CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Lờn thuốc - chuyện không nhỏ!

Cần biết - 12/09

Những kháng sinh mới thường được khuyến cáo chỉ dùng trong bệnh viện hoặc khi có sự chỉ định cân nhắc của bác sĩ điều trị. Đó là thuốc quý có tính dự trữ, nếu sử dụng bừa bãi chắc chắn trong thời gian ngắn sẽ bị lờn, bị đề kháng.

Có lần, một bạn trẻ đã tìm đến tôi để hỏi ý kiến xem sau khi lén lút đi “giải quyết sinh lý”, nghi ngờ bị mắc bệnh, có thể đến nhà thuốc mua loại thuốc kháng sinh “xịn” nhất về dùng để tự chữa bệnh. Tôi vội vàng giải thích, đại khái: “Hiện nay ở ta đang có tình trạng rất đáng lo ngại là có một số người bị các bệnh lây qua đường tình dục (trước đây gọi là bệnh hoa liễu như giang mai, lậu, mồng gà. hột xoài…) nhưng không chịu đến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán, hướng dẫn điều trị mà lại nghe mách bảo tìm mua loại kháng sinh mới nhất như các loại kháng sinh Cephalosporin thế hệ 3, 4, hoặc các Fluoroquinolon thế hệ 2, 3… để tự chữa bệnh, làm như thế không chỉ hại cho bản thân bởi vì dùng thuốc không đúng bệnh sẽ nặng thêm mà vô tình có thể làm hại cho cộng đồng.

Những thuốc kháng sinh mới nhất được khuyến cáo chỉ dùng trong bệnh viện khi được bác sĩ điều trị chỉ định, hướng dẫn và theo dõi sử dụng, vì đó là thuốc rất quý có tính dự trữ, nếu sử dụng bừa bãi chắc chắn trong thời gian ngắn sẽ bị đề kháng”.

Lúc đầu nghe tôi nói, anh bạn trẻ có vẻ hiểu nhưng sau có vẻ ngơ ngẩn với hai chữ “đề kháng”. Tôi đã có dùng chữ văn vẻ nôm na hơn để giải thích cho anh bạn trẻ thế nào là kháng sinh bị “đề kháng”. Anh bạn trẻ sau khi nghe buột miệng: “A, ý thầy muốn nói lờn thuốc !” (chữ “lờn thuốc” là chữ người Nam Bộ thường dùng).

Một lần khác, một vị cao tuổi đến tìm tôi để hỏi ý kiến xem có thể tự sử dụng một lọai thuốc an thần gây ngủ khá thông dụng là SEDUXEN [diazepam] để chữa chứng mất ngủ. Tôi vội vàng trình bày tác hại của việc người bệnh tự ý dùng bừa bãi thuốc loại này, trong đó có tác hại rất nghiêm trọng là thuốc làm cho bị nghiện. Người đã bị nghiện sẽ phải tiếp tục dùng thuốc, không bỏ được thuốc và bị “dung nạp thuốc”. Tôi thấy mình hớ vì ông cụ không hiểu “dung nạp thuốc” là gì, vì vậy, tôi dùng lời lẽ đời thường hơn để giải thích với cụ. Khi ấy, cụ đã buột miệng: “A, ý của dược sĩ muốn nó tới “lờn thuốc” ấy mà !”.

Lờn thuốc - chuyện không nhỏ! - ảnh 1

Vi khuẩn lờn thuốc kháng sinh

Như vậy chữ” lờn thuốc” mà nhiều người thường hay sử dụng hiện nay có đến hai nghĩa.

Trước hết, đối với việc sử dụng thuốc là kháng sinh, “lờn thuốc” có nghĩa là vi khuẩn gây bệnh không còn nhạy cảm, có khả năng chống lại tác dụng của thuốc để đưa đến hậu quả là kháng sinh mà người bệnh sử dụng không mảy may gây hại đối với vi khuẩn. “Lờn thuốc” ở đây là sự rút gọn của “vi khuẩn lờn thuốc kháng sinh”.

Nghĩa thứ hai của “lờn thuốc” mà bà con ta cũng thường hay sử dụng là đặc tính của thuốc gây nghiện.

Thiết nghĩ, ta cũng nên biết qua vi khuẩn lờn thuốc kháng sinh như thế nào để hiểu vì sao có lời khuyên phải dùng kháng sinh đúng thuốc, đúng liều và đủ thời gian. Trong điều trị, ngay từ đầu phải dùng loại kháng sinh có tác dụng (nên lưu ý có kháng sinh có tác dụng hiệu quả đối với loại vi khuẩn này nhưng không hiệu quả đối với lọai vi khuẩn khác) tức phải dùng đúng thuốc.

