CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Không hợp tác dùng thuốc - Bệnh khó khỏi

Đời sống - 13/09

Khi gặp các vấn đề về sức khỏe, người bệnh sẽ đến bệnh viện để được bác sĩ khám, chẩn đoán xác định bệnh, kê đơn thuốc và sau đó người bệnh sẽ dùng đúng các loại thuốc đã được chỉ định trong đơn... và hầu hết các bệnh đều được chữa khỏi.

Khi gặp các vấn đề về sức khỏe, người bệnh sẽ đến bệnh viện để được bác sĩ khám, chẩn đoán xác định bệnh, kê đơn thuốc và sau đó người bệnh sẽ dùng đúng các loại thuốc đã được chỉ định trong đơn... và hầu hết các bệnh đều được chữa khỏi. Tuy nhiên vì nhiều lý do, người bệnh bỏ ngang việc dùng thuốc, dùng thuốc không đúng liệu trình để bệnh không khỏi và diễn biến thành mạn tính.

Tác hại khi bỏ ngang thuốc

Có những bệnh có thể phải dùng thuốc lâu dài, thậm chí suốt đời (như bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, động kinh...) nếu người bệnh bỏ ngang việc dùng thuốc sẽ ảnh hưởng trầm trọng đến bản thân người bệnh như bệnh trở nên nặng hơn, thậm chí gây tai biến, tử vong... Nhưng cũng có những bệnh nếu bỏ ngang, không dùng thuốc đúng liệu trình, hậu quả xấu không chỉ xảy ra cho người bệnh mà còn gây nguy hại rất lớn cho sức khỏe cộng đồng. Ví dụ như việc chữa trị bệnh lao phổi không đúng cách, không dùng thuốc theo đúng thời gian của phác đồ điều trị có thể đưa đến hiện tượng 'lao đa kháng thuốc' (nhiều thuốc kháng lao không còn hiệu quả) và nay là 'lao siêu kháng thuốc' (thuốc kháng lao dự trữ dùng sau cùng vẫn không có tác dụng) rất nguy hiểm.

Vấn đề người bệnh không chịu phối hợp dùng thuốc theo đúng phác đồ điều trị ngày càng trở nên nghiêm trọng. Năm 2003, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố tình trạng người bệnh không hợp tác, bỏ ngang việc dùng thuốc đã trở thành mối quan ngại toàn cầu cho sức khỏe cộng đồng.

Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy tỷ lệ không hợp tác, không dùng thuốc trị các bệnh mạn tính có dao động từ 20-80% và WHO chấp nhận tỷ lệ trung bình là 50% (tức là có khảng 1/2 số người trên toàn thế giới đang điều trị một bệnh kinh niên đã bỏ ngang việc dùng thuốc). Hiện nay, các nhà y dược gọi việc bệnh nhân chấp nhận dùng thuốc theo đúng liệu trình của phác đồ điều trị là hợp tác dùng thuốc thay vì trước đây gọi là 'tuân thủ dùng thuốc'. Nếu dùng câu chữ 'hợp tác dùng thuốc' sẽ cho thấy sự bình đẳng giữa bệnh nhân và thầy thuốc. Bệnh nhân chịu dùng thuốc là vì lợi ích của cả đôi bên (lợi ích của bệnh nhân là được chữa khỏi bệnh, còn lợi ích của thầy thuốc là thực hiện nghề nghiệp cao quý của mình chữa khỏi bệnh).

Không hợp tác dùng thuốc - Bệnh khó khỏi - ảnh 1

Bác sĩ là người giúp bệnh nhân nâng cao hiểu biết về bệnh tật và thuốc men.

Giải pháp nào?

Có rất nhiều lý do dẫn tới việc người bệnh không hợp tác dùng thuốc. Nhiều công trình nghiên cứu đã được các nhà y dược thực hiện ở nhiều nước nhằm đánh giá thực trạng hợp tác dùng thuốc và đề ra các biện pháp hữu hiệu. Đối với các nhà chuyên môn y dược, WHO kêu gọi đề xuất các chiến lược cần thiết cải thiện hợp tác dùng thuốc trên phạm vi toàn cầu. Các nhà khoa học nhất trí cho rằng để người bệnh hợp tác dùng thuốc tốt, họ cần được giúp đỡ ba việc sau:

Tiếp cận dễ dàng và thuận lợi với thuốc men: Người bệnh rất dễ bỏ cuộc tiếp tục dùng thuốc nếu thuốc mua với chế độ dùng thuốc quá phức tạp (như dùng quá nhiều lần trong ngày, có thuốc phải dùng đến 5 lần/ngày) hoặc không tiện dụng (dùng dạng tiêm chích thay vì uống) làm người bệnh hoặc ngưng điều trị hoặc thay đổi cách dùng không còn hiệu quả. Điều đáng quan tâm hơn hết là giá thuốc. Giá thuốc cần phải hợp lý, ổn định...

