CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Hệ lụy khi trẻ thừa cân, béo phì

Nuôi dạy con - 18/09

Trẻ tuổi học đường đang có xu hướng thừa cân béo phì gây nhiều hệ lụy xấu cho sự phát triển của trẻ hiện tại và sau này. Vậy cần làm gì để phòng ngừa chứng bệnh này?

Thừa cân - béo phì (TC-BP) là sự tích tụ mỡ bất thường, vượt quá mức cho phép làm ảnh hưởng đến sức khỏe. Hiện nay, TC-BP ở trẻ em đang là vấn đề thách thức sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu.

Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 2016, có khoảng 41 triệu trẻ dưới 5 tuổi và 340 triệu trẻ em từ 5-19 tuổi bị TC-BP. Ở Việt Nam, tỷ lệ TC-BP có xu hướng tăng nhanh trong thập kỷ qua, đặt biệt là ở khu vực thành phố.

Một nghiên cứu được tiến hành trong 12 tháng (năm 2014 – năm 2015) trên 5.028 học sinh từ 7 – 17 tuổi tại 75 trường học tại Hà Nội, thành phố HCM, Thái Nguyên, Nghệ An và Sóc Trăng cho thấy 41,9% học sinh tiểu học ở thành thị TC-BP, trong khi ở nông thôn, con số này là 17,8%.

Làm thế nào để biết trẻ đã bị thừa cân – béo phì?

Để đánh giá trẻ bị TC-BP ngoài việc quan sát hình thể của trẻ thì số đo cân nặng và chiều cao cho phép ta nhận định một cách khách quan:

Đối với trẻ em từ 0-5 tuổi: Trẻ được coi là thừa cân khi chỉ số cân nặng theo chiều cao dao động từ + 2 độ lệch chuẩn (SD) đến <>

Đối với trẻ em 5-18 tuổi: Trẻ được coi là thừa cân khi chỉ số khối cơ thể theo tuổi (BMI-Zscore) từ +1 SD đến <>

Khi trẻ > 10 tuổi có thể đo % mỡ cơ thể, khi trẻ có % mỡ cơ thể >30% được coi là béo phì.

Hệ lụy khi trẻ thừa cân, béo phìTrẻ bị thừa cân béo phì dễ mặc cảm tự ti, thậm chí trầm cảm.

Nguyên nhân dẫn đến thừa cân - béo phì ở trẻ

Trẻ bị TC-BP chủ yếu là do dinh dưỡng bất hợp lý, ăn quá thừa năng lượng và ít hoạt động thể lực. Khẩu phần ăn vào vượt quá nhu cầu năng lượng của cơ thể, năng lượng dư thừa sẽ được chuyển thành mỡ tích lũy trong các tổ chức. Những thói quen ăn uống không lành mạnh như: Không ăn rau xanh, thích ăn ngọt, đồ chiên rán, thức ăn nhanh... Ăn nhanh, ăn nhiều vào bữa tối, hay ăn vặt là nguyên nhân dẫn đến TC-BP ở trẻ.

Những trẻ ít hoạt động thể lực như ít vận động, không chơi thể thao, thường xuyên xem tivi, chơi điện tử, bố mẹ đưa đón đến trường, đi xe đạp điện… dẫn đến ít tiêu hao năng lượng cũng dẫn đến TC-BP ở trẻ tuổi học đường.

Trẻ có cân nặng sơ sinh quá cao, suy dinh dưỡng bào thai, sinh non, bị suy dinh dưỡng thấp còi lúc nhỏ dưới 2 tuổi đều có nguy cơ TC.

Trẻ mang một số gen trong các nhóm gen như nhóm gen kích thích sự ngon miệng, nhóm gen liên quan đến tiêu hao năng lượng, nhóm gen điều hòa chuyển hóa, nhóm gen liên quan đến sự biệt hóa và phát triển tế bào mỡ. Những trường hợp này thường gặp ở trẻ có bố mẹ bị thừa cân-béo phì.

Ngủ ít cũng được xem như là một yếu tố nguy cơ cao đối với TC-BP ở trẻ dưới 5 tuổi. Một số tác giả cho rằng hoạt động tiêu mỡ của cơ thể đạt tối đa về đêm và ngủ ít làm giảm tiêu mỡ nói chung.

