CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

“Dùng quá nhiều thuốc”

Cần biết - 25/07

“Dùng quá nhiều thuốc” tạm dịch từ tiếng Anh “polypharmacy” được định nghĩa là tình trạng dùng 5 loại thuốc khác nhau hoặc hơn, với khả năng có nhiều thuốc dùng không hợp lý.

“Thuốc” trong “Dùng quá nhiều thuốc” ở đây bao gồm thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, chế phẩm bổ sung còn gọi thực phẩm chức năng và cả các loại dược thảo.

“Thuốc dùng không hợp lý” trong “Dùng quá nhiều thuốc” thường gặp 2 trường hợp phổ biến: Dùng thuốc không nên/không cần dùng hoặc Dùng thuốc không đúng liều lượng so với tuổi tác, cân nặng, tình trạng bệnh, chức năng gan/thận…

Cần lưu ý trường hợp, bác sĩ chỉ định một đơn thuốc dùng nhiều hơn 5 loại thuốc mà tất cả đều là loại cần thiết, dùng hợp lý, vẫn không gọi là “dùng quá nhiều thuốc”.

Không chỉ bác sĩ chỉ định đơn thuốc “thập cẩm quá nhiều thuốc” mà chính người bệnh tự ý dùng thêm thuốc ngoài các thuốc bác sĩ đã kê đơn tạo thành việc dùng “hằm bà lằng thuốc” rất có hại. Có nhà y học còn ghi nhận tình trạng bệnh nhân vẫn tiếp tục dùng thuốc đã được bác sĩ chỉ định dùng khi không còn cần thiết nữa cũng là “dùng quá nhiều thuốc”.

Dùng nhiều thuốc quá hại gì?

Dùng quá nhiều thuốc không phù hợp thường gây hại.Mặc dù dùng thuốc rất nhiều nhưng vẫn không đạt được mục tiêu điều trị.

Những loại thuốc “thập cẩm” có thể tương tác với nhau và có thể gây nên những tác dụng phụ có thể còn nguy hiểm hơn cả căn bệnh đang được điều trị, đặc biệt đối với người cao tuổi có thể gây: Són tiểu, lú lẫn/giảm nhận thức, giảm khả năng thăng bằng, dễ bị té ngã/gãy xương.

“Dùng quá nhiều thuốc”

Đặc biệt, dùng nhiều thuốc quá còn làm tăng tỉ lệ nhập viện, thời gian nằm viện và tăng tỉ lệ tử vong. Theo trang tin Health Research Funding, việc dùng nhiều thuốc không thích hợp khiến bệnh nhân phải nhập viện chiếm 28% tổng số bệnh nhân phải điều trị ở bệnh viện và là nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ 5 ở Mỹ.

Đối tượng nào thường bị dùng quá nhiều thuốc

Người già rất dễ bị dùng quá nhiều thuốc đưa đến gặp tai biến vì:

- Người cao tuổi thường hay đau ốm, do đó thường phải dùng nhiều thuốc hơn người trẻ tuổi. Việc dùng nhiều thuốc dễ đưa đến “quá tay”.

- Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính mà các bệnh này đòi hỏi nhiều loại thuốc có tác dụng mạnh (như bệnh mạch vành thường phải dùng 3 - 4 thuốc theo hướng dẫn điều trị!). Việc dùng nhiều thuốc này cũng dễ đưa đến “quá tay”.

- Người cao tuổi thường quá lo lắng về sức khỏe của mình nên thường dùng thêm thuốc ngoài thuốc đã được thầy thuốc chỉ định, hoặc có người chưa đau ốm gì vẫn dùng thuốc gọi là để “phòng”. Loại thuốc thường được dùng để phòng chính là thuốc trị cảm, đau nhức.

Đặc biệt, do trí tuệ giảm sút, người cao tuối thường hay nhầm lẫn trong sử dụng thuốc, đặc biệt là về liều lượng và tên thuốc. Tuổi già hay quên cũng khiến họ có thể dùng thuốc nhiều lần hơn trong ngày so với hướng dẫn dẫn đến sự cố do quá liều.

- Người cao tuổi thường mắc phải một lúc nhiều chứng bệnh mà đối với mỗi chứng bệnh họ sẽ gặp một bác sĩ khác nhau, mỗi bác sĩ sẽ kê cho họ một đơn thuốc khác nhau mà không cần biết rằng bệnh nhân đang sử dụng nhiều loại thuốc khác.

