CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Ngăn chặn sốt xuất huyết từ chính ngôi nhà của bạn

Tư vấn trực tiếp tuần - 11/04

Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi truyền hình trực tuyến với chủ đề "Ngăn chặn sốt xuất huyết từ chính ngôi nhà của bạn". Chương trình được truyền hình trực tuyến vào ngày 30/8/2017.

Hiện đang là thời điểm bùng phát dịch sốt xuất huyết Dengue (SXHD) với số ca mắc ngày một tăng. Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận hơn 100.000 trường hợp mắc SXH và 26 trường hợp tử vong. Trong đó, số người hợp nhập viện là 84.026 trường hợp. So với cung kỳ năm 2016, số mắc tăng 47,9%, số trường hợp tử vong tăng 9 trường hợp. TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh có số mắc tuyệt đối cao nhất. Tuýp vi rút lưu hành hiện nay trên cả nước chủ yếu vẫn là D1, D2 (với tỷ lệ 95%), ngoài ra có D3, D4 chiếm tỷ lệ nhỏ. Bộ Y tế nhận định tình hình dịch bệnh SXH còn diễn biến phức tạp trong thời gian tới.

Ngăn chặn sốt xuất huyết từ chính ngôi nhà của bạn - ảnh 1

Theo các chuyên gia dịch tễ, muỗi vằn truyền bệnh SXH là loại muỗi sống trong nhà, mọi hoạt động trong vòng đời gắn liền với đời sống con người. Muỗi vằn thường trú đậu ở các góc/xó tối trong nhà, trên quần áo, chăn màn, dây phơi và các đồ dùng trong nhà. Chúng đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước sạch ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, lu, khạp, giếng nước, hốc cây... các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước kê chạn, lốp xe, vỏ dừa...

Ở đâu có nước đọng thì ở đấy muỗi vằn có thể đẻ trứng để tồn tại nòi giống và qua đó chúng làm lây truyền mầm bệnh SXH. Do đó, nếu nhà ở không thông thoáng, đồ đạc, dụng cụ trong nhà không được bài trí gọn gàng, sạch sẽ, thoáng đãng thì sẽ là những điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn trú ngụ và phát triển.

Để phòng chống bệnh SXH, một trong những biện pháp quan trọng được các chuyên gia khuyến cáo tới cộng đồng là diệt muỗi, loăng quăng, bọ gậy trong chính ngôi nhà bạn đang sinh sống. Một khi không có muỗi thì sẽ không có SXH.

Trước tình hình bệnh SXH gia tăng, Báo Sức khỏe&Đời sống đã tổ chức 2 chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến, kịp thời cung cấp nhiều thông tin về cách phòng, phát hiện và điều trị bệnh SXH với sự tham gia của các chuyên gia y tế uy tín và nhận được sự quan tâm của đông đảo bạn đọc. Tuy nhiên do nhu cầu thông tin về dịch bệnh vẫn đang tiếp diễn và là mối lo ngại lớn của cộng đồng thời điểm này, để đáp ứng yêu cầu của bạn đọc, Báo Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tiếp tục tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Ngăn chặn sốt xuất huyết từ chính ngôi nhà của bạn”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy - Trưởng Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội; Phó Trưởng Khoa Miễn dịch dị ứng, BV Nhi Trung ương.

Ngăn chặn sốt xuất huyết từ chính ngôi nhà của bạn - ảnh 2

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia.

Ngăn chặn sốt xuất huyết từ chính ngôi nhà của bạn - ảnh 3

ThS.BS Nguyễn Trung Cấp, Trưởng khoa Cấp cứu, BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Ngăn chặn sốt xuất huyết từ chính ngôi nhà của bạn - ảnh 4

Dẫn chương trình: Siêu mẫu bạc Trần Mạnh Khang

Ngăn chặn sốt xuất huyết từ chính ngôi nhà của bạn - ảnh 5

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :

MC

Câu hỏi đầu tiên xin được hỏi ThS.BS Nguyễn Trung Cấp, đến thời điểm này tình hình bệnh nhân SXH đến khám và điều trị tại BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương ra sao thưa bác sĩ?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Bệnh viện Nhiệt đới TW chúng tôi có 2 cơ sở, 1 ở Giải Phóng và 1 cơ sở ở Đông Anh, riêng tại cơ sở Giải Phóng một ngày chúng tôi tiếp nhận 800-1000 bệnh nhân đến khám vì sốt xuất huyết, trong đó số các trường hợp nặng phải nhập viện khoảng 50-70 bệnh nhân.

