CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Đi tìm sự bất tử bằng liệu pháp tế bào gốc

Cần biết - 08/02

Hiện nay, trên thế giới, liệu pháp tế bào gốc đã được nghiên cứu sử dụng để điều trị rất nhiều bệnh lý khác nhau.

Tế bào gốc và các sản phẩm từ tế bào gốc mang đến tiềm năng rất lớn cho các phương pháp điều trị mới.

Vậy tế bào gốc là gì, sử dụng như thế nào và đã được ứng dụng trong y học như thế nào? Và các liệu pháp điều trị đầy hứa hẹn trong hiện tại và tương lai cần được làm sáng tỏ.

Tế bào gốc và sự phân chia

Tế bào gốc có thể được ví như là nguyên liệu “thô” của cơ thể mà từ đó tất cả các loại tế bào khác với chức năng chuyên biệt được tạo ra. Ở các điều kiện thích hợp trong cơ thể hoặc trong phòng thí nghiệm, tế bào gốc phân chia tạo ra nhiều tế bào hơn gọi là các tế bào “con cháu”. Các tế bào con cháu hoặc trở thành tế bào gốc mới (tự tái tạo) hoặc trở thành tế bào chuyên biệt (biệt hóa) với chức năng đặc hiệu như tế bào máu, tế bào não, tế bào cơ tim hoặc xương. Không có loại tế bào nào khác ngoài tế bào gốc có khả năng tự nhiên này.

Đi tìm sự bất tử bằng liệu pháp tế bào gốc - ảnh 1

Tế bào gốc được ứng dụng trong chữa trị nhiều bệnh lý ở các bộ phận khác nhau trong cơ thể.

Dựa trên nguồn gốc, có thể chia tế bào gốc thành: Tế bào gốc phôi - các tế bào này lấy từ phôi 3-5 ngày tuổi. Ở giai đoạn này, phôi được gọi là blastocyst và có khoảng 150 tế bào, các tế bào này là tế bào gốc vạn năng, nghĩa là chúng có thể phân chia thành nhiều tế bào gốc hơn hoặc biệt hóa thành bất kỳ loại tế bào nào của cơ thể. Tính linh hoạt này cho phép sử dụng tế bào gốc phôi trong tái tạo hoặc sửa chữa các cơ quan tổ chức bị tổn thương; Tế bào gốc trưởng thành - tế bào này có mặt với số lượng ít ở hầu hết các tổ chức của cơ thể như tủy xương và mô mỡ. Khi so sánh với tế bào gốc phôi, tế bào gốc trưởng thành hạn chế hơn về khả năng tạo ra các loại tế bào khác nhau của cơ thể.

Cho tới gần đây, tế bào gốc trưởng thành vẫn được cho là chỉ có thể tạo ra một vài loại tế bào. Ví dụ như tế bào gốc trong tủy xương chỉ có thể phát triển thành các tế bào máu. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới cho thấy tế bào gốc trưởng thành có khả năng tạo ra các loại tế bào khác với dòng tế bào của mình.

Tế bào gốc biến đổi từ tế bào trưởng thành (tế bào gốc cảm ứng vạn năng - iPSC): Các kỹ thuật mới cho phép các nhà nghiên cứu tái lập trình bộ gene của các tế bào trưởng thành để tạo ra loại tế bào gốc có khả năng tương tự như tế bào gốc phôi và tránh được phản ứng thải loại của cơ thể. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng chưa khẳng định được liệu tế bào gốc biến đổi từ tế bào trưởng thành có gây các tác dụng phụ cho con người hay không.

Các nhà nghiên cứu đã có thể lấy các tế bào của tổ chức liên kết thông thường (tế bào da), tái chương trình bộ gene của chúng tạo ra các tế bào gốc mới. Các tế bào gốc này có thể phát triển thành các tế bào cơ tim có đầy đủ chức năng. Các thí nghiệm trên động vật bị suy tim cho thấy sau khi tiêm các tế bào cơ tim mới được tạo ra theo phương pháp trên đã cải thiện được chức năng của tim cũng như làm tăng thêm thời gian sống toàn bộ của động vật.