Ngay từ đầu phải sử dụng ngay liều tấn công tức là liều mạnh để vi khuẩn bị tiêu diệt ngay không kịp tồn tại dưới dạng chai lì. Sau đó, duy trì liều có hiệu quả trong suốt thời gian điều trị, bằng cách dùng nhiều lần thuốc trong ngày và dùng trong nhiều ngày. Nên đặc biệt lưu ý, thời gian dùng kháng sinh thông thường không dưới 5 ngày. Có loại bệnh nhiễm khuẩn phải dùng kháng sinh cả tháng, riêng bệnh lao phải dùng thuốc từ 6 tháng trở lên.

Tức là phải dùng kháng sinh đúng liều và đủ thời gian thì mới mong khỏi bệnh. Vấn đề “lờn thuốc kháng sinh” đang là vấn nạn gây tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Trong chữa trị bệnh lao ở nước ta hiện nay đang phải đối phó với “lao đa kháng thuốc” (tức bệnh lao mà vi khuẩn đã đề kháng với nhiều thuốc chống lao thuộc hàng đầu trong công tác chữa trị) và “lao siêu kháng thuốc” (tức bệnh lao mà vi khuẩn đã đề kháng với không chỉ các thuốc thuộc lọai hàng đầu mà cả với thuốc dự trữ hạng 2).

Trên nguyên tắc, nếu vi khuẩn còn nhạy cảm với kháng sinh cổ điển, thông dụng thì sử dụng kháng sinh loại này và tránh dùng kháng sinh loại mới. Không nên nghe lời mách bảo tìm mua các loại kháng sinh mới nhất (các fluoroquinolon, các cephalosporin thế hệ thứ ba, thứ tư) để tự chữa bệnh mà lại dùng sai.

Những kháng sinh mới thường được khuyến cáo chỉ dùng trong bệnh viện hoặc khi có sự chỉ định cân nhắc của bác sĩ điều trị. Đó là thuốc quý có tính dự trữ, nếu sử dụng bừa bãi chắc chắn trong thời gian ngắn sẽ bị lờn, bị đề kháng.

Như carbamenem là loại kháng sinh dự trữ rất quý (ở ta ngay các bệnh viện lớn cũng rất ít khi phải dùng xem như để dành, để khi hữu sự trong thế chẳng đặng dừng mới dùng) thế mà nay đã bị đề kháng.

Nghĩa thứ hai của “lờn thuốc” mà bà con ta cũng thường hay sử dụng là tình trạng cơ thể ta do dùng một thứ thuốc lập đi lập lại nhiều lần nếu dùng liều lượng cũ sẽ thấy thuốc không có tác dụng và phải tăng liều lượng mới thấy thuốc có “ép phê”. Lờn thuốc là một đặc tính của thuốc gây nghiện, trong đó có thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc hướng tâm thần nói chung, kể cả ma túy.

Có nhiều người quen dùng thuốc an thần gây ngủ (như Seduxen) càng ngày càng tăng liều dùng thì mới ngủ được. Nhưng ngay một số thuốc thông thường như các thuốc trị đau thấp khớp, có nhiều người quen dùng cứ thấy hiệu quả của thuốc giảm dần theo thời gian. Trong lĩnh vực dược, người ta phải luôn luôn tìm ra thuốc mới, một phần để thay thế thuốc cũ bị lờn là vì thế.

Đối với người dùng thuốc, để hạn chế cả hai sự lờn thuốc kể trên, chỉ có cách là sử dụng thuốc khi thật cần thiết, theo sự hướng dẫn của thầy thuốc, không lạm dụng và không sử dụng bừa bãi thuốc.

Theo PGS.TS. NGUYỄN HỮU ĐỨC/Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

BS Nguyễn Thị Hòa: Dùng kháng sinh bừa bãi dễ nhiễm trùng huyết

Sống khỏe - 18/08

BS Nguyễn Thị Hòa: Dùng kháng sinh bừa bãi dễ nhiễm trùng huyết

Vãng khuẩn huyết là vi khuẩn chỉ vào qua máu 1 lần rồi đến gây bệnh ở các bộ phận và không có biểu hiện lâm sàng nặng.

Từ chối dùng kháng sinh hậu quả khôn lường...

Sống khỏe - 25/05

Từ chối dùng kháng sinh hậu quả khôn lường...

Trước sự tuyên truyền mạnh mẽ về hậu quả của việc lạm dụng kháng sinh, thì một số bà mẹ trở nên thận trọng khi dùng loại thuốc này bằng cách “anti” - từ chối không dùng, ngay cả khi được bác sĩ kê đơn cho con mình.

Cùng là kháng sinh tại sao phải uống ở các thời điểm khác nhau?

Sống khỏe - 29/07

Cùng là kháng sinh tại sao phải uống ở các thời điểm khác nhau?

