Hệ lụy từ việc lạm dụng kháng sinh

Đời sống - 09/05

Tình trạng sử dụng kháng sinh không hợp lý trong điều trị bệnh ở nước ta dẫn tới việc các vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh.

Vi khuẩn kháng thuốc cao

Tình trạng kháng kháng sinh (KKS) ở Việt Nam đã ở mức độ cao. Theo báo cáo ASTS (hoạt động theo dõi đề KKS của vi khuẩn tại Việt Nam) cho thấy, 5 loại vi khuẩn có tỉ lệ gặp cao nhất (được phân lập ở khoa ICU - khoa săn sóc đặc biệt) có tỉ lệ đề kháng đa kháng sinh ở mức báo động. Đó là Klebsiella spp., E.coli, P.aeruginosa, Acinetobacter và S. aureus. Sự kháng thuốc cao đặc biệt ở nhóm cephalosporin thế hệ 3 và 4 với tỉ lệ kháng từ 66-83%, tiếp theo là nhóm aminosid và fluoroquinolon tỉ lệ kháng xấp xỉ trên 60%.

Các chủng Streptococcus pneumoniae - một trong những nguyên nhân thường gặp nhất gây nhiễm khuẩn hô hấp kháng penicillin là 71,4% và kháng erythromycin tới 92,1%, cao nhất trong số 11 nước trong mạng lưới giám sát các căn nguyên kháng thuốc châu Á (ANSORP). 75% các chủng pneumococci kháng với 3 hoặc trên 3 loại kháng sinh. Theo báo cáo của một nghiên cứu khác năm 2009 ở nước ta cho thấy, 42% các chủng vi khuẩn gram âm kháng với ceftazidime, 63% kháng với gentamicin và 74% kháng với acid nalidixic tại cả bệnh viện và trong cộng đồng.

Nghiên cứu của các bệnh viện đa khoa khác cũng như ở Bệnh viện Phổi TƯ, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TƯ, Viện Sốt rét Ký sinh trùng Côn trùng TƯ... cho thấy, tỉ lệ đa kháng thuốc ở các bệnh lao, HIV, sốt rét đều có chiều hướng gia tăng.

Do tỉ lệ KKS cao đã làm cho nhiều liệu pháp kháng sinh được khuyến cáo trong các tài liệu hướng dẫn điều trị chuẩn đã không còn hiệu lực. TS. Nguyễn Văn Kính - Viện trưởng Viện Nhiệt đới TƯ cho biết, chính tỉ lệ kháng thuốc ngày càng cao đã làm cho việc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, nhất là nhiễm khuẩn huyết bị thất bại, dẫn đến tỉ lệ tử vong do sốc nhiễm khuẩn ngày càng gia tăng. Không chỉ làm tăng tỉ lệ tử vong, KKS còn làm tăng gánh nặng bệnh tật (bệnh nặng hơn) cũng như tốn kém về kinh tế cho bệnh nhân và cho xã hội (tăng chi phí chữa bệnh, thời gian điều trị kéo dài hơn).

Ví dụ, đối với một ca viêm phổi thông thường, người bệnh chỉ cần điều trị ngoại trú với amoxycyllin kết hợp acid clavulanic (uống). Về chi phí hết khoảng 65.000đ/ngày x 7 ngày (một đợt điều trị). Thế nhưng, đối với một ca kháng thuốc phải nhập viện (nằm viện) và dùng đến kháng sinh tiêm (ceftazidime 1g x 3 lọ/ngày, dùng trong 7 ngày). Như vậy, riêng đối với tiền thuốc kháng sinh bệnh nhân đã phải chi trả khoảng 300.000đ/ngày, chưa tính các chi phí xét nghiệm tìm kháng thuốc, chi phí nằm viện và người nhà thăm nom... TS. Nguyễn Thanh Hồi - Tổng Thư ký Hội Hô hấp Hà Nội cho biết thêm.

Ảnh minh họa

Nguyên nhân

TS. Nguyễn Thanh Hồi cho biết, kháng sinh bị lạm dụng cả trong cộng đồng và trong bệnh viện.

