CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Dưa cà muối: Món khó thiếu trong bữa cơm gia đình

Dinh dưỡng gia đình - 26/06

Bài viết sẽ cung cấp thông tin về cách muối dưa cải và một số thực phẩm thuộc họ này như cải bắp muối, dưa chuột muối...

Các món dưa cà muối trong ẩm thực dân gian được chế biến theo quy kinh: chua, cay, mặn, đắng kết hợp vị ngọt nhạt của tương, cơm canh hay củ quả khác làm tăng tiết nước bọt. Dưa cà muối thường nhai ròn sần sật, màu sắc và hương thơm quyến rũ mắt (can), lưỡi (tâm), miệng (tỳ), mũi (phế) và tai (thận) làm tăng hương vị và tăng chất lượng của bữa ăn – nguồn cung cấp năng lượng chính cho sự sống.

Đây cũng là món ăn không thể thiếu trong bữa cơm người Việt. Cùng tìm hiểu về món ăn này:

1. Dưa cải muối

Kỹ thuật muối dưa cải:

Lá cải 10 kg, phèn chua 50 - 100g, muối ăn 600 - 700g. Chọn lá cải hơi già và bánh tẻ (cây sắp có ngồng - sắp ra hoa và chưa có xơ) rửa sạch, phơi cho héo, dội qua bằng nước sôi, cho vào hũ. Đậy vỉ (tre) lên để rau không nổi trên mặt nước muối. Hòa tan muối và phèn trong nước nóng (khoảng 3 - 5 lít), lọc, để nguội, đổ vào hũ (âu, vại) có rau. Nước muối phải ngập trên vỉ. Đậy hũ kín. Sau vài ngày, rau cải chuyển sang màu cỏ úa, nước chua là được dưa chua. Để hạn chế dưa chua quá, có thể vớt dưa cho vào hộp nhựa hay liễm, cho vào tủ lạnh để dùng dần.

Khi muối dưa, ở môi trường thiếu oxy và nồng độ muối khoảng ≥ 4% là điều kiện thuận lợi cho khuẩn lactobacilii phát triển. Trong nước dưa chua có a-xít lactic và men lactic có tác dụng tích cực ức chế men thối rữa có hại trong đường ruột, có thể dùng nước dưa trong bữa ăn; nhưng phải đảm bảo vệ sinh và muối dưa đúng kỹ thuật.

Dưa khú: Do rau rửa không sạch, rau không ngập trong nước muối và nồng độ muối thấp. Vì vậy rau cần rửa sạch, phơi cho héo để rau hút nước muối và không làm giảm nồng độ muối; luôn luôn dìm rau trong nước muối. Ăn dưa khú dễ bị đau bụng, muốn ăn dưa khú phải nấu chín. Điều kỳ lạ là nấu dưa khú với cá nước ngọt, loại cá càng tanh (cá mại, đòng đong, cá thiểu, cá mè, cá trê…) thì canh dưa cá càng ngon, nên có câu: ‘Chồng chê thì mặc chồng chê. Dưa khú nấu với cá trê ngọt lừ’.

Cách muối dưa trên, dân gian gọi là muối xổi.

Cách muối: thường thấy của người dân miền Bắc trong mùa đông gần Tết âm lịch: Rau rửa sạch, phơi héo, xếp 1 lượt lá, rắc một lượt muối biển lên… cuối cùng đặt vỉ có đè vật nặng (hòn đá, cục đất nung), đổ nước muối ngập rau và đậy kín. Cách làm này làm cho dưa muối mặn hơn; nhưng dưa muối ăn với thịt đông hay thịt mỡ thì ngon tuyệt, là món ăn đặc sản trong những ngày Tết âm lịch.

Cải bắp muối: Cách làm cũng như trên, nhưng dưa cải bắp thường muối sổi. Rửa sạch lá già hay bánh tẻ, thái phiến, phơi cho héo. Cho nước có muối như dưa cải canh. Dưa cải bắp muối thường dùng trong 3 - 5 ngày giống món Kim chi truyền thống. Dưa cải bắp muối có giá trị như dưa cải thảo muối hay món kim chi.

Dưa chuột muối: Chọn quả dưa non (dưa nụ, ít ruột, không có hạt và 1 phần hoa còn dính dưới quả). Rửa sạch dưa, ngâm trong nước sôi 3 - 5 phút, lấy ra, ngâm vào giấm có pha 1% phèn chua; hoặc sau khi ngâm trong nước sôi, lấy ra, ngâm trong nước muối 5 - 7% có pha phèn chua đến khi dưa chua, tháo bỏ nước muối và thay bằng nước sạch vài lần để giảm bớt lượng muối. Sau đó ngâm lại trong giấm 2%. Để khoảng 1 tuần là ăn được. Dưa chuột có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, lợi tiểu tiện và tiêu phù. Dưa chuột ngâm giấm còn có tác chữa phù thũng.