MC

Với những người mắc SXH thì cần chăm sóc thế nào trong lúc bị bệnh và sau khi khỏi bệnh để hồi phục sức khỏe nhanh thưa bác sĩ?

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

Tại thời điểm bị bệnh thì các cháu phải bù nước đầy đủ từ các nguồn, oresol phải pha đúng cách và các sinh tố bù nước, điện giải giàu vitamin C làm vững thành mạch giảm sốt xuất huyết và chế độ ăn ở trẻ hay người lớn, do mệt mỏi đều chán ăn nên cần chế biến món ăn lỏng súp, cháo, mềm hợp khẩu vị, đảm bảo duy trì dinh dưỡng. Sau khi hồi phục, cần chế độ ăn dần bù năng lượng, đạm bù đắp lượng chất bị thiếu hụt trong khi bị bệnh, chế độ ăn bồi dưỡng, chế biến dễ ăn phù hợp từng đối tượng.

Các loại sinh tố, các thực phẩm giàu protein như trứng, sữa. Các cháu đang còn bú mẹ thì vẫn tiếp tục bú mẹ, các bé đang ăn bột, cháo thì cần bổ sung dinh dưỡng, thêm sữa chua, sữa công thức, vi chất dinh dưỡng, có thể cho thêm bí đỏ, rau xanh để bổ sung. Các thực phẩm từ thịt, hải sản đều giúp tăng cường đề kháng.

Các thực phẩm cần tránh trong quá trình bị bệnh cần tránh các thực phẩm khó tiêu, các thực phẩm chế biến ở nhiệt độ cao như rán, chiên vừa giàu chất béo, chất protein bị kết tủa làm cho quá trình tiêu hóa khó tiêu hóa. Các thực phẩm cần băm nhừ, mềm giúp dễ tiêu hóa hơn.

MC

Nhiều ý kiến cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến dịch SXH bùng phát như vậy là do việc phòng bệnh ngay tại hộ gia đình (như là diệt muỗi, loăng quăng, bọ gậy…) chưa được quan tâm đúng mức. BS nghĩ sao về vấn đề này? Trong quá trình điều trị, ông đã từng gặp trường hợp nào mà cả gia đình đều bị SXH chưa?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Đối với phòng chống sốt xuất huyết diệt lăng quăng dễ hơn diệt muỗi vì khi nó còn ở trong vũng nước việc tiêu diệt dễ hơn là khi nó đã là muỗi bay khắp nơi, chúng ta phải đuổi theo để tiêu diệt. Khi đang ở đỉnh cao của dịch, việc phun diệt muỗi rất quan trọng để diệt đàn muỗi đang trưởng thành. Nhưng mỗi người dân không đảm bảo tốt việc vệ sinh môi trường, loại bỏ những vũng nước đọng, sau 1-2 tuần sẽ có đợt muỗi mới nở ra.

Chúng tôi đã gặp nhiều trường hợp cả gia đình mắc sốt xuất huyết, thậm chí cả xóm cùng mắc sốt xuất huyết.

MC

Thưa PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, ở trẻ em, những trẻ sống trong môi trường như thế nào thì dễ mắc bệnh SXH hơn? Và bệnh SXH ở trẻ nhỏ có khác gì so với ở người lớn không ạ?

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Trẻ em là đối tượng nhạy cảm. Trẻ em khi bị bệnh, đặc biệt SXH làm mọi người lo lắng. Bản chất là bệnh SXH, tùy chủng dịch mà nó nặng ở trẻ em hay người lớn. Năm nay, người lớn có xu hướng nặng hơn trẻ em. Tuy nhiên, ở trong miền nam, biến chứng ở trẻ em lại nặng hơn. Biểu hiện về cơ bản không khác biệt nhau lắm. Ở trẻ em, dấu hiệu kín đáo hơn, đứa trẻ mệt hơn bình thường, li bì hơn. Đứa trẻ sốt cao liên tục, khó hạ.

MC

Trên thực tế đã có nhiều trường hợp trẻ hạ sốt nhưng bệnh lại bỗng trở nặng phải nhập viện cấp cứu khiến phụ huynh rất lo lắng. Xin hỏi PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, cha mẹ phải theo dõi diễn biến của con thế nào để phát hiện kịp thời đưa con đi điều trị, tránh biến chứng nặng?