Tại cộng đồng, người dân tự ý sử dụng thuốc bừa bãi không có đơn của bác sĩ. Có đến 90% thuốc kháng sinh được bán không có đơn tại các hiệu thuốc (theo nghiên cứu về tình hình cung ứng kháng sinh tại 30 nhà thuốc tư trên địa bàn nội thành và ngoại thành Hà Nội mới đây của Đơn vị Nghiên cứu lâm sàng ĐH Oxford tại Việt Nam, Trường ĐH Y Hà Nội, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư... thực hiện).

Tình trạng tự điều trị đã diễn ra khá phổ biến, trong khi việc tự chẩn đoán lại thiếu chính xác, dẫn tới tình trạng dùng kháng sinh khi chưa cần thiết hoặc bệnh không cần phải dùng kháng sinh (như các trường hợp cảm cúm thông thường) nhưng người bệnh vẫn lạm dụng. Và, khi kháng sinh được sử dụng, loại, liều dùng, thời gian điều trị thường không tuân thủ theo hướng dẫn.

Trong bệnh viện, sự quá tải bệnh viện, công tác chống nhiễm khuẩn chưa được chú ý đúng mức, thiếu các dịch vụ về vi sinh, vấn đề sử dụng kháng sinh không phù hợp (sử dụng kháng sinh khi chưa có kết quả phân lập vi khuẩn cũng như các kết quả kháng sinh đồ...) góp phần vào KKS ở hệ thống khám chữa bệnh ở nước ta.

Một nghiên cứu của Cục Quản lý khám chữa bệnh - Bộ Y tế về thực trạng sử dụng kháng sinh trên hơn 1.000 hồ sơ bệnh án tại các khoa điều trị tích cực của 19 bệnh viện lớn tại Hà Nội, Hải Phòng, TP HCM cho biết, tỉ lệ sử dụng kháng sinh không phù hợp lên tới 74%. Và, việc sử dụng kháng sinh không phù hợp khiến cho thất bại điều trị ở nhóm bệnh nhân này lên tới 63% so với 40% ở nhóm dùng kháng sinh phù hợp.

TS. Nguyễn Văn Kính cho biết, kháng sinh đã được sử dụng rất rộng rãi không chỉ với mục đích chữa bệnh mà cả cho mục đích phòng bệnh, không chỉ trong lĩnh vực y tế mà cả trong lĩnh vực nông nghiệp (sử dụng rộng rãi trong chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản với mục đích kích thích tăng trưởng, phòng bệnh và điều trị).

Chăn nuôi lợn và gia cầm thường được bổ sung kháng sinh như tetracycline và tylosin. Trong nuôi trồng thủy sản, tôm, cua và cá thường có nồng độ dư lượng kháng sinh nhóm quinolones và sulfonamides gấp vài lần so với các quốc gia khác. Và thực tế ở nước ta, thực phẩm, bao gồm thịt và cá phát hiện nhiễm Salmonella đa KKS. Campylobacter phân lập từ gà thịt cũng có mức kháng cao: 90% kháng với nalidixic acid, 89% với tetracycline và 82% với ciprofloxacin.

Việc lạm dụng kháng sinh đã xảy ra ở mọi lúc, mọi nơi đã tạo điều kiện cho các vi khuẩn dần dần kháng lại thuốc và làm mất tác dụng điều trị của thuốc.

Theo Suckhoedoisong.vn

Tin liên quan

Một người tử vong sau tiêm thuốc kháng sinh

Sống Khỏe - 29/12

Một người tử vong sau tiêm thuốc kháng sinh

Trước đó, 8 giờ 6/12, bệnh nhân Hồ Văn Khoát được người nhà đưa vào Phòng khám Đa khoa khu vực xã Ba Vì (huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi) trong tình trạng mệt và khó thở.

