Hạn chế tác dụng phụ khi dùng thuốc cho trẻ

Nuôi dạy con - 06/12

Do cơ thể học và sinh lý học chức năng cơ quan khác người lớn nên trẻ nhỏ dễ bị tác dụng phụ và biến chứng do dùng thuốc.

Điều này có thể ảnh hưởng đến tính mạng hoặc di chứng cơ quan nặng nề cho trẻ. Vì thế, khi cho trẻ nhỏ dùng thuốc, bố mẹ phải đặc biệt thận trọng.

Đặc điểm cơ thể trẻ

Trẻ em là một cơ thể đang lớn và phát triển, chức năng gan, thận của trẻ chưa hoàn thiện, do đó khả năng chuyển hóa, tích lũy, đào thải kém dễ dẫn đến ngộ độc thuốc.

Thuốc vào cơ thể được gắn với protein để vận chuyển đến nơi cần phát huy tác dụng. Ở trẻ em, khả năng gắn thuốc với protein còn kém và có sự cạnh tranh giữa các thuốc đồng thời cạnh tranh với bilirubin tự do dẫn đến một số thuốc không gắn được với protein, dễ gây ngộ độc thuốc và tăng bilirubin tự do trong máu gây tình trạng vàng da ở trẻ.

Ở trẻ em, lượng nước toàn phần và sự phân bố nước ở trong và ngoài tế bào thay đổi theo lứa tuổi, do đó sự phân bố khối lượng thuốc cũng rất khác nhau ở từng lứa tuổi.

Hạn chế tác dụng phụ khi dùng thuốc cho trẻ

Hạn chế tác dụng phụ khi dùng thuốc cho trẻ - ảnh 1

Một trường hợp trẻ bị ngộ độc thuốc (Ảnh: Internet)

Não của trẻ em có nhiều nước, nhiều mạch máu và chức năng hệ thần kinh chưa hoàn chỉnh nên dễ có tình trạng phản ứng thuốc.

Các đường dùng thuốc ở trẻ nhỏ

Đường uống: Ở trẻ nhỏ, ta thường dùng thuốc nước, thuốc bột. Các loại thuốc viên hay nang khó uống hơn. Dạng sirô thì không để được lâu.

Không nên ép trẻ nhỏ khi không chịu uống thuốc, vì có thể bị sặc vào đường hô hấp nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. Vì vậy, khi cho trẻ uống thuốc phải dỗ dành. Ở trẻ lớn hơn thì tốc độ hấp thu thuốc sẽ giảm theo thứ tự sau: dung dịch, huyền phù, viên nén. Nhu động ruột trẻ nhỏ tăng hơn trẻ lớn nên tốc độ di chuyển thuốc trong ống tiêu hóa nhanh hơn.

Đường tiêm: Tiêm bắp, tiêm tĩnh mạch, tiêm dưới da dùng trong trường hợp bệnh nặng hay nôn mửa, hôn mê. Đường tiêm thường gây đau và phản ứng thuốc nhiều hơn.

Đường tủy sống: Thường dùng trong trường hợp viêm màng não ở trẻ sơ sinh. Đường dùng này hay có biến chứng. Không dùng penicillin tiêm tủy sống cho trẻ nhỏ.

Đường hậu môn: Đoạn cuối của ruột già và trực tràng là nơi có thể hấp thu thuốc. Thường dùng đường này khi trẻ hôn mê, co giật, nôn mửa hay thuốc bị hủy do dịch tiêu hóa. Nhược điểm là sự hấp thu thuốc không hằng định, một số thuốc có thể gây kích thích tại chỗ cho trực tràng.

Và lưu ý khi dùng

Vì ở trẻ em, về cơ thể học và sinh lý học chức năng cơ quan khác người lớn hay trẻ trưởng thành, do đó dùng thuốc phải thận trọng, vì tác dụng phụ và biến chứng do dùng thuốc có thể ảnh hưởng đến tính mạng hoặc di chứng cơ quan nặng nề cho trẻ, nhất là trẻ nhỏ. Bộ Y tế nước ta quy định một số thuốc thông thường như aspirin, levamisol… không được dùng ở trẻ em, vì aspirin gây hội chứng Reye, levamisol gây biến chứng thần kinh.