Tế bào gốc chu sinh: Bên cạnh tế bào gốc dây rốn, các nhà khoa học đã khám phá ra rằng trong nước ối cũng có chứa tế bào gốc. Các tế bào gốc này có khả năng biệt hóa thành các tế bào chuyên biệt. Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu hơn nữa để hiểu rõ hơn khả năng của các tế bào này.

Phép màu - tế bào gốc

Nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc vào điều trị mang đến những hy vọng lớn trong việc nâng cao sức khỏe con người bằng cách phục hồi chức năng tế bào và cơ quan đã bị phá hủy bởi thoái hóa và những tổn thương khác. Đối với tế bào gốc phôi hiện nay, hầu hết các quốc gia đều chưa cho phép sử dụng tế bào gốc phôi trong nghiên cứu ứng dụng vào lĩnh vực y dược học. Đối với nhóm tế bào gốc nhũ nhi - tế bào gốc từ máu cuống rốn có ngân hàng lưu trữ, cũng có các công trình nghiên cứu sử dụng trong điều trị một số bệnh lý ác tính về máu hoặc một số bệnh tự miễn, đái tháo đường typ 1. Tế bào gốc trưởng thành được nghiên cứu nhiều nhất, có nhiều nguồn thu nhận từ tủy xương, mô mỡ và thao tác lấy tế bào gốc từ nguồn thu tương đối dễ dàng... đang được nghiên cứu ở các bệnh khác như: COPD, tiểu đường, khớp, Crohn, nhồi máu cơ tim, bệnh lý thần kinh, xơ gan...; bệnh lý về máu; nghiên cứu điều trị các bệnh lý về thần kinh, về tim...

Tại Việt Nam, phương pháp ghép tế bào gốc được coi là bước đột phá lớn trong lĩnh vực y học. Phương pháp ghép tế bào gốc có thể mang lại cơ may sống sót và hi vọng thoát khỏi nhiều căn bệnh nan y về máu như ung thư máu,

Thalassemia, suy tủy, đa u tủy xương... Hiện nay, trên cả nước có rất nhiều ngân hàng tế bào gốc nhằm mục đích lưu trữ tế bào gốc dây rốn dịch vụ cho các gia đình có nhu cầu.

Tế bào gốc có tiềm năng tăng trưởng và phát triển thành mô mới để cấy ghép và tái tạo tổ chức. Những hiểu biết mới về tế bào gốc và ứng dụng của chúng trong cấy ghép và y học tái tạo đang tiếp tục được nghiên cứu và đạt được những bước tiến lớn.

Tóm lại, tế bào gốc cung cấp cho y học các liệu pháp điều trị đầy hứa hẹn trong hiện tại và tương lai, tuy nhiên, vẫn còn đó những rào cản kỹ thuật quan trọng cần các nhà khoa học và y học nghiên cứu sâu thêm để vượt qua. Nếu thành công thì quy luật “sinh-lão-bệnh-tử” sẽ bị phá bỏ, thay vào đó là sự bất tử của con người.

Cách đây 10 năm, một công trình nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước được khởi động nhằm mục đích nghiên cứu phát triển và ứng dụng công nghệ tế bào gốc để điều trị một số bệnh về tim mạch, cơ quan tạo máu và thị giác người. Công trình thu hút sự tham gia của nhiều nhà khoa học đầu ngành tại các bệnh viện và trung tâm nghiên cứu y học lớn trong cả nước. Kể từ đó đến nay, việc nghiên cứu tế bào gốc để ứng dụng vào điều trị bệnh tại Việt Nam vẫn tiếp tục được duy trì với hi vọng sẽ tìm ra những phương pháp mới giúp các bệnh nhân chữa khỏi những loại bệnh phức tạp mà không phải ra nước ngoài điều trị.
Tế bào gốc có thể được ví như là nguyên liệu “thô” của cơ thể mà từ đó tất cả các loại tế bào khác với chức năng chuyên biệt được tạo ra.

TS. Nguyễn Thanh Bình

Theo Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Thiếu vitamin A gây hại cho tế bào gốc

Sống khỏe - 09/05

Thiếu vitamin A gây hại cho tế bào gốc

Các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Đức phát hiện ra rằng thiếu hụt vitamin A có thể gây hại cho tế bào gốc máu.

