CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Dùng thuốc ở người mắc bệnh thận

Cần biết - 05/11

Đối với người bình thường, trong quá trình loại bỏ thuốc ra khỏi cơ thể, hoạt động của thận sẽ ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc, nói nôm na là “thận hại thuốc”.

Ngược lại, thận tiếp xúc và bài tiết thuốc ra khỏi cơ thể thì chính nó cũng bị thuốc gây những tổn thương hoặc làm suy giảm chức năng bài tiết và nói tắt là “thuốc hại thận”, Đặc biệt khi bị bệnh thận, chức năng thận bị suy giảm. vì vậy, sử dụng thuốc ở người bị bệnh thận có nguy cơ bị hại hơn người bình thường.

Có ba nguy cơ có thể xảy ra cho người bị bệnh thận dùng thuốc. Đó là: thứ nhất, thuốc gây độc cho thận làm suy giảm chức năng thận nặng hơn; thứ hai, thuốc được thải trừ chậm sẽ bị tích lũy trong cơ thể, gây tăng tác dụng tác dụng phụ có hại (gọi là ADR) của thuốc; thứ ba, rối loạn nội môi do suy thận gây ra làm cho dễ bị nhiễm độc thuốc ngay cả ở liều đã được tính toán xem là phù hợp.

Bệnh thận hại thuốc

Khi chức năng bài tiết của thận do bệnh thận giảm đi có thể làm giảm gắn kết thuốc với protein (chủ yếu là albumin) có trong máu khi thuốc được phân bố đi khắp cơ thể. Sự giảm gắn kết protein sẽ tăng lượng thuốc tự do có trong máu,gây tăng tác dụng điều trị của thuốc và cũng tăng cả ADR. Điển hình của thuốc giảm sự gắn kết protein máu đưa đến phần tư do thuốc có trong máu tăng khi chức năng thận giảm là phenytoin chống động kinh. Do phần tự do của phenytoin có tác dụng dược lý tăng nên nồng độ toàn phần để thuốc có tác dụng điều trị phải giảm để không làm hại. Trong thực tế, phải giảm liều dùng của phenytoin. Nếu không, dùng liều thông thường phenytoin vẫn gây độc.

Khi chức năng bài tiết của thận do bệnh thận giảm đi có thể làm thay đổi hoặc giảm chuyển hóa thuốc ở gan. Điển hình của thận hại thuốc kiểu này là thuốc trị tim mạch propranolol hay nicardipin. Khi giảm chuyển hóa ở gan tức sự thải trừ thuốc giảm, đòi hỏi phải giảm liều dùng, nếu dùng liều thông thường có khi là có hại do tác dụng dược lý của thuốc tăng lên.

Dùng thuốc ở người mắc bệnh thận - ảnh 1

Khi chức năng bài tiết của thận do bệnh thận giảm đi có thể làm tăng tính đáp ứng của cơ thể với thuốc. Các thuốc như thuốc phiện, thuốc an thần nhóm benzodiazepin, nhóm phenothiazin đều tăng tác dụng đối với hệ thần kinh trung ương ở người mà chức năng thận thận giảm so với người chức năng thận bình thường. Nguyên nhân chưa rõ nhưng cũng có thể do tăng tính thấm của hàng rào máu - não. Các thuốc hạ huyết áp cũng thường gây hạ huyết áp tư thế nhiều hơn ở người suy thận, có thể là do thay đổi cân bằng natri trong máu.

Ở người có bệnh thận tùy theo mức độ suy giảm chức năng thận làm giảm đào thải thuốc, hoặc rối loạn nội môi do suy thận gây ra có thể làm dễ bị nhiễm độc do thuốc. Ví dụ, giảm kali máu do bệnh thận làm dễ nhiễm độc thuốc trợ tim digoxin. Bệnh nhân có hẹp động mạch thận, khi dùng nhóm thuốc ức chế men chuyển trị tăng huyết áp có thể gây suy thận cấp, hoặc gây tăng kali máu làm rối loạn nhịp tim...