2. Cà muối:

Cà muối xổi: Cà pháo 5 kg, muối 250g, tỏi 3 - 5 củ. Cà cắt bỏ núm (phần lá đài và cuống quả), rửa sạch; tỏi bóc bỏ vỏ cứng, giã nát. Cho cà, muối và tỏi giã vào hũ (âu, vại), đảo đều, đậy kín, để 4 - 6 giờ. Đặt vỉ có đè vật nặng lên trên, đổ nước sạch ngập vỉ. Để 3 - 5 ngày là ăn được.

Cà muối mặn: Dùng cà bát, cắt bỏ núm, rửa sạch, phơi héo, cho vào vại; cứ mỗi lượt cà rải lượt muối, lượng muối sử dụng khoảng 15 - 25%. Đặt vỉ, đổ nước sạch gần ngập vỉ và đổ lên trên phần muối còn lại, đặt lên trên một vật nặng. Sau 15 ngày -1 tháng mới dùng được. Cà muối theo cách này thường mặn chát nên trước khi ăn phải ngâm trong nước rất lâu mới bớt mặn.

Cà có vị ngọt, tính hàn: có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, tiêu thũng, trừ ôn dịch, hoạt huyết, tiêu viêm chỉ thống; là tác nhân kích thích chuyển hóa cholesterol ở gan. Cà có chất solanin, một alcaloid độc, có nhiều khi quả còn non xanh, do đó không ăn nhiều cà sống. Cà chọn để muối thường quả già nên lượng chất solanin giảm; hơn nữa khi muối, lượng a-xít lactic tăng trong quá trình lên men kết hợp chất kiềm - solanin thành muối làm giảm độc. Mâm cơm gia đình thường có món canh (luộc, sào), món mặn (thịt hay cá), nước chấm và món dưa muối; nên món cà muối trong mâm cơm chỉ là món kích thích tăng nước bọt, tăng hương vị trong bữa ăn.

Cà muối chấm tương là món ăn khoái khẩu. Tương được chế biến từ đậu nành với ngũ cốc qua quá trình đồ chín lên men; chế tác với nhiều công đoạn. Ở nước ta, tương Bần Hưng Yên, tương Nam Đàn đã có truyền thống lâu đời. Tương giàu chất dinh dưỡng, hương vị thơm ngon, dễ tiêu, có tác dụng giảI độc, vừa làm phụ liệu gia vị để chế biến nấu ăn nên kết hợp với cà muối có tác dụng tiêu thực, bổ tỳ vị và giải độc.

Hành muối, củ kiệu muối: Hai món này ăn với thịt mỡ làm tăng hương vị và đỡ ngán mỡ. Hành, tỏi kiệu có mùi thơm, vị cay, tính ấm, không độc, có tác dụng phát tán giải cảm, ôn trung, thông dương, hoạt huyết, giải được chứng uất do bên ngoài gây nên. Khi lên men làm mất vị cay, loại bỏ tính phát tán mà giữ lại tính tiêu thực, ôn trung, giải uất; sau chế biến có thể đáp ứng nhu cầu ăn thịt mỡ.

Củ tỏi muối: Tỏi vị cay, tính ôn, hơi có độc; vào kinh phế, can, vị. Tác dụng giảI độc, thông khiếu, tiêu đờm, tiêu nhọt, trị đầy trướng trùng tích, tả, lỵ, bí đại tiện và hạ huyết áp. Tỏi tươi có allin, khi đập dập, men allinase chuyển allin thành allixin có vị cay, mùi khó chịu. Trong quá trình muối chua, vị cay mất đi làm giảm tính thăng (đi lên) và phát tán nên chủ yếu tác dụng vào kinh can vị.

Nhút: Nhút được chế biến từ quả mít xanh (loại mít bở, hạt trong các múi chưa có vỏ cứng dai). Gọt bỏ lớp vỏ có gai, tháI thành sợi từ ngoài vào trong sao cho xơ, múi đều được xắt thành sợi dài. Ngâm nước gạo cho hết nhựa và làm sợi trắng, để ráo (có thể phơi cho héo), trộn muối để làm sợi mít mềm, thêm ớt, gừng và vài khúc mía nhỏ; cho vào hũ (âu, vại), thêm ít nước; dùng phên tre ép trên và có viên gạch hay cục đá sạch nén để cho nhút không nổi trên mặt nước dễ thâm đen. Đậy kín, sau 5 - 7 ngày là ăn được. Nhút chấm tương Nam Đàn là đặc sản xứ Nghệ. Nhút còn được nộm với thịt ba chỉ, thịt thủ, thịt thăn, ăn với bánh đa vừng, lạc rang hoặc nấu cá chua.