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Sốt cao, hạ sốt lại nặng lên, thực ra đó là tiến triển của bệnh. Sốt chỉ là một trong những dấu hiệu: chảy máu ngoài da, xuất huyết ngoài da, xuất huyết nội tạng,... Ngày thứ 3-4 sốt có thể hạ nhưng không có nghĩa là bệnh thuyên giảm. Nếu xuất huyết nhiều hơn, bệnh nhân nôn, đau bụng nhiều hơn, có thể chảy máu chân răng nhiều,.. là dấu hiệu đáng lo. Như vậy có rất nhiều lý do chứ không phải cháu hạ sốt, SXH lại nặng lên. Không phải trường hợp nào đi khám, SXH đều phải nhập viện. Chúng ta phải để ý dấu hiệu toàn thân. Đứa trẻ có thể đau đầu, nôn liên tục, ... Đặc biệt đứa trẻ chảy máu chân răng nhiều, đi ngoài ra máu, tiểu ra máu,... là dấu hiệu bất thường SXH phải đến bệnh viện.

Biến chứng là do diễn tiến tự nhiên và phác đồ điều trị. Đứa trẻ bị ốm cần phải ăn uống, bù nước, bù dịch, theo dõi dấu hiệu toàn thân, theo dõi tiểu cầu trong máu,....Tùy từng trường hợp bác sĩ sẽ hẹn xét nghiệm lại tiến triển của bệnh.

Phương (hathithuphuong55@gmail.com)

Một trong những dấu hiệu của bệnh sốt xuất huyết là “sốt cao khó hạ”, nhưng đây cũng là triệu chứng của một số bệnh khác. Vậy, làm sao để phân biệt “sốt cao khó hạ” là bị sốt xuất huyết hay tay chân miệng, thủy đậu hay sốt siêu vi…? Khi nào thì cần đưa bệnh nhân bị sốt đến các cơ sở y tế để khám thưa BS?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Bệnh sốt xuất huyết có giai đoạn 2-3 ngày đầu sốt rất cao, khó hạ, người bệnh khi dùng thuốc hạ sốt thì có hạ, nhưng sau đó lại sốt. Giai đoạn 2 từ ngày 3-7 của bệnh, lúc đó sốt có xu hướng lui dần nhưng có thể xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như hạ tiểu cầu gây chảy máu, hoặc thoát dịch gây sốc . Trong 3 ngày đầu tiên chúng ta rất khó phân biệt sốt xuất huyết hay sốt do các căn nguyên khác, như sốt do virus. Người bệnh trong thời gian này cần đi khám để xác định sốt do căn nguyên gì. Ở giai đoạn muộn, thầy thuốc cần căn cứ vào diễn tiến của bệnh để xác định có bị sốt xuất huyết hay không, cần làm các xét nghiệm cần thiết, từ đó tiên lượng các diễn tiến có thể xảy ra.

Bất cứ ai sống trong vùng có sốt xuất huyết, mà bị sốt cần phải đi khám để xác định xem có phải bị sốt xuất huyết hay không.

MC

Một khi không có muỗi thì sẽ không có SXH. Vậy theo các bác sĩ thì cần có biện pháp gì để phòng tránh muỗi đốt và tạo môi trường sống sạch sẽ, an toàn để phòng chống SXH cho các thành viên trong gia đình?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế đã có hướng dẫn rất cụ thể về phòng chống bệnh sốt xuất huyết. Như tôi đã nói, việc hạn chế chỗ muỗi đẻ, diệt lăng quăng dễ hơn muỗi đẻ rồi mới đi phun diệt muỗi, phòng chống muỗi đốt dễ hơn để muỗi đốt rồi sinh bệnh và phải đi chữa bệnh. Cục Y tế dự phòng Bộ Y tế đã hướng dẫn, đảm bảo vệ sinh môi trường, loại bỏ mảnh vỡ, vỏ lon, hộp, lốp xe, ... những chỗ đọng nước thích hợp để muỗi đẻ trứng sinh ra muỗi, với vũng nước lớn có thể nhỏ dầu hỏa để lăng quăng không nở được, thả cá vào bể nước. Trong gia đình có những lọ nước cắm hoa, khay nước tủ lạnh cũng là nơi muỗi đẻ trứng. Khi đã có muỗi, cần phải diệt muỗi. Muỗi sốt xuất huyết thường hoạt động ban ngày, hoặc chiều tối, vào lúc 5h sáng hoặc buổi chiều, muỗi thường đậu ở những chỗ tối. Phòng tránh muỗi đốt bằng cách mặc quần áo kín, sáng màu, dùng các hóa chất như dầu xả xua đuổi muỗi.

