ nữ lúc này chịu ảnh hưởng của nồng độ nội tiết tố nữ tăng cao, hoạt động sinh dục có thể tăng lên, cơ thể cảm thấy như trẻ lại, dân gian thường gọi là hiện tượng 'hồi xuân'.

Vì sao bạn bị chóng mặt?

Sống khỏe - 2h10 phút trước

Vì sao bạn bị chóng mặt?

Trong đời người, hầu như ai cũng một lần bị chóng mặt, nhưng lại có rất ít người nhận biết được nguyên nhân để phòng tránh và chữa trị hiệu quả.

Xem thêm

Video nổi bật