CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Đề phòng sốc trong sản khoa

Mang thai - 23/10

Trong sản khoa, sốc thường gặp là sốc do mất máu như băng huyết sau khi sinh, sẩy thai băng huyết, có thai ngoài tử cung bị vỡ... hoặc do nhiễm khuẩn như nhiễm khuẩn hậu sản, phá thai nhiễm khuẩn...

Trong thực hành lâm sàng, sốc sản khoa là một hiện tượng suy sụp tuần hoàn do nhiều nguyên nhân khác nhau làm giảm hoặc ngừng cung cấp máu và oxy đến nuôi dưỡng các cơ quan, đặc biệt là các cơ quan trọng yếu của cơ thể như tim, phổi, não. Có thể nói sốc sản khoa là tình trạng nguy hiểm đòi hỏi bác sĩ cũng như nhân viên y tế phải có thái độ xử trí kịp thời và tích cực mới có khả năng cứu sống được sản phụ.

Biểu hiện lâm sàng của sốc sản khoa cần được lưu ý phát hiện đối với sản phụ đến sinh đẻ hoặc khám chữa bệnh với các dấu hiệu như: mạch nhanh nhỏ với mạch thường nhanh trên 110 lần mỗi phút, có khi mạch không đều, mạch ngoại biên không bắt được; huyết áp tụt với huyết áp tối đa dưới 90mmHg và huyết áp tối thiểu dưới 60mmHg; da xanh tái ở quanh môi, mi mắt và lòng bàn tay; vã nhiều mồ hôi; tay chân lạnh do tình trạng co mạch ngoại vi; nhịp thở nhanh và nông với nhịp thở thường trên 30 lần mỗi phút; có trạng thái lơ mơ, vật vã hoặc hôn mê; bị thiểu niệu hoặc vô niệu...

Tuy vậy, tùy theo từng nguyên nhân gây sốc mà sản phụ có biểu hiện triệu chứng lâm sàng khác nhau.

Xử trí can thiệp điều trị ban đầu

Cần lưu ý khi đối diện trước một trường hợp sản phụ bị sốc sản khoa, việc xử trí tích cực lúc ban đầu rất quan trọng nhằm cấp cứu sản phụ thoát qua khỏi cơn nguy kịch. Phải kêu gọi mọi người đến hỗ trợ, giúp đỡ và cùng cấp cứu sản phụ. Kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn như mạch, huyết áp, nhịp thở, nhiệt độ.

Bảo đảm sự thông thoáng đường thở bằng cách cho sản phụ nằm ở tư thế đầu ngửa thấp hoặc quay về một bên nếu sản phụ nôn mửa. Hút đờm dãi nếu sản phụ tiết nhiều đờm dãi và cho thở oxy qua mũi với tốc độ 6 - 8 lít mỗi phút; tại tuyến y tế xã, phường, thị trấn nếu không có bình oxy có thể cho người bệnh thở oxy qua túi đựng oxy, tốt nhất nên cho oxy đi qua một bình chứa nước để đảm bảo đủ độ ẩm.

Bù khối lượng tuần hoàn bằng truyền tĩnh mạch tốc độ nhanh dung dịch đẳng trương như Ringer lactat, không nên dùng các dung dịch đường để bồi phụ lại khối lượng tuần hoàn; trong trường hợp nguy cấp cần lập nhiều đường truyền cùng một lúc; tốc độ truyền có thể thực hiện tới 1 lít dung dịch trong vòng 15 - 20 phút, lưu ý trong giờ đầu tiên phải truyền được khoảng 2 lít dung dịch; cố gắng bồi phụ dung dịch với tốc độ nhanh trong trường hợp sốc do chảy máu, khối lượng dung dịch bù vào cần gấp 2 - 3 lần khối lượng máu đã mất.