Cũng cần lưu ý muỗi đẻ ở vũng nước sạch, nhưng không nên chủ quan muỗi vẫn có ở những vũng nước bẩn. Nếu không có muỗi, không có lăng quăng, không có muỗi đốt thì không có sốt xuất huyết.

PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy: Tôi hoàn toàn nhất trí với những ý kiến trên. Có 2 khâu để phòng tránh bệnh bao gồm tránh lăng quăng biến thành muỗi và thứ 2 là tránh muỗi tiếp xúc với cơ thể. Hiện nay có một số cách giúp phòng tránh muỗi đốt, như các loại thuốc chống muỗi đốt, tuy nhiên không nên lạm dụng, hay có những dụng cụ bắt muỗi, lọc không khí giúp hạn chế muỗi.

Cần lưu ý nếu khu vực mình đang sinh sống có người bị sốt xuất huyết thì cần cảnh giác, nếu có sốt bất thường thì cần đi khám ngay. Bởi sốt xuất huyết không phải chỉ từng cá thể, nó ảnh hưởng tới cả cộng đồng.

MC

Việc chăm sóc bệnh nhân SXH tại nhà cần chú ý gì trong sinh hoạt và dinh dưỡng thưa PGS.TS Nguyễn Thị Lâm?

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

Bệnh nhân SXH rất là mệt mỏi nên môi trường sống cần tạo điều kiện cho bệnh nhân nằm ở chỗ thoáng mát, thông khí. Nếu bệnh nhân ở phòng chật chội thì bệnh nhân sẽ cảm thấy rất mệt mỏi. Chúng ta cần theo dõi các dấu hiệu của bệnh để kịp thời đến cơ sở y tế. Về chế độ ăn uống thì cần chú ý bù nước và điện giải là rất quan trọng. Các bà mẹ cần dùng các chế phẩm oresol pha đúng cách, các sinh tố giàu vitamin C như cam, quýt, bưởi để tăng lượng dịch hay là beta caroten để giúp thành mạch bệnh nhân bền vững giảm tình trạng SXH, chế độ ăn tùy theo đối tượng, nhóm tuổi để lựa chọn phù hợp. Với trẻ nhỏ đang bú mẹ thì cần khuyến khích tích cực cho con bú mẹ vì sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất. Chế biến bát bột, cháo đa dạng phù hợp khẩu vị. Cần có chất béo từ thịt, hải sản, rau xanh, trứng sữa.... đủ nguồn đạm dễ hấp thu.

khán giả (soccon2390@gmail.com)

Con tôi 5 tuổi, cách đây mấy ngày, cháu có bị sốt và tôi có đưa đi khám, xét nghiệm cháu không mắc SXH mà do viêm A. Nhưng khi dứt sốt, cháu nổi các ban đỏ nhỏ li ti trên người rất đậm. Xin hỏi bác sĩ, liệu tôi có cần cho cháu đi xét nghiệm lại xem cháu có sốt xuất huyết hay không và cháu hết sốt rồi nhưng vẫn còn rất mệt thì có nguy hiểm nữa không?

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Thời điểm này, tất cả các bố mẹ đều lo lắng khi con bị sốt. Anh có sống ở vùng lưu hành SXH hay không? Có các test đặc hiệu để xác định SXH hay không. Sốt 3 ngày và nổi ban trên da. Bản chất SXH cũng là sốt virus, sốt 3 ngày và giảm sốt dần. Ban (phát ban), sau sốt nổi phát ban là sốt virus thông thường, sau 4-5 ngày sẽ khỏi, không phải lo lắng. Cháu hồi phục, chịu chơi trở lại thì không cần lo lắng gì. Mệt, mức độ nhiều hay kém chơi so với bình thường? Nếu có dấu hiệu như nôn, đau đầu, sốt trở lại,... thì phải đi khám. Còn những dấu hiệu hiện tại tôi cho rằng cháu chỉ sốt phát ban thôi.