Kháng sinh lại có rất nhiều loại. Tùy vào đặc điểm của từng loại thuốc kháng sinh, dạng bào chế… mà có thời điểm uống phù hợp để thuốc có hiệu quả tốt nhất.

Tin cùng chuyên mục

Các thuốc điều trị bệnh sốt rét

Sống khỏe - 12/09

Các thuốc điều trị bệnh sốt rét

Các thuốc sử dụng trong điều trị Bệnh sốt rét đều là những thuốc kê đơn, có thể gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm, nên người bệnh tránh tự ý sử dụng và cần tuân theo đúng chỉ định của thầy thuốc.

Thuốc chữa bệnh tiêu hóa gây hại đường tiêu hóa

Sống khỏe - 12/09

Thuốc chữa bệnh tiêu hóa gây hại đường tiêu hóa

Trong thực tế, một số người khi sử dụng các thuốc thông thường để chữa bệnh về đường tiêu hóa sẽ gặp phải những phản ứng có hại lên hệ tiêu hóa do chính tác dụng của thuốc hoặc do liều lượng thuốc.

Bệnh nấm móng chân có lây không?

Sống khỏe - 12/09

Bệnh nấm móng chân có lây không?

Bệnh nấm móng chân là bệnh do những loại nấm và mốc gây ra như nấm sợi tơ, nấm Candida, nấm mốc.

Chữa trị run chân tay và rối loạn cảm xúc sau “bay lắc” bằng YHCT

Sống khỏe - 12/09

Chữa trị run chân tay và rối loạn cảm xúc sau “bay lắc” bằng YHCT

Giới trẻ ngày nay dễ dàng sa đọa vào những cuộc vui “bay lắc” bởi sự dụ dỗ của bạn bè và muốn thể hiện đẳng cấp dân chơi mà không biết được sự nguy hiểm khi dấn thân vào nó.

Cách trị tóc bạc sớm

Sống khỏe - 12/09

Cách trị tóc bạc sớm

Bình thường trên 40 tuổi tóc mới bắt đầu bạc, do mất sắc tố, gốc tóc bị teo, lòng chứa các bọng khí gây tắc chân tóc, dẫn đến rụng tóc dần và bạc tóc.

Tin mới

Hạt dẻ Nhật Bản đóng gói đang được rao bán rầm rộ trên MXH cho Tết này thật sự có hương vị thế nào?

Sống khỏe - 48 phút trước

Hạt dẻ Nhật Bản đóng gói đang được rao bán rầm rộ trên MXH cho Tết này thật sự có hương vị thế nào?

Khác với hạt dẻ tự mua về rang hoặc được rang vào bán ngay tại hàng, mới đây đã xuất hiện một loại hạt dẻ đóng gói có hương vị rất khác so với loại mà chúng ta thường ăn.

Nhờ hiểu rõ tiếng khóc của con, giúp con tự điều chỉnh, mẹ trẻ luyện con ngủ xuyên đêm chỉ sau 2 tuần

Sống khỏe - 49 phút trước

Nhờ hiểu rõ tiếng khóc của con, giúp con tự điều chỉnh, mẹ trẻ luyện con ngủ xuyên đêm chỉ sau 2 tuần

Chị Phương đã theo dõi, ghi chép lại lịch sinh hoạt và đoán biết được tiếng khóc của con là vì nhu cầu gì. Từ đó chị đáp ứng đúng nhu cầu của con, đặc biệt trong việc ngủ và giúp con điều chỉnh để tự ngủ.

Những cách đơn giản giúp vòng 1 của bạn chỉ có săn thêm chứ không bao giờ chảy xệ

Sống khỏe - 49 phút trước

Những cách đơn giản giúp vòng 1 của bạn chỉ có săn thêm chứ không bao giờ chảy xệ

Để có bộ ngực phổng phao, săn khỏe thì bạn đừng bỏ qua những việc sau đây nhé!

10 thực đơn giảm cân được HLV gợi ý nên ăn trước thềm năm mới

Sống khỏe - 49 phút trước

10 thực đơn giảm cân được HLV gợi ý nên ăn trước thềm năm mới

Những thực đơn giảm cân này sẽ giúp bạn sở hữu eo thon dáng nuột để đón Tết đón xuân hân hoan, tự tin hơn nhiều.

Viêm gan ở trẻ em, có thể tránh?

Sống khỏe - 49 phút trước

Viêm gan ở trẻ em, có thể tránh?

Các bệnh lý về gan xuất hiện ở trẻ em ngày một nhiều hơn và đang là nỗi lo lắng cho cả giới y khoa. Hiểu về viêm gan ở trẻ em có thể phòng tránh được những hệ lụy sau này.

Xem thêm

Video nổi bật