Trong trường hợp sản phụ bị băng huyết phải bằng mọi cách cầm máu ngay lập tức và nên cân nhắc việc truyền máu cho sản phụ; việc quyết định có truyền máu hay không chủ yếu căn cứ vào biểu hiện triệu chứng lâm sàng và kết quả xét nghiệm hemoglobin dưới 50g/lít. Nên tiến hành xét nghiệm thử máu ngay tại giường bệnh và không nên di chuyển sản phụ. Phải kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn của sản phụ cứ mỗi 15 phút một lần.

Thực hiện các xét nghiệm về công thức máu, chức năng gan, chức năng thận, các yếu tố đông máu... để theo dõi. Trong trường hợp sốc nhiễm khuẩn cần cấy máu, cấy sản dịch tìm nguyên nhân gây bệnh; sau đó sử dụng ngay kháng sinh phổ rộng và kết hợp kháng sinh, khi đã có kháng sinh đồ thì dùng thuốc theo kết quả của kháng sinh đồ.

Đề phòng sốc trong sản khoa - ảnh 1

Ảnh minh họa

Xử trí can thiệp điều trị theo nguyên nhân gây sốc

Sau khi điều trị ban đầu. sản phụ đã ổn định tình hình thì nên tiến hành xác định nguyên nhân gây sốc như sốc do mất máu hay sốc do nhiễm khuẩn và nhiễm độc để can thiệp điều trị phù hợp.

Trong sản khoa, sốc thường gặp là sốc do mất máu

Nếu sốc do mất máu, phải xác định nguyên nhân chảy máu và xử trí cầm máu ngay lập tức. Sản phụ có thể chảy máu do sẩy thai, sảy thai trứng hoặc do thai ngoài tử cung bị vỡ. Cũng có thể chảy máu trong những tháng cuối thời kỳ thai nghén hay trong chuyển dạ như nhau tiền đạo, nhau bong non, vỡ tử cung, sang chấn đường sinh dục sau đẻ hay đờ tử cung gây băng huyết. Trong các trường hợp này phải nhanh chóng xử trí bằng thuốc hoặc bằng thủ thuật hay phẫu thuật để cầm máu. Phải truyền máu càng sớm càng tốt để bù đắp lại khối lượng tuần hoàn đã mất.

Ở tuyến y tế xã, phường, thị trấn cần gọi tuyến trên để được hỗ trợ, giúp đỡ và huy động tất cả nhân viên y tế sẵn có tập trung chống sốc cho sản phụ; đồng thời tư vấn, giải thích cho gia đình sản phụ và chuyển ngay sản phụ lên tuyến trên với nhân viên y tế đi kèm theo; lưu ý phải truyền dung dịch, thông tiểu cho sản phụ trong khi chờ chuyển lên tuyến trên và trên đường chuyển tuyến.

Ở tuyến y tế quận, huyện, thị xã, thành phố cần bồi phụ đủ thể tích máu đã mất bằng cách truyền máu nếu có điều kiện hoặc dung dịch thay thế như Ringer lactat, huyết thanh mặn 0,9%; cho sản phụ thở oxy; dùng thuốc trợ tim mạch như Dopamin truyền tĩnh mạch với ống 50mg, liều khởi đầu là dưới 5 mcg/kg cân nặng mỗi phút rồi tăng dần liều lượng có thể tới 20mcg/kg cân nặng mỗiphút; chống rối loạn đông máu bằng cách dùng các thuốc chống tiêu fibrine và các chế phẩm máu; phát hiện và điều trị nguyên nhân gây chảy máu; ở tuyến y tế quận, huyện, thị xã, thành phố nếu trong quá trình xử trí mà tình trạng sản phụ có biểu hiện nặng thêm thì cần chuyển lên tuyến tỉnh hoặc mời tuyến tỉnh đến hỗ trợ, giúp đỡ.

Nếu sốc do nhiễm khuẩn và nhiễm độc; ở tuyến y tế xã, phường, thị trấn cần tiêm bắp thịt kháng sinh phối hợp liều cao; có thể sử dụng Ampicillin 1g và Gentamycin 160mg; hồi sức tích cực ban đầu và chuyển sản phụ lên tuyến trên.