Lưu Hương Giang (Tam Nông, Phú Thọ)

Thưa các bác sĩ, tôi năm nay 45 tuổi, có bệnh tiểu đường, 2 ngày nay tôi bị sốt. Tôi rất lo lắng vì phải uống thuốc hạ sốt hay uống nước điện giải. Xin bác sĩ cho biết những người bị bệnh tiểu đường hay có vấn đề về thận, có nên uống nước điện giải hay không, vì tôi uống thấy có vị mặn. Người tiểu đường uống nước điện giải có ảnh hưởng tới chức năng thận không ?

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

Không phải tất cả bệnh nhân tiểu đường đều có vấn đề về thận, nếu bệnh nhân tiểu đường chưa có biến chứng suy thận thì có thể dùng chất điện giải được và phải pha đúng cách. Nếu bệnh nhân  tiểu đường và suy thận thì có dùng điện giải hay không thì phải tùy vào sự chỉ định của bác sĩ điều trị vì ở bệnh nhân suy thận thì phải giới hạn nước, một số điện giải. Nếu suy thận ở mức kali màu cam thì cần hạn chế lượng kali đưa vào. Nếu ở giai đoạn chưa có suy thận thì có thể dùng điện giải. Nếu sốt cao cần dùng hạ sốt thì cần có chỉ định của bác sĩ lâm sàng. Cần có bảng xét nghiệm chức năng thận để bác sĩ điều trị trực tiếp có chỉ định.

Mỹ Linh (Từ Liêm, Hà Nội)

Em đọc thì thấy nói bệnh sốt xuất huyết nguy hiểm nhất là lúc hạ sốt. Con em bị sốt đã 3 ngày, có ho và sổ mũi, đã uống thuốc theo toa bác sĩ được 2 ngày. Đến hôm nay bé đã hết sốt và chơi bình thường nhưng em vẫn còn rất lo, làm sao để biết rằng bé bớt bệnh hay đang vào giai đoạn nặng của sốt xuất huyết?

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Đó là triệu chứng tự nhiên của SXH nói chung. Nếu đứa trẻ ăn chơi được, không có dấu hiệu toàn thân gì cả thì yên tâm nhưng vẫn cần cảnh giác. Bé đã đến khám bác sĩ, nếu có điều kiện nên kiểm tra lại: tiểu cầu, độ đông đặc máu,... để yên tâm. Nếu có dấu hiệu cảnh báo, nên đi khám ngay.

MC

Chuyên gia dinh dưỡng có thể tư vấn là cần chăm sóc như thế nào cho phụ nữ mang thai khi bị sốt xuất huyết không ạ?

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

Ở phụ nữ mang thai bị SXH thì cần chú ý, vẫn phải cần bù dịch rồi giàu vitamin và khoáng chất, nhất là vitamin C, các vi chất như sắt, kẽm đầy đủ giúp năng cao đề kháng của cơ thể. Cần chia nhỏ bữa ăn để đủ khẩu phần dinh dưỡng, tùy theo tháng thai cần nhiều hơn bình thường, ở ba tháng giữa cần nhiều hơn bình thường 10g chất đạm. Ví dị có thể ăn thêm quả trứng, hoặc 30g thịt hoặc uống cốc sữa  bà bầu. Đặc biệt cần phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng, có thể uống thêm vi chất đa dinh dưỡng chuyên biệt cho bà bầu để phòng tránh và đảm bảo sức khỏe bà mẹ và thai nhi. Cần tránh bỏ bữa để không ảnh hưởng đến bà mẹ và thai nhi.

MC

Với các trường hợp SXH thể nhẹ, các bác sĩ khuyến cáo là chỉ cần theo dõi tại nhà nhưng lại có những trường hợp bệnh nặng lên rất nhanh, xin hỏi BS làm sao để biết bệnh của mình ở mức độ nào ạ?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Như chúng ta đã biết, trong 2-3 ngày đầu, bệnh nhân sốt rất cao. Trong trường hợp sốt quá cao không hạ, vẫn cần đến bệnh viện, như có những trường hợp sốt, mặc dù chưa có biến chứng vẫn có thể có nguy hiểm như  trẻ em sốt quá cao có thể có co giật.  Sang đến giai đoạn từ ngày thứ 3-7, bệnh nhân có thể xuất hiện biến chứng như giảm tiểu cầu gây chảy máu, thoát dịch... Những ngày đó bệnh nhân nên đi khám hàng ngày để xem có những biến chứng như vậy hay không. Bất cứ bệnh nhân nào có các dấu hiệu cảnh báo như sốt liên tục không hạ, buồn nôn, mệt lả, đau tức vùng gan, xuất huyết dưới da, chảy máu dưới da, chảy máu chân răng, trẻ bỏ ăn, bỏ bú, tiểu ít.... cần đến bệnh viện ngay. Đây là những dấu hiệu cho thấy bệnh nhân có thể có diễn biến nặng trong một vài tiếng tới.