Tăng cường sự hiểu biết của người bệnh về tình trạng bệnh và chế độ điều trị bằng thuốc. Người bệnh cần biết rõ những điều cơ bản về bệnh của họ và về thuốc để hiểu vì sao phải dùng thuốc. Thuốc sẽ cho tác dụng như thế nào đối với bệnh, phải uống thuốc bao nhiêu lần/ngày và cần bao nhiều loại thuốc để chữa khỏi bệnh, khi dùng thuốc có thể bị các tác dụng phụ nào không?

Hình thành và củng cố động cơ hợp tác dùng thuốc ở người bệnh, nghĩa là phải tạo được niềm tin ở người bệnh. Muốn chữa bệnh dứt khoát phải hợp tác với thầy thuốc dùng đúng và đủ thuốc. Ở đây rất cần đến mối quan hệ tốt đẹp giữa người bệnh và các thành viên trong hệ thống chăm sóc sức khỏe, đó là bác sĩ điều trị, dược sĩ cấp và tư vấn dùng thuốc, điều dưỡng chăm sóc bệnh hàng ngày. Phải tạo niềm tin như thế nào để người bệnh thấy việc nhớ dùng thuốc là mệnh lệnh từ trái tim của mình gắn việc dùng thuốc vào sinh hoạt hàng ngày và duy trì việc dùng thuốc dù sinh hoạt hàng ngày có thay đổi (như người bệnh đi du lịch cũng như ở nhà).

Các nhà khoa học cũng nhất trí để thúc đẩy hợp tác dùng thuốc tốt, cần thực hiện phối hợp các biện pháp sau:

Biện pháp kỹ thuật: Bác sĩ điều trị khi chỉ định thuốc hoặc dược sĩ cấp thuốc nên lựa chọn thuốc mà chế độ dùng thuốc thuận tiện hơn, như dùng dạng thuốc lỏng (siro, hỗn dịch) cho trẻ em; dùng dạng phóng thích kéo dài dùng 1 lần thay vì 3-4 lần/ngày đối với người cần dùng thuốc lâu dài (thậm chí có thuốc trị loãng xương dùng 1 lần/ngày cũng còn có sự bất tiện nay thay bằng thuốc chỉ cần dùng 1 lần/tuần).

Biện pháp truyền thông giáo dục: Trước hết chính bác sĩ, dược sĩ là người thích hợp nhất giúp bệnh nhân nâng cao hiểu biết về bệnh tật và thuốc men chữa trị có liên quan. Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy, hợp tác dùng thuốc của người bệnh tốt hơn rất nhiều khi nhà điều trị không kiệm lời, chịu khó nói năng với lời lẽ chân tình giúp người bệnh hiểu rõ về bệnh tình để từ đó có sự tin cậy về chế độ dùng thuốc. Người ta cũng ghi nhận vai trò rất lớn của các phương tiện truyền thông đại chúng, trong đó có báo chí trong việc nâng cao kiến thức để người bệnh hợp tác dùng thuốc tốt.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Đức/Suckhoedoisong.vn

Tin liên quan

Người phụ nữ suýt mất mạng vì tự ý dùng thuốc và massage khi đau bụng, cảnh báo phụ nữ trong tuổi sinh đẻ cần chú ý

Sống khỏe - 27/08

Người phụ nữ suýt mất mạng vì tự ý dùng thuốc và massage khi đau bụng, cảnh báo phụ nữ trong tuổi sinh đẻ cần chú ý

Đau bụng là chuyện tưởng như bình thường, nên nhiều người tự ý dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu không biết chính xác nguyên nhân đau bụng có thể dẫn đến mất mạng.

Dùng thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: Những điều cần tuân thủ

Sống khỏe - 02/09

Dùng thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: Những điều cần tuân thủ

Trước đây tôi bị đau dạ dày, bác sĩ cho tôi dùng thuốc attapulgite. Vậy khi dùng thuốc này có cần chú ý gì không? Xin cảm ơn bác sĩ.

Ứng dụng kỹ thuật số để cải thiện tuân thủ dùng thuốc

Sống khỏe - 07/09

Ứng dụng kỹ thuật số để cải thiện tuân thủ dùng thuốc

Không tuân thủ trong sử dụng thuốc kê đơn là một trong những trở ngại lớn nhất đối với hiệu quả chăm sóc sức khỏe. Trên thực tế, ngay tại các nước phát triển, sau khi được nhận thuốc theo đơn cũng chỉ có khoảng một nửa số bệnh nhân điều trị bệnh mạn tính tuân thủ dùng thuốc. Con số này tại các nước

Tin cùng chuyên mục

Dược sĩ chia sẻ những sai lầm sử dụng nước muối sinh lý

Sống khỏe - 13/09

Dược sĩ chia sẻ những sai lầm sử dụng nước muối sinh lý

Nước muối sinh lý sản phẩm được sử dụng trong nhiều gia đình để sát trùng, trị viêm, nhỏ mắt. Tuy nhiên nhiều người lầm tưởng nước muối loại 500 ml cũng có thể nhỏ mắt, súc miệng.

