CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Khi bị muỗi, kiến đốt, phải làm gì?

Vui khỏe - 06/04

Mùa nồm ẩm ướt là thời điểm thuận lợi cho các loại côn trùng gây các bệnh về da.

Hầu hết các trường hợp bị côn trùng đốt chỉ xảy ra những phản ứng nhẹ tại chỗ như sưng nề đỏ, ngứa và đau ở nơi bị đốt, những biểu hiện này thường tự biến mất. Nhưng có trường hợp, vết đốt của côn trùng có thể gây ra các phản ứng dị ứng mang tính chất toàn thân như nổi mày đay, phù nề môi, mắt, hầu họng, thanh quản, co thắt phế quản, nặng nhất là sốc phản vệ, nếu không được cấp cứu kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Một số loại côn trùng gây bệnh hay gặp

Kiến:

Nhiều loại kiến đốt có thể gây viêm da dị ứng, trong đó có kiến ba khoang, là một loại bọ cánh cứng có tên khoa học là Paederus fuscipes (tên tiếng Anh là rove beetles) gây viêm da. Kiến ba khoang có kích thước nhỏ hơn hạt thóc, có cánh bay, bụng thon nhọn, có một khoang màu đỏ trên nền đen, buổi tối rất hay bay vào bóng đèn, bám trên các bức tường, giường, màn và bò cả lên người. Kiến này đốt rất đau và trong bụng chứa một chất độc giống như chất piridin. Chất này khi tiếp xúc vào da tạo nên viêm da, thối thịt giống như bị tạt axit. Một số người không biết đã lấy tay giết kiến, sau đó vô tình sờ lên mặt hoặc gãi lên da tạo thành những vết tổn thương dài, hoặc thương tổn ở cẳng tay khi ngủ vắt tay lên trán làm tổn thương lan sang trán, thương tổn ở bắp chân lây sang mặt sau đùi khi ngồi xổm, những thương tổn dạng như trên được gọi là thương tổn hôn nhau (kissing lesson) là dấu hiệu đặc thù chỉ có trong viêm da tiếp xúc do côn trùng.

Khi bị muỗi, kiến đốt, phải làm gì? - ảnh 1

Tổn thương do kiến ba khoang đốt (ảnh: internet)

Kiến lửa:

Chúng rất nhiều ở nước ta, vết đốt của kiến lửa không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng cảm giác nhói buốt dai dẳng thật sự là một điều rất kinh khủng. Nọc của một số loài kiến lửa có thể gây ra những triệu chứng như chóng mặt, hoa mắt, thở gấp hay sốc..., phụ thuộc vào hệ miễn dịch của người bị đốt. Nếu vết cắn bị rộp thì không được chọc vỡ mà phải lấy miếng gạc đặt nhẹ lên vì nếu vết rộp vỡ có thể dẫn tới nhiễm trùng.

Ong, bướm:

Đa phần các loài ong đều có nọc độc, tùy theo loài mà sẽ độc ít hay nhiều. Có loại gây chết người chỉ với trên 10 vết chích như ong vò vẽ, ong đất, nhưng cũng có loại không nguy hiểm nhiều đến sức khỏe như ong mật. Nọc ong có thành phần chính là protein kèm theo men xâm nhập, men tiêu huyết, tiêu tế bào, các chất gây dị ứng và acetylcholine...Trong trường hợp bị ong đốt quá nặng, nạn nhân sẽ bị tím tái, sốc, trụy tim mạch..., có thể tử vong nếu không được cứu chữa  kịp thời.

Bướm, ấu trùng bướm (carterpillar dermatitis) là ấu trùng của bướm hoặc bướm đêm. Ấu trùng này có lông ngắn, chính lông đó có thể kích thích da gây viêm da. Thương tổn hay thấy ở vị trí hở như mặt, cổ, tay, chân, đôi khi có viêm kết mạc mắt do đi đường bị ấu trùng bướm bay thẳng vào mắt, hoặc đêm ngủ ấu trùng bò lên vùng mắt. Thương tổn do ấu trùng bướm thường là những ban đỏ phù nề, sẩn và mụn nước, mụn mủ, nóng, đau rát do tiếp xúc trực tiếp với lông bướm hay lông phát tán trong gió. Ấu trùng có thể bò trực tiếp trên da hoặc gián tiếp do gió thổi đưa lông dính vào quần áo, khi mặc vào sẽ bị bệnh.

Sâu róm:

Mùa xuân cần cẩn thận với sâu róm. Chúng không đốt người, nhưng lông gai của hầu hết các loài sâu róm tiết ra chất làm ngứa rát khi chạm phải. Lông gai của một số loài có thể gây đau nhức dữ dội ở vùng da tiếp xúc, đi kèm với việc mề đay mẩn ngứa do dị ứng. Các nốt xuất huyết có thể xuất hiện trong vòng 2-3 giờ và trong nhiều ngày. Những triệu chứng khác gồm sưng hạch, nhức đầu, sốt, hạ huyết áp và co giật, diễn tiến nặng có thể tử vong. Khi bị sâu róm bám vào da, tránh gãi nhiều lên vết ngứa vì điều này có thể làm lông và gai đâm sâu vào trong da gây triệu chứng kéo dài.