Thúy Hằng, Sóc Trăng

Con tôi được 15 tháng tuổi, đang bị sốt 38 độ C, người nổi chấm đỏ, 2 ngày gần đây cháu đi ngoài phân sệt, các biểu hiện trên có phải là của bệnh sốt xuất huyết không? Xét nghiệm máu biết được bệnh liền không ? Mong bác sĩ tư vấn giúp.

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Đứa trẻ có sốt, nổi ban ngoài da 2-3 ngày đầu, đi ngoài phân sệt. Thực ra đi ngoài phân sệt không phải dấu hiệu của SXH. SXH không phải lúc nào cũng sốt cao. Ban căng da mất thì ko phải SXH, ban SXH căng da không mất, và ban SXH xuất hiện ngày thứ 3 trở đi. Bác sĩ sẽ khám để xác định. Chính xác nhất là xét nghiệm để chẩn đoán, ngay trong ngày có thể xác định chính xác SXH để có phác đồ điều trị thích hợp.

Oanh (hoangoanhmai77@gmail.com)

Ở khu vực tôi sống đang có người bệnh mắc sốt xuất huyết, như vậy có phải tôi cũng có nguy cơ mắc bệnh nếu bị muỗi đốt hay không? Làm thế nào để tôi không bị mắc bệnh theo mọi người, tôi có nên di tản đến nơi khác không? Em gái tôi đang mang thai tháng thứ 7, nếu chẳng may bị SXH thì thai có bị dị tật không, mong BS tư vấn?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Bất cứ ai sống trong vùng sốt xuất huyết mà bị muỗi đốt đều có nguy cơ mắc sốt xuất huyết vì bạn không thể biết được con muỗi đốt mình có mang virus hay không. Một vùng có sốt xuất huyết thì con muỗi đó rất có khả năng mang virus truyền cho bạn. Nên nếu bạn sống trong vùng có sốt xuất huyết mà có sốt nên nghi ngờ bệnh sốt xuất huyết để đi khám sớm và được xác định.

Với phụ nữ có thai bị sốt xuất huyết, ở giai đoạn sốt, sốt cao quá cũng ảnh hưởng đến thai nhi. Sang giai đoạn có thể bị biến chứng có thể có chảy máu, nếu chảy nhiều có thể làm bong bánh rau, ảnh hưởng đến thai. Còn trong giai đoạn mổ đẻ mà hạ tiểu cầu, thoát dịch, tụt huyết áp cũng ảnh hưởng nặng đến thai. Cho nên với phụ nữ có thai bị sốt xuất huyết nên được khám và theo dõi chặt chẽ hơn so với người bình thường, nếu có bất thường gì bác sĩ sẽ kịp thời xử lý. Rất may là căn bệnh sốt xuất huyết thì 80-90% diễn biến nhẹ, chỉ có khoảng 10-20% có diễn biến nặng mà thôi. Không phải ai bị sốt xuất huyết đều bị những nguy cơ đã nói ở trên , nhưng bất cứ ai bị sốt xuất huyết cần quan tâm đến những nguy cơ có thể xảy ra. Còn với chị khi đã mang thai đến tháng thứ 7 thì khả năng dị tật là không xảy ra.

Việc di tản là hơi quá mức, nếu xung quanh quá nhiều người bị việc di tản cũng tốt. Nếu không chúng ta hoàn toàn có các biện pháp phòng chống bệnh ngay tại nhà.

Nguyễn Đức Toàn (TP.HCM)

Cạnh nhà tôi có người bị mắc sốt xuất huyết. Nay con tôi 7 tuổi đã bị sốt 2 ngày nay, cháu vẫn ăn được ít cháo và chưa có nhiều triệu chứng của sốt xuất huyết. Vậy tôi có cần đưa cháu vào viện không? Tôi nghe nói vào viện thì dễ nhiễm các bệnh khác vì lúc này cơ thể cháu đang yếu. Tôi nên làm gì?. Xin cảm ơn.