Tác hại của thừa cân - béo phì

Béo phì là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh tật của nhiều cơ quan, bộ phận trong cơ thể như:

Thoái hóa khớp, cong xương đùi, đau thắt lưng: Khi trọng lượng cơ thể tăng quá mức so với tuổi thì sức nặng đè lên các khớp càng lớn, nhất là vùng lưng, khớp háng, khớp gối, cổ chân làm cho các khớp này sớm bị tổn thương và lão hóa nhanh. Hậu quả là gây đau đớn và khó khăn trong vận động, sinh hoạt hàng ngày của trẻ.

Hệ nội tiết, chuyển hóa: Tình trạng kém dung nạp glucose, kháng insulin, nặng hơn là bệnh đái tháo đường typ 2, rối loạn chuyển hóa mỡ máu, tăng acid uric gây bệnh gút.

Bệnh về cơ quan tiêu hóa: Dễ bị sỏi túi mật, sỏi trong gan, gan nhiễm mỡ sớm do tiêu thụ lượng lớn đường fructose và chất tạo ngọt High fructose corn syrup (HFCS) có trong nước có ga và các loại thực phẩm đóng hộp. Đường fructose và chất tạo ngọt HFCS đến gan sẽ chuyển hóa một phần thành acid béo gây tình trạng gan nhiễm mỡ.

Hệ tim mạch: Tăng huyết áp, xơ vữa mạch máu, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch não, hẹp tắc động mạch chi.

Hệ hô hấp: Giảm thông khí, ngừng thở khi ngủ là một biến chứng rất nguy hiểm.

Mắc bệnh mạn tính khi tuổi trưởng thành: Trẻ TC-BP có thể không có biểu hiện bệnh ở thời điểm hiện tại nhưng khi trưởng thành có nguy cơ mắc các bệnh mạn tính không lây như các bệnh tim mạch, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ, suy giảm sinh dục. Trẻ gái dễ bị buồng trứng đa nang, trẻ trai bị tinh hoàn và dương vật nhỏ, thiểu năng hormon sinh dục ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này.

Ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ: Trẻ dễ bị tự ti do bạn bè trêu ghẹo, chế giễu, dẫn đến chán chường, không muốn đi học. Ngại giao tiếp, các em trở nên thụ động, thiếu linh hoạt và cô đơn vì không có bạn. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến chứng trầm cảm.

Hệ lụy khi trẻ thừa cân, béo phìTập luyện thể thao thường xuyên giúp phòng tránh thừa cân, béo phì ở học sinh.

Phòng ngừa tình trạng thừa cân - béo phì ở tuổi học đường

Dinh dưỡng hợp lý cho người mẹ trong thời gian có thai: Cần phải phòng ngừa rất sớm từ khi trẻ còn nằm trong bụng mẹ. Mức tăng cân hợp lý trong thời gian mang thai của bà mẹ là 10-12 kg. Cân nặng sơ sinh nên tốt nhất từ 2800g – 3000g.

Nuôi con bằng sữa mẹ: Cho trẻ bú sớm (trong vòng giờ đầu), bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú kéo dài cho đến khi trẻ được 24 tháng.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cần cải tiến chương trình học: Tăng cường các môn học về thể chất, giảm tải chương trình học ở học sinh tiểu học, hạn chế học thêm… để trẻ có thời gian vận động vui chơi sau các giờ học căng thẳng.

Chế độ ăn bổ sung hợp lý: Cho trẻ ăn bổ sung đúng thời điểm (khi trẻ tròn 6 tháng), ăn đủ số bữa theo lứa tuổi, khẩu phần ăn cân đối, phối hợp nhiều nhóm thực phẩm (nhóm lương thực, đậu đỗ, sữa/chế phẩm của sữa, thịt/các các loại, trứng các loại, rau các loại, các loại quả, củ quả có màu vàng/đỏ và nhóm dầu mỡ). Tập cho trẻ ăn rau xanh từ nhỏ, ăn các loại trái cây ít ngọt.

Hạn chế ăn thức ăn nhanh, thức ăn nhiều đường ngọt, chất béo. Nên cho trẻ ăn nhiều vào bữa sáng, ăn vừa phải vào bữa trưa, ăn ít vào bữa tối, không nên ăn quá muộn.

Tập thói quen cho trẻ ngủ sớm, ngủ đủ giấc: Cha mẹ nên tập cho trẻ ngủ trước 21 giờ đối với trẻ dưới 6 tuổi, các lứa tuổi khác ngủ trước 10 giờ. Số giờ ngủ trung bình mỗi ngày tùy từng lứa tuổi: Số giờ ngủ trung bình của trẻ sơ sinh, dưới 1 tuổi và từ 1-2 tuổi tương ứng là 14-17 giờ; 12-15 giờ và 11-14 giờ. Trẻ từ 3-5 tuổi là 10-13 giờ. Trẻ từ 6 tuổi ngủ đủ 8 giờ 1 ngày, nên ngủ nhiều vào ban đêm hạn chế ngủ ngày đối với trẻ lớn.