Bọ chét (rận, ve chó):

Đây là loại côn trùng thường gặp, sống ký sinh ở chó, mèo hoặc trong bụi rậm chúng có kích thước rất nhỏ. Những vết đốt của chúng không chỉ gây đau nhói, sưng hay dị ứng mà còn có thể gây sốt, mẩn đỏ. Khi bị các loài côn trùng này cắn, nên kéo chúng thật từ từ, hoặc dùng lửa hơ, bôi cồn, dầu để chúng tự rơi ra, tránh để hàm răng của chúng dính lại da thịt, có thể gây nhiễm trùng. Sau đó rửa chỗ bị cắn bằng xà phòng, rồi bôi cồn hoặc dầu sát trùng vào chỗ bị cắn.

Khi bị muỗi, kiến đốt, phải làm gì? - ảnh 2

Đỏ da trong viêm da côn trùng (ảnh: internet)

Cần xử trí đúng

Tùy theo loài côn trùng, liều lượng nọc độc và cơ địa của mỗi người mà biểu hiện tổn thương khác nhau, mức độ nguy hiểm cũng khác nhau. Khi bị côn trùng có nọc độc cắn, đốt ngoài, tổn thương có thể xuất hiện ngay tại vết cắn, ngoài da, nghiêm trọng hơn nạn nhân còn có dấu hiệu bị ngộ độc toàn thân do nọc độc xâm nhập lan tỏa trong cơ thể. Tại vết cắn, chích, đốt nạn nhân thường đau, có thể sưng tấy đỏ, cần chú ý tìm ngòi côn trùng còn cắm vào da.

Đối với trường hợp phản ứng chỉ khu trú tại chỗ thường không đòi hỏi điều trị, vùng sưng nề sẽ tự biến mất sau vài giờ mà không để lại di chứng. Trong trường hợp có phản ứng lan tỏa tại chỗ, vùng bị côn trùng đốt nên được chườm lạnh. Có thể sử dụng thuốc kháng histamine (loratadin, cetirizin...) và corticosteroid (prednisolon, methylprednisolon...) đường uống hoặc tiêm truyền, nên được dùng sớm ngay khi có thể để giảm nhanh triệu chứng, việc sử dụng kháng sinh là không cần thiết. Riêng trường hợp bị kiến lửa đốt, sau 1 ngày vết đốt thường tạo thành một mụn mủ nhỏ do hoại tử tổ chức, cần lưu ý không làm vỡ mụn mủ này để tránh nguy cơ nhiễm trùng.

Những phản ứng dị ứng mang tính toàn thể bắt buộc phải được điều trị tại cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Những biểu hiện nhẹ nhất như nổi mày đay, ban đỏ cũng cần được xử trí sớm bằng adrenalin để ngăn ngừa những diễn biến xấu sau đó. Đối với trường hợp ngòi của côn trùng còn nằm trong da, cần nhẹ nhàng lấy ra và tránh làm vỡ túi chứa nọc, điều này tốt nhất nên được tiến hành ngay sau khi bị đốt. Riêng đối với ong đốt cần tháo nhẫn, vòng đeo tay ở tay bị đốt (để tránh chèn ép mạch khi có phù nề).  Cho người bệnh nằm nghỉ nơi mát, uống nhiều nước. Nếu trên 10 vết đốt hoặc vết đốt ở vùng đầu (không bóp nặn vết đốt), hoặc có biểu hiện đỏ da, mề đay, ngứa lan rộng toàn thân, theo dõi phát hiện các dấu hiệu dị ứng, nhiễm độc hoặc bị đốt ít nhưng nạn nhân đau nhức, buồn nôn/nôn mửa, hốt hoảng, bồn chồn, kích thích vật vã, tức ngực, khó thở... cần chuyển ngay đến bệnh viện gần nhất.

Những người có tiền sử dị ứng hoặc đã từng bị dị ứng với nọc côn trùng cần hết sức thận trọng để tránh bị côn trùng đốt. Khi đi ra ngoài hoặc làm những công việc có nguy cơ tiếp xúc với côn trùng, tốt nhất nên đi giày, mặc áo dài tay, quần áo nên tối màu, tránh dùng các mỹ phẩm có mùi thơm. Khi ngủ, kể cả ban ngày, cần mắc màn, cho trẻ nằm trong nôi, cũi có phông màn che chống ruồi, muỗi và các loại côn trùng khác. Những người thường làm việc vào buổi tối dưới ánh đèn cần đóng cửa sổ hoặc lưới ngăn côn trùng bay vào, nhất là vào mùa nồm. Chú ý phát hiện những côn trùng ở trong nước tắm, khăn mặt, quần áo trước khi dùng.

Có thể dùng các thuốc bôi chống muỗi thoa lên người để chống muỗi và các côn trùng khác. Cẩn thận tránh không để thuốc dính vào mắt. Cần chú ý dọn nhà cửa nơi ở sạch sẽ, thông thoáng.