Ở tuyến y tế quận, huyện, thị xã, thành phố trở lên cần xử trí bằng cách cho sản phụ thở oxy, truyền dung dịch, sử dụng thuốc trợ tim, dùng kháng sinh liều cao phối hợp và nên điều trị theo kết quả xét nghiệm kháng sinh đồ; có thể sử dụng corticoid kèm theo; đồng thời xử trí nguyên nhân gây nhiễm khuẩn như dẫn lưu ổ mủ, loại bỏ ổ nhiễm khuẩn như cắt bỏ tử cung...; ở tuyến y tế quận, huyện, thị xã, thành phố nếu thấy tình trạng bệnh nhân có biểu hiện nặng thêm thì cần chuyển sản phụ lên tuyến tỉnh hoặc mời tuyến tỉnh đến hỗ trợ, giúp đỡ.

Đánh giá lại sau điều trị

Sau khi đã xử trí điều trị tích cực trong khoảng 30 phút, cần đánh giá lại xem sản phụ có đáp ứng với việc điều trị với các nội dung gồm: mạch, huyết áp có ổn định hay không với biểu hiện mạch dần chậm lại, huyết áp tăng lên. Tình trạng tri giác của sản phụ được cải thiện tốt hơn, sản phụ tỉnh táo lại hoặc bớt lú lẫn. Lượng nước tiểu cũng cải thiện với biểu hiện lượng nước tiểu trên 30ml mỗi giờ); theo dõi lượng dịch đưa vào và lượng dịch thải ra của cơ thể.

Nếu tình trạng sản phụ được cải thiện thì tiếp tục điều trị duy trì, nâng huyết áp, cân bằng lượng nước vào và ra, đồng thời điều trị nguyên nhân gây sốc. Nếu tình trạng người bệnh không được cải thiện thì phải tiếp tục điều trị tích cực, tiếp tục truyền dung dịch; tiếp tục theo dõi truyền dịch. Thực hiện các xét nghiệm cần thiết để tiên lượng và chẩn đoán nguyên nhân. Tiến hành xử trí theo nguyên nhân, lưu ý có thể xem xét cắt bỏ tử cung trong trường hợp sốc do nhiễm khuẩn hậu sản.

Theo BS. NGUYỄN HOÀNG ANH/Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Video có thể bạn quan tâm

  

Phụ nữ mang thai và bệnh tiểu đường

Phụ nữ mắc tiểu đường muốn có con thì nên chú ý những gì? (Video: Youtube).

Tin cùng chuyên mục

Nuốt phải bóng bay ở trường mầm non, bé 4 tuổi hôn mê suốt 6 tuần

Sống khỏe - 22/10

Nuốt phải bóng bay ở trường mầm non, bé 4 tuổi hôn mê suốt 6 tuần

Giáo viên không hề hay biết chuyện gì đã xảy ra khi cậu bé nuốt phải quả bóng bay nhặt được trên đường đi dạo cùng cả lớp.

Hóa ra đây là lý do vì sao trẻ luôn có xu hướng thích bám bố hơn mẹ hoặc ngược lại

Sống khỏe - 22/10

Hóa ra đây là lý do vì sao trẻ luôn có xu hướng thích bám bố hơn mẹ hoặc ngược lại

Nếu những đứa trẻ nhà bạn cũng có tâm lý bám mẹ hoặc bám bố hơn người còn lại thì đừng buồn hay nghi ngờ kỹ năng làm cha mẹ của mình.

Sáng sớm thức dậy mà con trai không ngừng khóc, bà mẹ phát hoảng khi nhìn thấy vật kinh dị này trong miệng con

Sống khỏe - 22/10

Sáng sớm thức dậy mà con trai không ngừng khóc, bà mẹ phát hoảng khi nhìn thấy vật kinh dị này trong miệng con

Bà mẹ vội vàng đưa con đến bệnh viện thì các bác sĩ chỉ tập trung tìm lời giải thích tại sao lại có chiếc răng kỳ lạ đến vậy mà không lo tìm cách cứu chữa cho cậu bé.