- Do quá trình tích tuổi ảnh hưởng đến tính chất dược động học của thuốc đối với người cao tuổi (tức là quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa, thải trừ thuốc trong cơ thể người cao tuổi không bình thường) đưa đến những phản ứng bất ngờ và không có lợi của thuốc khi dùng quá nhiều thuốc.

Cần lưu ý, những nguyên nhân kể trên đưa đến dùng quá nhiều thuốc mà bị tai biến cũng có thể gặp ở người trẻ tuổi.

Lời khuyên của thầy thuốc

Người dùng thuốc nên có một danh sách thuốc chi tiết và cập nhật các loại thuốc đang dùng, bao gồm cả những thuốc không kê đơn, những chế phẩm bổ sung /thực phẩm chức năng, và cả dược thảo đang tự ý dùng.

Hãy đưa danh sách này cho bác sĩ khi tái khám, hoặc với dược sĩ khi mua thuốc ở nhà thuốc.

Bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ, dược sĩ để hiểu lý do phải dùng thuốc, mục tiêu điều trị.

Ngoài ra, bệnh nhân cũng nên thảo luận định kỳ với bác sĩ, dược sĩ về đơn thuốc để xác định thuốc không còn cần dùng, thuốc nào có thể bổ sung hoặc thay thế. Các dược sĩ lâm sàng ở bệnh viện cũng có thể giúp bệnh nhân cân nhắc chọn lựa dạng thuốc, lịch trình uống thuốc, cách quản lý thuốc,… phù hợp hơn và giúp giao tiếp với bác sĩ.

Không nên tự ý mua thuốc tự điều trị (chế phẩm bổ sung /thực phẩm chức năng, và cả dược thảo) mà không hỏi ý kiến của thầy thuốc.

Luôn hỏi bác sĩ, dược sĩ về những tác dụng phụ của thuốc, hoặc kể những bất thường về sức khỏe có thể xảy ra khi đang dùng thuốc.

Đừng cho rằng sự suy giảm sức khỏe là chỉ do bệnh tật và tuổi tác. Nó có thể là hậu quả của một tác dụng phụ nào đó từ thuốc, đặc biệt khi dùng nhiều thuốc..

Theo PGS.TS. NGUYỄN HỮU ĐỨC/Sức khỏe và Đời sống

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Hội chị em truyền tai nhau bí kíp uống thuốc tránh thai khẩn cấp nhưng bạn đã biết chính xác cách uống loại thuốc này chưa?

Sống khỏe - 14/02

Hội chị em truyền tai nhau bí kíp uống thuốc tránh thai khẩn cấp nhưng bạn đã biết chính xác cách uống loại thuốc này chưa?

Thuốc tránh thai khẩn cấp nếu không sử dụng đúng cách có thể là nguyên nhân gây vô sinh mà bạn không ngờ đến.

Uống thuốc kích dục để sex liên tục trong 5 giờ, người phụ nữ 32 tuổi mất mạng

Sống khỏe - 22/03

Uống thuốc kích dục để sex liên tục trong 5 giờ, người phụ nữ 32 tuổi mất mạng

Người phụ nữ tử vong sau quan hệ tình dục liên tục nhiều tiếng đồng hồ với sự hỗ trợ của thuốc kích dục được xác định đến từ Colombia.

Bác sĩ Việt tại Mỹ kể chuyện 'lừa gạt' các bà mẹ cuồng cho con uống thuốc ho

Sống khỏe - 27/03

Bác sĩ Việt tại Mỹ kể chuyện 'lừa gạt' các bà mẹ cuồng cho con uống thuốc ho

Đây là bài viết nằm trong loạt 2 bài về chủ đề 'Thuốc ho không hiệu quả và cách thay thế' của BS Trương Hoàng Hưng. Bài đầu tiên viết về vấn đề: 'Thuốc ho có giảm ho không'?

Video có thể bạn quan tâm

  

Chữa viêm mũi dị ứng bằng phương pháp tự nhiên (P1)

Việc uống thuốc không trị bệnh dứt điểm mà còn gây ra một số tác dụng phụ (Việt hóa bởi Ngô An).

Tin cùng chuyên mục

Người phụ nữ bị nhiễm vi khuẩn ăn thịt người sau khi đi công viên nước

Sống khỏe - 25/07

Người phụ nữ bị nhiễm vi khuẩn ăn thịt người sau khi đi công viên nước

Sau khi một đợt sóng tại hồ tạo sóng xô ngã, cánh tay phải của cô đã bị trầy xước và đó cũng là lúc các sinh vật ăn thịt xâm nhập vào cơ thể của cô.