Hạn chế tác dụng phụ khi dùng thuốc cho trẻ - ảnh 2

Phải đặc biệt lưu ý khi cho trẻ nhỏ dùng thuốc (Ảnh: Internet)

Khi dùng thuốc cho trẻ em, người thầy thuốc phải chú ý: ghi rõ tên thuốc; liều lượng đường dùng (uống, tiêm…); số lần dùng trong ngày; thời gian dùng; không nên ghi đơn theo viên, ống mà phải ghi theo đơn vị, gam. miligam... hoặc đậm độ dung dịch, ví dụ adrenalin 0,1% thì phải ghi cụ thể số mililit. Ngoài ra, trong khi ghi tên thuốc thương mại, phải biết rõ tên gốc chính của nó. Ví dụ: tifomycin (chloramphenicol), bevitin (vitamin B1)...

Trong khi điều trị cần phải theo dõi các phản ứng gây ra do thuốc, bao gồm: phản ứng do quá liều (lượng thuốc dùng gần bằng liều lượng độc tính) và phản ứng phụ (khi dùng thuốc với liều lượng thông thường). Ngoài ra, cần theo dõi phản ứng của trẻ tùy theo giai đoạn tăng trưởng:

Giai đoạn bào thai: một số thuốc người mẹ dùng có thể gây dị tật bẩm sinh như thalidomid gây dị tật tay chân hải cẩu, testosteron gây nam hóa bào thai nữ.

Giai đoạn thai nhi: các thuốc iod phóng xạ, thiouracil dùng cho mẹ có thể gây bướu giáp ở trẻ lúc sinh. Các thuốc trị ung thư gây dị tật bẩm sinh, ức chế tăng trưởng. Lúc sắp sinh, các thuốc giảm đau, thuốc gây mê, thuốc an thần, thuốc hạ huyết áp, thuốc giãn cơ... có thể gây ức chế hô hấp ở trẻ sơ sinh.

Giai đoạn sơ sinh: Chloramphenicol gây hội chứng xám. Sulfamid dễ gây tích tụ bilirubin gián tiếp tại nhân xám não bộ. Vitamin K tổng hợp có thể gây tan máu.

Giai đoạn trẻ nhỏ: Các loại thuốc á phiện, morphin và các dẫn xuất, gây ức chế hô hấp nên không được dùng cho trẻ dưới 3 tuổi.

Phenothiazin gây ra các dấu hiệu thần kinh ngoại tháp.

Vitamin A, D liều cao, quinolon thế hệ 2 có thể gây tăng áp lực sọ não.

Tóm lại, dù dùng thuốc gì, đường nào thì đối với trẻ nhỏ phải hết sức thận trọng, cân nhắc kỹ lưỡng để hạn chế tối đa các tác dụng không mong muốn do thuốc gây ra cũng như các biến chứng nguy hiểm trẻ có thể gặp phải khi dùng thuốc.

>> Xem thêm: Những điều cấm kỵ khi cho trẻ uống thuốc

Theo Bs Ngô Văn Tuấn/Suckhoedoisong.vn

SongKhoe.vn ra mắt dịch vụ Bà bầu, mời Quý khách soạn BB gửi 5005 để được nhận 2 tin/tuần về chăm sóc bà bầu và thai nhi, đọc tin, xem video về sức khỏe không giới hạn data 3G trên http://SongKhoe.vn, chỉ 1.000đ/ngày. Chi tiết liên hệ 198 (100đ/phút).

Tin liên quan

Cẩn trọng khi bôi thuốc cho trẻ

Sống Khỏe - 08/09

Cẩn trọng khi bôi thuốc cho trẻ

Da của trẻ còn non nớt, dễ hấp thu dược chất vào máu nên việc dùng thuốc ngoài da không thể xem thường

Tuyệt đối không tùy tiện bôi thuốc cho trẻ

Sống Khỏe - 19/09

Tuyệt đối không tùy tiện bôi thuốc cho trẻ

Làm dịu, làm mát tức thời cho tổn thương da của trẻ nhưng vô tình khiến tình trạng da tệ hơn nếu bôi thuốc không đúng loại.

Lưu ý để tránh ngộ độc thuốc do quá liều ở trẻ

Sống Khỏe - 25/09

Lưu ý để tránh ngộ độc thuốc do quá liều ở trẻ

Cho trẻ uống thuốc dạng lỏng bắt buộc phải sử dụng dụng cụ đo liều lượng, tránh cho trẻ uống quá liều sẽ bị ngộ độc thuốc.