Cảnh báo: Gội đầu bằng hạt na khiến 5 trường hợp bị bỏng giác mạc

Sống khỏe - 13/09

Cảnh báo: Gội đầu bằng hạt na khiến 5 trường hợp bị bỏng giác mạc

Bác sĩ Lê Công Đức, Phó Giám đốc BV Mắt Hà Tĩnh thông tin: Trong thời gian 1 tháng (từ ngày 12/8 đến 12/9/2018), BV Mắt tiếp nhận 05 bệnh nhân vào khám và điều trị trong tình trạng giác mạc cương tụ, phù trợt biểu mô, do gội đầu bằng hạt na, bị nước hạt na chảy vào mắt.

Bến Tre ghi nhận trường hợp tử vong đầu tiên do cúm A/H3

Sống khỏe - 12/09

Bến Tre ghi nhận trường hợp tử vong đầu tiên do cúm A/H3

Theo thông tin từ Sở Y tế tỉnh Bến Tre cho biết, đã ghi nhận ca tử vong đầu tiên do cúm A/H3. Nạn nhân là người làm nghề chuyên chở gà ở thị trấn Giồng Tôm , huyện Giồng Tôm, tỉnh Bến Tre.

Thu hồi nước muối sinh lý SAT BB do không đạt chuẩn

Sống khỏe - 12/09

Thu hồi nước muối sinh lý SAT BB do không đạt chuẩn

Cục Quản Lý Dược - Bộ Y Tế vừa có công Văn số 17253/QLD-MP có công văn gửi sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và công ty cổ phần quốc tế Đại Lợi đình chỉ lưu hành toàn quốc lô sản phẩm nước muối sinh lý SAT BB: Số lô ĐL 109 sản xuất ngày 08/06/2018.

Chữa viêm âm đạo ở phòng khám có bác sĩ Trung Quốc, bé gái bị nhiễm trùng nặng

Sống khỏe - 12/09

Chữa viêm âm đạo ở phòng khám có bác sĩ Trung Quốc, bé gái bị nhiễm trùng nặng

Sáng 12/9, TS. Phan Huy Anh Vũ, Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai cho phóng viên Suckhoedoisong.vn biết...

Tin mới

Tết 'Trung thu yêu thương' dành cho bệnh nhi

Sống khỏe - 22/09

Tết 'Trung thu yêu thương' dành cho bệnh nhi

Trong khi những bé thơ may mắn đang náo nức chờ đón ngày Tết Trung thu bên gia đình và bạn bè thì cũng có biết bao bạn nhỏ mang trong mình những căn bệnh khác nhau đang phải chống chọi từng ngày tại các cơ sở y tế.

Suýt bị điếc vì tự ý chữa ù tai

Sống khỏe - 22/09

Suýt bị điếc vì tự ý chữa ù tai

Polydexa là thuốc nhỏ tai, được sử dụng trong điều trị viêm ống tai ngoài, viêm tai giữa cấp màng nhĩ không thủng.

Đau mỏi hông khi mang thai làm sao tránh?

Sống khỏe - 22/09

Đau mỏi hông khi mang thai làm sao tránh?

Ở giai đoạn cuối thai phụ thường bị đau mỏi hông, tỷ lệ phát bệnh tới 50%. Nguyên nhân do khi mang thai cơ thể sản sinh ra nhiều hormon.

Bạch quả và vị thuốc ngân hạnh

Sống khỏe - 22/09

Bạch quả và vị thuốc ngân hạnh

Trong Đông y, ngân hạnh thường được dùng điều trị hen phế quản, viêm phế quản mạn tính, lao phổi, đái dắt, di tinh, bạch đới...

Con trai ăn hiếp bạn học, mẹ Mỹ thẳng tay trừng trị bằng cách này nhưng lại bị lên án là quá khắt khe và cứng nhắc

Sống khỏe - 22/09

Con trai ăn hiếp bạn học, mẹ Mỹ thẳng tay trừng trị bằng cách này nhưng lại bị lên án là quá khắt khe và cứng nhắc

Tự nhận bản thân là kiểu phụ huynh 'cổ lỗ sỉ', chị Star cho biết chị tin vào việc dạy con là phải phải nghiêm khắc và có sự trừng phạt thích đáng khi chúng phạm phải lỗi lầm.

Xem thêm

Video nổi bật