Giới chuyên môn phải tính toán rất kỹ để điều chỉnh liều thuốc ở người có chức năng thận suy giảm

Người bệnh thận dùng thuốc cần chú ý gì?

Điều chỉnh liều thuốc: nhìn chung, tất cả người bệnh bị bệnh thận có thể sẽ gặp nguy cơ xấu khi được dùng thuốc với liều bằng với liều cho người bệnh có chức năng thận bình thường.

Đối với nhiều loại thuốc mà ADR chỉ liên quan rất ít hoặc không liên quan đến liều dùng thì thường không phải tính liều điều chỉnh một cách thật chính xác khi chức năng thận suy giảm mà chỉ cần một phác đồ giảm liều đơn giản. Đối với các thuốc độc hại hơn, có khoảng an toàn hẹp thì khi thận suy phải điều chỉnh liều dựa vào mức lọc cầu thận. Tổng liều duy trì hàng ngày của mỗi thuốc có thể giảm xuống bằng cách hạ thấp liều dùng hàng ngày hoặc kéo dài khoảng cách giữa các liều (nhịp cho thuốc trong ngày thưa hơn). Trong bệnh viện, giới chuyên môn phải tính toán rất kỹ để điều chỉnh liều thuốc ở người có chức năng thận suy giảm. Trong quá trình điều trị phải thăm dò liều cẩn thận, dựa trên đáp ứng lâm sàng và định lượng nồng độ thuốc trong huyết tương.

Tóm lại, điều chỉnh liều tùy theo tình trạng lâm sàng của bệnh. Có thể giảm liều bằng cách giảm liều ở mỗi lần dùng mà không thay đổi khoảng cách đưa thuốc, hoặc giãn khoảng cách đưa thuốc mà không thay đổi liều.

Dùng thuốc đúng chỉ định, đúng cho người bị bệnh thận: cần kiểm tra tình trạng bệnh của thận, chức năng của thận, mức lọc cầu thận trước khi chỉ định sử dụng thuốc. Lưu ý người suy kiệt có cân nặng thấp, tình trạng mất nước, các thuốc phối hợp có gây tương tác... để chỉ định đúng liều, cách dùng phù hợp. Nếu dùng thuốc dài ngày cần được theo dõi chức năng thận, kể cả chức năng gan.

Người đã bị bệnh thận nên lưu ý: tuân thủ các điều kiện dùng thuốc theo hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ để tránh ảnh hưởng xấu đến thận; không tự ý mua và dùng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ để tránh mắc phải nguy hại do dùng thuốc không đúng.

Theo PGS.TS. NGUYỄN HỮU ĐỨC/Sức khỏe và Đời sống

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Dấu hiệu bệnh thận và suy thận

Sống khỏe - 13/09

Dấu hiệu bệnh thận và suy thận

Bệnh thận thường không gây ra triệu chứng gì cho tới khi đã tiến triển, vậy nên những ai trong diện có nguy cơ cao bị bệnh thận cần được thầy thuốc kiểm tra thường xuyên.

Dấu hiệu mắc bệnh thận

Sống khỏe - 10/10

Dấu hiệu mắc bệnh thận

Bệnh thận thường diễn biến âm thầm đến khi có biểu hiện thì bệnh đã nặng có thể suy thận phải chạy thận nhân tạo.

Bệnh thận - tiết niệu: Có thể phòng ngừa?

Sống khỏe - 16/10

Bệnh thận - tiết niệu: Có thể phòng ngừa?

Hệ tiết niệu (thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo và lỗ đái) của con người có chức năng vô cùng quan trọng, đó là lọc các chất độc trong máu được sinh ra trong quá trình trao đổi chất ở thận và được đào thải qua nước tiểu.

Video có thể bạn quan tâm

  

Nguyên nhân béo phì, cách phòng và điều trị

Những người mắc bệnh béo phì dễ có nguy cơ cao mắc các bệnh về tim mạch, bệnh thận, bệnh về đường mật hay xương khớp.