BS. Nguyễn Văn Khánh

Theo Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

BS Nguyễn Thị Vân: Xử trí đúng cách khi bị mẩn đỏ do muỗi đốt

Sống Khỏe - 19/10

BS Nguyễn Thị Vân: Xử trí đúng cách khi bị mẩn đỏ do muỗi đốt

Hiện nay, trên thị trường bán rất nhiều loại kem bôi trị muỗi đốt. Bạn cần cẩn trọng vì kem bôi da có thể gây kích ứng, dị ứng, tổn thương da.

Bị kiến ba khoang tấn công phải làm sao?

Sống Khỏe - 02/12

Bị kiến ba khoang tấn công phải làm sao?

Khi bị kiến ba khoang tấn công, việc đầu tiên cần làm là rửa sạch vùng da tiếp xúc với kiến ba khoang bằng nước sạch.

Hai bệnh nhân nhiễm Zika ở Việt Nam là do muỗi đốt

Sống Khỏe - 05/04

Hai bệnh nhân nhiễm Zika ở Việt Nam là do muỗi đốt

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết 2 bệnh nhân đầu tiên nhiễm vi-rút Zika đều lây truyền qua muỗi Aedes - loại muỗi gây bệnh sốt xuất huyết.

Video có thể bạn quan tâm

  

Biết để sinh tồn: Sơ cứu khi bị kiến ba khoang đốt

Tác hại của kiến ba khoang không gây lây nhiễm nghiêm trọng nhưng nọc độc của kiến ba khoang gây hại nghiêm trọng khi tiếp xúc (Thực hiện bởi SongKhoe.vn).

Tin cùng chuyên mục

Sử dụng thuốc xịt muỗi đúng cách để phòng vi-rút zika

Sống Khỏe - 06/04

Sử dụng thuốc xịt muỗi đúng cách để phòng vi-rút zika

Để việc dùng thuốc chống muỗi hiệu quả và an toàn, mọi người cần dùng thuốc đúng phương pháp.

Bài tập giúp giảm tới 21 kg trong 1 tháng sau sinh

Sống Khỏe - 06/04

Bài tập giúp giảm tới 21 kg trong 1 tháng sau sinh

Chị bắt đầu tập bằng các động tác yoga nhẹ nhàng, điều tiết hơi thở và giúp các cơ dần phục hồi sự dẻo dai bình thường.

Infographic: Zika xuất hiện tại VN, ta cần đối phó thế nào?

Sống Khỏe - 05/04

Infographic: Zika xuất hiện tại VN, ta cần đối phó thế nào?

Hãy cẩn trọng khi hiến máu, quan hệ tình dục và tránh muỗi đốt.

Bạn đã hiểu đúng và đủ về vi-rút Zika?

Sống Khỏe - 05/04

Bạn đã hiểu đúng và đủ về vi-rút Zika?

Có nên thắp nhiều nhang muỗi để phòng tránh bệnh?

Đây là những lý do khiến chúng ta phải sợ vi-rút zika

Sống Khỏe - 05/04

Đây là những lý do khiến chúng ta phải sợ vi-rút zika

Nó hiện là ẩn số đối với các nhà khoa học. Hiện tại không có phương pháp điều trị hay vắc-xin phòng chống Zika.

Tin mới

4 món giúp vợ không còn ngại 'giao ban'

Sống khỏe - 1h23 phút trước

4 món giúp vợ không còn ngại 'giao ban'

Phụ nữ thường ngại 'giao ban' với trăm ngàn lý do hợp lý.

Lý do phụ nữ có vòng 3 lớn là người vợ tuyệt vời nhất

Sống khỏe - 1h40 phút trước

Lý do phụ nữ có vòng 3 lớn là người vợ tuyệt vời nhất

Nếu muốn chọn một người vợ có chỉ số IQ cao, dễ sinh được những đứa con khỏe mạnh... đừng bỏ qua các cô nàng có vòng 3 lớn.

Lý do bạn thường tăng cân vào mùa đông?

Sống khỏe - 2h10 phút trước

Lý do bạn thường tăng cân vào mùa đông?

Lười tập thể dục, thèm ăn đồ béo, cơ thể thừa muối là những nguyên nhân khiến bạn thường tăng cân không kiểm soát vào mùa đông.

Bí kíp để có đôi bàn tay mềm mại, quyến rũ

Sống khỏe - 2h26 phút trước

Bí kíp để có đôi bàn tay mềm mại, quyến rũ

Nếu như làn da, mái tóc được ví là góc con người thì đôi tay mềm mại cũng là 1 phần không nhỏ tạo nên nét duyên dáng của phái đẹp.

10 dấu hiệu có thai sớm nhất

Sống khỏe - 2h44 phút trước

10 dấu hiệu có thai sớm nhất

Phần lớn ai cũng biết những dấu hiệu điển hình khi mang thai nhưng không phải ai cũng biết đến những dấu hiệu đầu tiên...

Xem thêm

Video nổi bật