Tăng cường hoạt động thể lực: Hoạt động thể lực là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển chiều cao, trẻ phát triển chiều cao tốt ít có nguy cơ bị thừa cân - béo phì.

Thường xuyên theo dõi cân nặng chiều cao cho trẻ: Theo dõi tăng trưởng của trẻ bằng biểu đồ tăng trưởng tại gia đình và trường học để phát hiện sớm TC-BP và xử lý kịp thời.

Cần có sự phối hợp liên ngành: Giải quyết TC-BP là vấn đề của toàn xã hội, trẻ em và thanh thiếu niên chưa nhận thức được nguy cơ và hậu quả của TC-BP. Phòng chống TC-BP cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình (phụ huynh) với nhà trường với toàn thể xã hội bao gồm các ngành nghề: Truyền thông (tăng sự hiểu biết nhận thức về nguy cơ và hậu quả của TC-BP), sản xuất (công bố chất lượng sản phẩm), kinh doanh (căng tin nhà trường hạn chế hoặc không nên bán những thực phẩm có nguy cơ TC-BP). Bộ Giáo dục và Đào tạo cần cải tiến chương trình học: Tăng cường các môn học về thể chất, giảm tải chương trình học ở học sinh tiểu học, hạn chế học thêm… để trẻ có thời gian vận động vui chơi sau các giờ học căng thẳng.

Theo ThS.BS. Lê Thị Hải/Sức khỏe và Đời sống

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Béo phì ở trẻ nhỏ có thể dẫn tới bệnh tim mạch sớm

Sống khỏe - 30/05

Béo phì ở trẻ nhỏ có thể dẫn tới bệnh tim mạch sớm

Chỉ số khối cơ thể (BMI) cao hơn trung bình từng được cho là gây ra các bệnh tim mạch từ giai đoạn giữa tới giai đoạn sau của cuộc đời.

Trẻ em có thể béo phì do hóa chất trong chất tẩy rửa

Sống khỏe - 20/09

Trẻ em có thể béo phì do hóa chất trong chất tẩy rửa

Ngoài việc ăn uống hằng ngày thì những chất tẩy rửa trong gia đình cũng có khả năng gây béo phì ở trẻ nhỏ.

Giảm cân cho trẻ béo phì, cách gì?

Sống khỏe - 25/12

Giảm cân cho trẻ béo phì, cách gì?

Chứng béo phì ở trẻ em có xu hướng ngày càng gia tăng. Trẻ béo phì sẽ có ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe và cuộc sống.

Video có thể bạn quan tâm

  

Xu hướng gia tăng thừa cân, béo phì ở trẻ em

Nguyên nhân, vai trò và trách nhiệm của các bên liên quan trong việc phòng chống thừa cân, béo phì. (Nội dung do Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em, Bộ Y tế kiểm duyệt).

Tin cùng chuyên mục

Muốn bé nhanh cứng cáp, phát triển tốt, mẹ không nên bỏ qua bài tập nằm sấp ngay từ khi lọt lòng

Sống khỏe - 17/09

Muốn bé nhanh cứng cáp, phát triển tốt, mẹ không nên bỏ qua bài tập nằm sấp ngay từ khi lọt lòng

Nằm sấp giúp tăng cường cơ cổ, lưng, vai và cơ cánh tay cho trẻ sơ sinh. Nó cải thiện kỹ năng phối hợp tay và mắt, giúp cơ bắp của trẻ phát triển.

Mẹ bầu xinh như hot girl tiết lộ 2 thứ đồ ăn mỗi ngày để con tăng cân đều đặn mà mẹ vẫn thon gọn

Sống khỏe - 17/09

Mẹ bầu xinh như hot girl tiết lộ 2 thứ đồ ăn mỗi ngày để con tăng cân đều đặn mà mẹ vẫn thon gọn

Vẫn ăn uống thoải mái, tập trung vào những món ăn giàu dinh dưỡng nhưng ngày nào mẹ bầu xinh đẹp này cũng chăm chỉ ăn đều đặn 2 loại thực phẩm để con phát triển tốt.