Tin cùng chuyên mục

Kiểm soát tăng đường huyết do dùng corticoid

Sống khỏe - 05/11

Kiểm soát tăng đường huyết do dùng corticoid

Corticoid là loại thuốc cần thiết trong điều trị một số bệnh nhưng lại là con dao hai lưỡi mà lưỡi nào cũng sắc.

Tiểu buốt - Cần biết nguyên nhân trước khi dùng thuốc

Sống khỏe - 05/11

Tiểu buốt - Cần biết nguyên nhân trước khi dùng thuốc

Tình trạng đi tiểu buốt là một trong những triệu chứng của nhiều bệnh khác nhau liên quan đến hệ niệu - sinh dục.

Cải thiện chứng nói lắp ở người trưởng thành

Sống khỏe - 05/11

Cải thiện chứng nói lắp ở người trưởng thành

Tật nói lắp là một chứng rối loạn trong cách diễn đạt lời nói, gây trở ngại trong sinh hoạt và khiến bệnh nhân mất tự tin khi giao tiếp.

Phòng bệnh cúm thông thường

Sống khỏe - 05/11

Phòng bệnh cúm thông thường

Bệnh cúm thông thường do Rhinovirus gây ra. Bệnh dễ lây lan trong gia đình đông người hay trong các nhà trẻ.

Giúp bạn chọn thuốc trị gút an toàn

Sống khỏe - 05/11

Giúp bạn chọn thuốc trị gút an toàn

Ngày càng có nhiều người mắc chứng bệnh thường được gọi là bệnh của nhà giàu - gout (gút). Hiện nay có rất nhiều loại thuốc dùng trong điều trị căn bệnh này. Vì vậy người bệnh cần biết và tuân thủ cách sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tin mới

Mướp đắng... kết quả ngọt

Sống khỏe - 1h22 phút trước

Mướp đắng... kết quả ngọt

Mướp đắng còn có tên gọi là khổ qua, nó là một loại thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất.

Duy trì cảm xúc yêu khi điều trị hiếm muộn

Sống khỏe - 1h22 phút trước

Duy trì cảm xúc yêu khi điều trị hiếm muộn

Quá trình điều trị hiếm muộn có ảnh hưởng lớn tới các hoạt động tình dục.

Hà Nội: Cháy chợ Tó ở Đông Anh, hàng trăm tiểu thương hoảng loạn sơ tán của cải

Sống khỏe - 1h22 phút trước

Hà Nội: Cháy chợ Tó ở Đông Anh, hàng trăm tiểu thương hoảng loạn sơ tán của cải

Ngọn lửa bùng lên tại một số gian hàng tạp hóa phía Bắc chợ Tó, xã Uy Nỗ, huyện Đông Anh, Hà Nội khiến nhiều hàng hoá bị lửa thiêu rụi.

Mỗi năm gần 70 triệu phụ nữ mang thai ngoài ý muốn

Sống khỏe - 1h22 phút trước

Mỗi năm gần 70 triệu phụ nữ mang thai ngoài ý muốn

Theo Tổng cục Thống kê, số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (15-49 tuổi) là trên 24,2 triệu người. Trung bình mỗi năm dân số Việt Nam tăng thêm khoảng gần 1 triệu người. Trong những năm tới, số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ vẫn sẽ tiếp tục gia tăng và dự báo sẽ đạt cực đại vào năm 2027 – 2028.

5 dấu hiệu cho biết cơ thể các bạn nữ đang thiếu hụt nội tiết tố giúp duy trì sắc đẹp

Sống khỏe - 2h0 phút trước

5 dấu hiệu cho biết cơ thể các bạn nữ đang thiếu hụt nội tiết tố giúp duy trì sắc đẹp

Estrogen là nội tiết tố giúp duy trì vẻ đẹp của phái nữ. Nếu thiếu hụt estrogen thì sẽ làm giảm sắc đẹp, gây ra các vấn đề về sức khỏe, đặc biệt là sinh lý. Các bạn nữ nên chú ý 5 dấu hiệu sau để biết cơ thể có đang thiếu estrogen hay không.

Xem thêm

Video nổi bật