Những thứ bắt buộc phải có trong tủ thuốc của trẻ

Sống Khỏe - 15/10

Những thứ bắt buộc phải có trong tủ thuốc của trẻ

Phải làm sao khi trẻ còn quá nhỏ để nói cho bạn biết đang đau ở đâu và cần gì?

Video có thể bạn quan tâm

  

Cách phòng tránh động kinh ở trẻ

Ngủ đủ giấc, ăn uống tốt và uống thuốc đúng giờ sẽ giúp trẻ giảm triệu chứng co giật (Việt hóa bởi Hà Vân/SongKhoe.vn). .

Tin cùng chuyên mục

Bé kể chuyện hài hước về 'giờ đi ngủ của bố mẹ'

Sống Khỏe - 05/12

Bé kể chuyện hài hước về 'giờ đi ngủ của bố mẹ'

'Ước gì mình không biết sự thật này thì có lẽ bố đã trở nên hoàn hảo', bé gái tâm sự khi nhận ra sự khác biệt giữa bố, mẹ khi ngủ.

Bộ ảnh 'Con nuôi' đầy cảm động của một người mẹ

Sống Khỏe - 04/12

Bộ ảnh 'Con nuôi' đầy cảm động của một người mẹ

Tình yêu thương ngập tràn, niềm hạnh phúc, sự chia sẻ và thấu hiểu là những gì chúng ta sẽ tìm thấy trong bộ ảnh tuyệt vời này.

Ngắm tác phẩm tuyệt đẹp của thần đồng hội họa

Sống Khỏe - 30/11

Ngắm tác phẩm tuyệt đẹp của thần đồng hội họa

Aelita Andre được coi là họa sĩ trẻ nhất trên thế giới. Những bức tranh của cô bé đẹp đến 'nghẹt thở'.

Câu chuyện đẫm nước mắt của một bà mẹ mất con

Sống Khỏe - 30/11

Câu chuyện đẫm nước mắt của một bà mẹ mất con

Nếu con bạn đang khỏe mạnh và làm đảo lộn phần đời còn lại của bạn thì hãy coi đó là hạnh phúc quý báu mà nhiều bà mẹ mong mỏi.

Bộ ảnh khiến mọi bà mẹ đều muốn sinh con gái

Sống Khỏe - 29/11

Bộ ảnh khiến mọi bà mẹ đều muốn sinh con gái

Các cô bé đáng yêu hóa thân thành những nàng công chúa Elsa xinh đẹp và vô cùng dễ thương khiến các mẹ đều muốn có một cô con gái.

Tin mới

Top 7 thực phẩm giúp giảm cân, giữ ấm trong mùa đông

Sống khỏe - 04/12

Top 7 thực phẩm giúp giảm cân, giữ ấm trong mùa đông

Nếu muốn giảm cân và giữ ấm cơ thể trong mùa đông, bạn hãy ăn những loại thực phẩm dưới đây.

5 phút giúp thư giãn đốt sống cổ

Sống khỏe - 04/12

5 phút giúp thư giãn đốt sống cổ

Để phòng tránh và điều trị sớm bệnh thoái hóa đốt sống cổ nên có 1 chế độ ăn hợp lý, vận động thư giãn, luyên tập, xoa bóp vai gáy.

Những sự thật về 'núi đôi' có thể bạn chưa biết

Sống khỏe - 04/12

Những sự thật về 'núi đôi' có thể bạn chưa biết

Kích thước bầu ngực tăng khi bạn tăng cân và nhỏ đi khi bạn giảm cân.

Tuyệt chiêu lên đỉnh... nhờ mang bít tất

Sống khỏe - 04/12

Tuyệt chiêu lên đỉnh... nhờ mang bít tất

Bít tất giúp giãn mạch máu cũng như ổn định quá trình lưu thông máu trong cơ thể - yếu tố quyết định trong chuyện chăn gối.

7 mốc phát triển của trẻ sơ sinh trong 60 phút đầu tiên

Sống khỏe - 04/12

7 mốc phát triển của trẻ sơ sinh trong 60 phút đầu tiên

Các nhà nghiên cứu ở Thuỵ Điển đã tìm hiểu về 60 phút đầu tiên trong cuộc đời của một em bé.

Xem thêm

Video nổi bật