Sự thật thú vị về những đứa trẻ thuộc dòng dõi Hoàng gia

Sống khỏe - 22/10

Sự thật thú vị về những đứa trẻ thuộc dòng dõi Hoàng gia

Những đứa trẻ được sinh ra trong quyền quý, ở địa vị của các hoàng tử - công chúa Hoàng gia thì có khác biệt gì so với những đứa trẻ bình thường khác?

Trẻ ăn chất tanh có bị đi ngoài?

Sống khỏe - 21/10

Trẻ ăn chất tanh có bị đi ngoài?

Con gái tôi 8 tháng tuổi. Xin hỏi bác sĩ ở lứa tuổi này trẻ đã có thể ăn những thực phẩm như tôm, cua, cá hay chưa? Vì rất nhiều người nói ăn những thực phẩm này sớm trẻ dễ bị đi ngoài.

Tin mới

Mua răng... trên mạng, trào lưu làm đẹp nguy hiểm của giới trẻ

Sống khỏe - 15 phút trước

Mua răng... trên mạng, trào lưu làm đẹp nguy hiểm của giới trẻ

Mua răng trên mạng gắn vào hàm răng thật để tạo răng khểnh làm duyên là một trong những thú vui làm đẹp của nhiều bạn trẻ. Nhưng điều này tiềm ẩn nhiều hiểm họa đối với sức khỏe.

Uống nhiều hơn 4 cốc cà phê mỗi ngày khiến bạn có nguy cơ gặp phải những vấn đề sức khỏe tai hại sau

Sống khỏe - 15 phút trước

Uống nhiều hơn 4 cốc cà phê mỗi ngày khiến bạn có nguy cơ gặp phải những vấn đề sức khỏe tai hại sau

Cà phê giúp bạn tỉnh táo, tập trung tốt hơn, nhưng tiêu thụ vượt mức cho phép mỗi ngày thì cơ thể của bạn sẽ không dung nạp được và dẫn đến một số vấn đề dưới đây.

Phương pháp làm nhỏ mặt vi diệu của hầu hết idol Hàn đang gây xôn xao: Hiệu quả ngay sau 10 phút, không phẫu thuật đau đớn

Sống khỏe - 30 phút trước

Phương pháp làm nhỏ mặt vi diệu của hầu hết idol Hàn đang gây xôn xao: Hiệu quả ngay sau 10 phút, không phẫu thuật đau đớn

Sau khi được hé lộ trên chương trình truyền hình thực tế, phương pháp làm nhỏ mặt hiệu quả sau 10 phút đã vô cùng hot tại Hàn.

Thực phẩm giúp cơ thể bạn khỏe mạnh trong tiết trời giá lạnh

Sống khỏe - 35 phút trước

Thực phẩm giúp cơ thể bạn khỏe mạnh trong tiết trời giá lạnh

Những món ăn nóng hổi và đầy đủ dưỡng chất sau không chỉ giúp bạn ấm áp mà còn cải thiện tâm trạng, cung cấp đủ vitamin và năng lượng cho bạn trong tiết trời giá lạnh.

Bệnh loét dạ dày ngày một tăng, có khi cả gia đình cùng mắc: Chuyên gia chỉ 5 nguyên nhân

Sống khỏe - 37 phút trước

Bệnh loét dạ dày ngày một tăng, có khi cả gia đình cùng mắc: Chuyên gia chỉ 5 nguyên nhân

Viêm loét dạ dày mãn tính tại Việt Nam đang tăng trong những năm gần đây. Bệnh gặp ở bất cứ ai, lứa tuổi mắc nhiều từ 40 - 49 tuổi.

Xem thêm

Video nổi bật