Thịt có quá nhiều thuốc kháng sinh

Sống Khỏe - 31/01

Thịt có quá nhiều thuốc kháng sinh

Mỹ vừa công bố các quy định hạn chế sử dụng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Lạm dụng kháng sinh cho trẻ dễ gây viêm khớp dạng thấp

Sống Khỏe - 05/02

Lạm dụng kháng sinh cho trẻ dễ gây viêm khớp dạng thấp

Có khá nhiều trẻ em cũng mắc bệnh viêm khớp dạng thấp.

Chớ cho trẻ uống kháng sinh ngay khi ho, sổ mũi

Sống Khỏe - 05/04

Chớ cho trẻ uống kháng sinh ngay khi ho, sổ mũi

Cách hạ sốt cho trẻ thông thường sẽ bằng paracetamol hay đắp trán, lau người với khăn nhúng nước mát.

Tin cùng chuyên mục

Mất tiền tỷ vì đá trời... ơi!

Sống Khỏe - 09/05

Mất tiền tỷ vì đá trời... ơi!

'Đá trời' là cách nói khác của dân buôn thiên thạch, được khoác cho những công năng kéo dài tuổi thọ, trị bệnh nan y...

Đợi 30 phút để uống nước mía 4.000 đồng

Sống Khỏe - 09/05

Đợi 30 phút để uống nước mía 4.000 đồng

Để mua được ly nước mía giá 4.000 đồng ở khu Nam Long (quận 7, TP HCM), rất nhiều khách phải đợi ít nhất 30 phút mới tới lượt.

Những con phố đẹp nhất thế giới

Sống Khỏe - 09/05

Những con phố đẹp nhất thế giới

Đại lộ Champs-Elysees của thủ đô Paris nước Pháp được bình chọn là con đường đẹp nhất hành tinh.

Mối tình kỳ lạ của chàng 31 - nàng 91

Sống Khỏe - 09/05

Mối tình kỳ lạ của chàng 31 - nàng 91

Anh chàng Kyle Jones đã đưa bạn gái hơn mình những 60 tuổi về ra mắt gia đình.

Nhiều tai biến thuốc có thể phòng tránh được

Sống Khỏe - 09/05

Nhiều tai biến thuốc có thể phòng tránh được

Có thể phòng tránh tai biến nếu tuân thủ sự chỉ định của thầy thuốc và có kiến thức tối thiểu về thuốc.

Tin mới

Nguy cơ mắc bệnh tình dục khi quan hệ đồng giới

Sống khỏe - 05/12

Nguy cơ mắc bệnh tình dục khi quan hệ đồng giới

Người có TDĐG dù thuộc nam hay nữ đều cần được xã hội, bạn bè và gia đình quan tâm, thông cảm.

Phát hiện ung thư tuyến tiền liệt khi giảm cương cứng

Sống khỏe - 05/12

Phát hiện ung thư tuyến tiền liệt khi giảm cương cứng

Theo TS Nguyễn Quang, Giám đốc Trung tâm nam học, đây là một trường hợp hiếm gặp nhưng bệnh rất dễ bị bỏ qua.

Uống nước đun sôi chưa chắc đã tốt nếu mắc lỗi này

Sống khỏe - 05/12

Uống nước đun sôi chưa chắc đã tốt nếu mắc lỗi này

Một số bà nội trợ có thói quen đun sôi nước nhiều lần bởi họ nghĩ nước đun sôi nhiều lần sẽ giết chết vi khuẩn…Tuy nhiên, đó lại là một sai lầm lớn.

Đồng Nai: Thai phụ 29 tuần mắc vi-rút Zika

Sống khỏe - 05/12

Đồng Nai: Thai phụ 29 tuần mắc vi-rút Zika

Thai phụ 24 tuổi này được người nhà đưa đến nhập viện tại TP.HCM với triệu chứng phát ban dạng sần, sốt, nhức mỏi.

Người bệnh ung thư cần chú ý gì về tình dục?

Sống khỏe - 05/12

Người bệnh ung thư cần chú ý gì về tình dục?

Bị mắc bệnh ung thư không có nghĩa là người bệnh không còn khả năng và nhu cầu tình dục.

Xem thêm

Video nổi bật