Kim chi: Kim chi có nguồn gốc từ Triều Tiên. Kim chi truyền thống được chế biến đơn giản từ cải thảo (cải bẹ trắng) với muối, ớt, gừng tỏi; đặc biệt nhiều ớt nên rất cay. Có thể dùng củ cải, bắp cải, dưa chuột... làm món này. Món ăn có thể sử dụng từ 1 - 5 ngày sau khi chế biến, không để lâu được. Để giảm bớt cay, sau này người ta pha trộn với rau củ quả khác để có chua, ngọt, mặn với màu trắng đỏ (tỏi, ớt, hành, gừng, muối đường…). Kim chi cải tiến có mùi vị khác hẳn kim chi truyền thống, nhưng lại hợp với khẩu vị người Việt Nam. Kim chi nghĩa gốc là rau củ ngâm (chua và mặn), trong khi ngâm, men lactobacilii hoạt hóa làm lượng acid lactic trong sản phẩm tăng; bên cạnh đó còn có các men vi khuẩn có ích. Sự lên men trên rau cải bẹ trắng, rau cải, dưa chuột cùng nhiều ớt, tỏi, rau thơm đều có lợi cho sức khỏe.

Ảnh minh họa: Internet

Theo Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Điều cần biết về giá trị dinh dưỡng của thức ăn

Sống khỏe - 27/03

Điều cần biết về giá trị dinh dưỡng của thức ăn

Giá trị dinh dưỡng phụ thuộc vào thành phần hoá học, các chất dinh dưỡng trong thức ăn… và cách nấu nướng chế biến loại thức ăn đó.

Tin cùng chuyên mục

Đừng lạm dụng món mát

Sống khỏe - 31/03

Đừng lạm dụng món mát

Các món mát cho cơ thể luôn được tận dụng trong mùa nóng. Nhưng nếu lạm dụng các món này sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Chế độ dinh dưỡng theo nhóm máu

Sống khỏe - 31/03

Chế độ dinh dưỡng theo nhóm máu

Sự khác nhau về nhóm máu không chỉ giới hạn ở khác biệt về tích cách, sở thích… mà còn cả ở cách hấp thụ thực phẩm.

Công dụng đối với sức khỏe của cà chua sấy khô

Sống khỏe - 30/03

Công dụng đối với sức khỏe của cà chua sấy khô

Sấy khô cà chua bằng máy hay bằng ánh nắng mặt trời thì cà chua sấy khô vẫn chứa nhiều chất dinh dưỡng mang lại lợi ích sức khỏe.

Điểm mặt các loại cá bổ dưỡng mà bạn nên ăn

Sống khỏe - 30/03

Điểm mặt các loại cá bổ dưỡng mà bạn nên ăn

Các loại cá là một món ăn khá phổ biến trong thực đơn hàng ngày. Chúng rất giàu dinh dưỡng và có lợi đối với tất cả mọi người.

Những người không nên ăn ngũ cốc nguyên hạt

Sống khỏe - 30/03

Những người không nên ăn ngũ cốc nguyên hạt

Ngũ cốc thô phòng ngừa nhiều loại bệnh, nhưng do chúng hơi khô và khó tiêu hóa nên không phải ai cũng ăn loại thực phẩm này được.

Tin mới

Ăn gì để “khỏe”?

Sống khỏe - 51 phút trước

Ăn gì để “khỏe”?

Sôcôla thường được coi là sản phẩm tăng dục năng. Gần đây, người ta phát hiện thêm rằng, trong sôcôla có hormon serotonin và nhiều hoá chất khác, nhất là phenethylamin có thể có tác dụng như chất kích thích tình dục nhẹ.

Sò huyết - món ăn tốt cho chuyện ấy

Sống khỏe - 54 phút trước

Sò huyết - món ăn tốt cho chuyện ấy

Theo y học cổ truyền, sò huyết có vị ngọt, tính mặn, có tác dụng bổ huyết, kiện vị chữa chứng huyết hư, thiếu máu.

Hi hữu: Bé gái với dây rốn quấn cổ 5 vòng chào đời khỏe mạnh

Sống khỏe - 55 phút trước

Hi hữu: Bé gái với dây rốn quấn cổ 5 vòng chào đời khỏe mạnh

Bệnh viện thường xuyên tiếp nhận các trường hợp có dây rốn quấn cổ thai nhi nhưng đây không phải chỉ định buộc phải mổ lấy thai, ngay cả khi dây rốn quấn cổ nhiều vòng.

Lại thêm cặp vợ chồng tự vượt cạn tại nhà khoe facebook, bác sĩ khẩn thiết: 'Đừng xúi dại'

Sống khỏe - 56 phút trước

Lại thêm cặp vợ chồng tự vượt cạn tại nhà khoe facebook, bác sĩ khẩn thiết: 'Đừng xúi dại'

Mới đây, một cặp vợ chồng đã chia sẻ lại hành trình tự vượt cạn tại nhà. Sau hành trình vượt cạn họ cho rằng sinh thuận tự nhiên rất dễ.

Trò nghịch dại của bạn khiến học sinh lớp 4 ngồi vào bút chì cắm sâu 16cm

Sống khỏe - 3h54 phút trước

Trò nghịch dại của bạn khiến học sinh lớp 4 ngồi vào bút chì cắm sâu 16cm

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã phải mổ cấp cứu cho trường hợp cháu bé bị bút chì đâm xuyên thủng ngay vị trí gần hậu môn.

Xem thêm

Video nổi bật