Bệnh lý thần kinh cột sống: Cần chữa trị kịp thời trước khi bệnh gây tàn phế

Sống khỏe - 25/07

Bệnh lý thần kinh cột sống: Cần chữa trị kịp thời trước khi bệnh gây tàn phế

Trong các bệnh lý ở cột sống, thoái hóa cột sống cổ và thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là bệnh thường gặp nhất.

Thấy đốm đen ở gót chân, người đàn ông không ngờ mắc ung thư da

Sống khỏe - 24/07

Thấy đốm đen ở gót chân, người đàn ông không ngờ mắc ung thư da

Theo các bác sĩ da liễu, khi thấy có bất thường trên da, người dân cần phải tới ngay các cơ sở y tế chuyên về da liễu để được khám và chẩn đoán kịp thời.

Mất một chân vì ngâm lá cây... tào lao

Sống khỏe - 24/07

Mất một chân vì ngâm lá cây... tào lao

Nghe người quen mách ngâm chân đau vào loại lá tên 'chà xanh' sẽ chữa được bệnh, ông H. liền kiếm lá về ngâm, sau đó... nhập viện.

Ung thư tại Việt Nam đang gia tăng: Chuyên gia Bạch Mai chỉ 10 dấu hiệu phát hiện sớm

Sống khỏe - 24/07

Ung thư tại Việt Nam đang gia tăng: Chuyên gia Bạch Mai chỉ 10 dấu hiệu phát hiện sớm

Số lượng bệnh nhân ung thư ngày càng tăng theo luỹ tiến thời gian. Đâu là nguyên nhân khiến cho căn bệnh này gia tăng? Triệu chứng phát hiện sớm là gì?

Tin mới

Nguyên nhân gây ung thư nội mạc tử cung

Sống khỏe - 21/08

Nguyên nhân gây ung thư nội mạc tử cung

Chị gái tôi bị ung thư nội mạc tử cung, tôi rất lo sợ bị bệnh.

Người đàn ông bị đau đầu suốt 30 năm do kí sinh trùng 10cm sống trong não, bác sĩ lấy ra ngoài vẫn ra sức ngọ nguậy

Sống khỏe - 21/08

Người đàn ông bị đau đầu suốt 30 năm do kí sinh trùng 10cm sống trong não, bác sĩ lấy ra ngoài vẫn ra sức ngọ nguậy

Bạn đã bao giờ gặp phải tình trạng đau đầu kéo dài cả ngày, thậm chí sang cả ngày hôm sau cũng không đỡ. Nếu đã bị như vậy thì bạn nên đi khám càng sớm càng tốt, tránh để lâu như người đàn ông sau đây.

Sau Hà Nội, đến lượt TP.HCM mưa lớn trắng trời, người dân hối hả ngăn nước ngập vào nhà, phải bật đèn xe để di chuyển

Sống khỏe - 21/08

Sau Hà Nội, đến lượt TP.HCM mưa lớn trắng trời, người dân hối hả ngăn nước ngập vào nhà, phải bật đèn xe để di chuyển

Nhiều khu vực tại TP.HCM bất ngờ đổ mưa lớn kèm giông lốc khiến trời tối sầm, các phương tiện đi trên đường phải bật đèn để di chuyển, nhiều người hối hả tìm cách ngăn nước ngập vào nhà.

Bữa tối mà ăn món cá hấp này thì vừa ngon vừa giảm cân số 1!

Sống khỏe - 21/08

Bữa tối mà ăn món cá hấp này thì vừa ngon vừa giảm cân số 1!

Một đĩa cá hấp miến mềm ngon dễ làm thích hợp cho cả bữa trưa và bữa tối. Món ăn giúp tăng cường thị lực đồng thời giúp giảm cân rất hiệu quả.

Tưởng thuốc chuột là kẹo, hai trẻ ở Thái Bình ngộ độc nặng

Sống khỏe - 21/08

Tưởng thuốc chuột là kẹo, hai trẻ ở Thái Bình ngộ độc nặng

Các bác sĩ Trung tâm Cấp cứu và chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương đã tiếp nhận trường hợp 2 trẻ trong cùng một gia đình ngộ độc thuốc chuột.

Xem thêm

Video nổi bật