Sinh một đàn con xong nhưng vẫn giữ được vóc dáng đồng hồ cát trứ danh, hóa ra Kim Kardashian chỉ áp dụng vài bí quyết đơn giản

Sống khỏe - 15/09

Sinh một đàn con xong nhưng vẫn giữ được vóc dáng đồng hồ cát trứ danh, hóa ra Kim Kardashian chỉ áp dụng vài bí quyết đơn giản

Để nhanh chóng lấy lại vóc dáng sau sinh, bà mẹ nổi tiếng Kim Kardashian đã áp dụng một vài phương pháp hiệu quả dưới đây.

1001 biểu cảm 'thẫn thờ' lẫn ngơ ngác của các bé khi mới ngủ dậy khiến cha mẹ chẳng thể nhịn cười

Sống khỏe - 13/09

1001 biểu cảm 'thẫn thờ' lẫn ngơ ngác của các bé khi mới ngủ dậy khiến cha mẹ chẳng thể nhịn cười

Biểu cảm ngơ ngác của lũ trẻ khi ngủ dậy như muốn nói với cha mẹ: 'Đây là đâu? Tôi là ai'.

Hàng ngày mẹ mát-xa cho bé theo các bước sau sẽ giúp con khỏe mạnh, ngủ ngon và lớn nhanh như thổi

Sống khỏe - 12/09

Hàng ngày mẹ mát-xa cho bé theo các bước sau sẽ giúp con khỏe mạnh, ngủ ngon và lớn nhanh như thổi

6 bước mát-xa cho bé đơn giản dưới đây sẽ giúp các cha mẹ thực hiện một cách dễ dàng liệu pháp giúp con bạn không những thư giãn, ngủ ngon, phát triển trí não mà còn thêm gắn bó với cha mẹ.

Tin mới

Bác sĩ "mổ xẻ" nguyên nhân dễ dẫn đến tai biến tử vong khi làm đẹp

Sống khỏe - 41 phút trước

Bác sĩ "mổ xẻ" nguyên nhân dễ dẫn đến tai biến tử vong khi làm đẹp

Thời gian gần đây liên tục xảy ra các vụ tai biến sau khi làm đẹp (như hút mỡ, căng da mặt và đặt túi ngực) tại các cơ sở thẩm mỹ ở Hà Nội và TP.HCM.

Khoe quần jeans 'trước sau như một', tưởng không ai dám mặc hóa ra Ngọc Trinh lại đụng hàng với cô em chân siêu dài nhà Kim

Sống khỏe - 20/10

Khoe quần jeans 'trước sau như một', tưởng không ai dám mặc hóa ra Ngọc Trinh lại đụng hàng với cô em chân siêu dài nhà Kim

Thêm chiếc quần độc lạ, Ngọc Trinh tiếp tục được dân tình nhận xét ngày càng giống Kendall Jenner.

Mắc căn bệnh khó nói, gần chục năm chẳng dám quan hệ với chồng

Sống khỏe - 20/10

Mắc căn bệnh khó nói, gần chục năm chẳng dám quan hệ với chồng

Đến với bác sĩ, bà Đỗ Thị Hoa 52 tuổi e thẹn và xấu hổ khi kể về căn bệnh khó nói của mình. Bác sĩ chẩn đoán bà Hoa bị sa sinh dục.

NÓNG: Đối tượng chủ mưu vụ đổ dầu trộm xuống sông Đà gây ô nhiễm nước sinh hoạt ở Hà Nội đã ra đầu thú

Sống khỏe - 20/10

NÓNG: Đối tượng chủ mưu vụ đổ dầu trộm xuống sông Đà gây ô nhiễm nước sinh hoạt ở Hà Nội đã ra đầu thú

Trưa 20/10, trao đổi với PV, Đại tá Phạm Văn Lương - Phó giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết Lý Đình Vũ (37 tuổi, quê Bắc Ninh) đã ra cơ quan công an đầu thú.

6 loại rau gia vị vô cùng rẻ ở Việt Nam nhưng sang Nhật, Hàn, Mỹ lại có giá siêu đắt, CĐM choáng váng so sánh 'tưởng sâm núi không à'

Sống khỏe - 20/10

6 loại rau gia vị vô cùng rẻ ở Việt Nam nhưng sang Nhật, Hàn, Mỹ lại có giá siêu đắt, CĐM choáng váng so sánh 'tưởng sâm núi không à'

Nhiều loại rau gia vị dân dã hoặc mọc hoang ở các vùng nông thôn lại có mức giá siêu đắt đỏ tại nước ngoài. Nhiều người tiêu dùng Việt muốn ăn nhưng cũng đành ngậm ngùi vì điều kiện kinh tế không cho phép.

Xem thêm

Video nổi bật