Những bệnh có thể chữa được bằng tế bào gốc

Sống khỏe - 21/01

Những bệnh có thể chữa được bằng tế bào gốc

Tế bào gốc là những tế bào có nguồn gốc từ tủy xương hoặc dây rốn và cũng được gọi là tế bào cơ bản 'của cơ thể của chúng ta.

Tin cùng chuyên mục

Bài thuốc từ quế trị bệnh tiểu đường

Sống khỏe - 07/02

Bài thuốc từ quế trị bệnh tiểu đường

Quế là loại thảo mộc tuyệt vời có tác dụng chống bệnh tiểu đường bằng cách hạn chế lượng đường huyết và giảm thiểu sự đề kháng insulin.

Cách phòng các bệnh viêm não

Sống khỏe - 06/02

Cách phòng các bệnh viêm não

Viêm não virut có nhiều nguyên nhân gây ra, vì thế việc phòng bệnh phải dựa vào các nguyên nhân gây bệnh.

Trời trở lạnh, đề phòng viêm mũi dị ứng

Sống khỏe - 06/02

Trời trở lạnh, đề phòng viêm mũi dị ứng

Không khí khô lạnh còn làm cho niêm mạc mũi bị nứt nẻ, càng dễ bị viêm mũi dị ứng.

Nữ giới mắc chứng đa xơ cứng gấp 4 lần nam giới

Sống khỏe - 06/02

Nữ giới mắc chứng đa xơ cứng gấp 4 lần nam giới

Bệnh đa xơ cứng (MS) là chứng rối loạn não bộ và tủy sống, chức năng thần kinh bị giảm sút cùng với hình thành sẹo trên lớp phủ ngoài của các tế bào thần kinh.

Thêm tác hại của điều trị kháng sinh

Sống khỏe - 06/02

Thêm tác hại của điều trị kháng sinh

Nhưng nghiên cứu mới trên chuột đã xác định chuỗi các sự kiện xuất hiện trong lòng ruột sau khi điều trị kháng sinh, cho phép các vi khuẩn có hại phát triển.

Tin mới

Sẽ khảo sát sự hài lòng người bệnh qua điện thoại tại 80 bệnh viện

Sống khỏe - 1h38 phút trước

Sẽ khảo sát sự hài lòng người bệnh qua điện thoại tại 80 bệnh viện

Sự hài lòng của người bệnh là thước đo quan trọng đánh giá chất lượng của mỗi bệnh viện. Để có thể cải tiến và không ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc và phục vụ người bệnh, ngành y tế đã tiếp nhận nhiều thông tin phản hồi của người dân..

Thêm một cách nữa chế biến món đậu phụ mà ai cũng phải ghiền!

Sống khỏe - 1h41 phút trước

Thêm một cách nữa chế biến món đậu phụ mà ai cũng phải ghiền!

Món đậu phụ thêm phần xốt đậm đà cực kỳ ngon cơm đấy nhé!

Dấu hiệu cảnh báo cơ thể thiếu kali

Sống khỏe - 1h46 phút trước

Dấu hiệu cảnh báo cơ thể thiếu kali

Thiếu kali có thể gây ra nhiều nguy cơ sức khỏe khác nhau, bao gồm cả các rối loạn tiêu hóa

Phối hợp giám sát, bảo đảm quyền lợi BHXH, BHYT cho người lao động

Sống khỏe - 1h46 phút trước

Phối hợp giám sát, bảo đảm quyền lợi BHXH, BHYT cho người lao động

Những năm qua, đặc biệt là trong 5 năm trở lại đây, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã phối hợp với BHXH Việt Nam thực hiện hàng trăm cuộc giám sát thực hiện chính sách, pháp luật BHXH, BHYT, BH thất nghiệp bảo đảm quyền lợi cho người lao động…

Người trẻ chớ chủ quan: BS khuyến cáo đây là loại ung thư thường gặp ở trẻ 9 – 19 tuổi

Sống khỏe - 1h46 phút trước

Người trẻ chớ chủ quan: BS khuyến cáo đây là loại ung thư thường gặp ở trẻ 9 – 19 tuổi

PGS. TS. Trần Trung Dũng cho biết: Ung thư xương có tần suất phát hiện cao ở trẻ em và trẻ vị thành niên (dao động từ 9-19 tuổi là cao nhất), đây là một thực tế đáng bàn luận.

Xem thêm

Video nổi bật