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Ở nhà anh có ổ dịch, và con anh bị sốt, đó cũng là điều lo lắng. Bệnh viện quá tải không có nghĩa là không đi khám. SXH không lây từ người nọ sang người kia. Con anh tới bệnh viện cũng không lây được SXH. Có thể lây các bệnh như cúm, bệnh đường tiêu hóa... Cách tốt nhất là nên đặt lịch hẹn khám trước, phòng cho trẻ bằng cách đeo khẩu trang. Sốt 2 ngày nên khám để khẳng định có phải SXH hay không. Bệnh viện cũng có biện pháp đảm bảo để tránh lây chéo. 7 tuổi thì nguy cơ lây chéo bệnh cũng ít hơn trẻ nhỏ 2-3 tuổi.

MC

Có một số cách tự nhiên mọi người hay truyền tai nhau để xua đuổi muỗi như là dùng cây sả hoặc tinh dầu sả. Xin hỏi bác sĩ điều này có tác dụng không? Trong sả có chất gì mà có thể giúp xua muỗi ạ?

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm :

Nếu có điều kiện thì có thể trồng một khóm xả nhỏ để cái hương của sả có tác dụng xua đuổi muỗi. Có thể mua sả tươi để góc nhà, hiện nay tôi thấy có tinh dầu sả chanh  có thể dùng rất tốt, có thể nhỏ một chút vào nước lau nhà để có tác dụng xua đuổi muỗi, hoặc bôi trực tiếp trên da để đuổi muỗi hoặc đèn xông tinh dầu. Trong sả có tinh dầu đặc biệt thơm của mùi sả chanh chiếm tỉ lệ nhỏ 1-2%, người ta đã chiết xuất và có bán trên thị trường.

Nguyễn Khắc Lưu, 45 tuổi

Tôi ở chung cư cao tầng, một số tầng dưới thấp đã có người mắc bệnh SXH. Tôi để ý hình như càng lên tầng cao thì càng ít muỗi, nguy cơ mắc bệnh SXH ít hơn có phải không thưa chuyên gia? Tôi nghe nói có máy bắt muỗi và côn trùng, tôi có nên sử dụng chúng để phòng bệnh cho gia đình không, mong bác sĩ tư vấn giúp.

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Càng lên cao thì muỗi càng ít hơn, nhưng không có nghĩa là không có muỗi. Trên cao thì thoáng hơn và mật độ ít hơn thôi. Vì vậy, không nên chủ quan.

Trong nhà mở cửa thông thoáng, ánh sáng lưu thông thì giảm nguy cơ muỗi đốt. Tránh đồ đọng nước như lọ hoa, bể cá,.. cần có nắp đậy kín.

Các phương pháp như máy bắt muỗi, dụng cụ đuổi muỗi cũng rất tốt.

Ngủ phải mắc màn. Có thể dùng thuốc chống muỗi,...

Một khán giả (shopnghexinh@yahoo.com)

Thưa bác sĩ, trên mạng hiện đang lan truyền cách chữa bệnh sốt xuất huyết như sau: Lấy một củ khoai ngứa (ở miền Bắc gọi là củ ráy), gọt vỏ mài thành nước, sau đó dùng cọng lá chuối nhúng vào nước khoai ngứa, miết từ xương gáy xuống tận xương cụt, ngày làm 3 lần, sáng trưa chiều. Sau một ngày hạ sốt ngay, sau 3 ngày khỏi ốm. Xin bác sĩ cho tôi hỏi có nên áp dụng cách chữa này không ạ? Có cách nào giúp bệnh nhân SXH hạ sốt nhanh không ạ?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Trong đông y có nhiều bài thuốc chữa sốt xuất huyết. Nhưng theo tôi được biết, trong tài liệu đông y chính thống không có bài thuốc nào như vậy, đây hoàn toàn là thông tin truyền miệng.

Về mặt bản chất, sốt xuất huyết là do muỗi truyền virus trong máu, sau đó nó sinh sôi nảy nở trong máu và gây triệu chứng. Nên tôi không nghĩ chúng ta xoa lá gì đó vào lưng mà có thể hết được virus ở trong máu hay những hậu quả do virus gây ra với cơ thể, nên tôi không tin tưởng gì bài thuốc này.

Thực tế chúng ta có nhiều bài thuốc đông y dùng để phối hợp trong điều trị sốt xuất huyết rất hiệu quả, nhưng chỉ ở thể nhẹ, sốt xuất huyết độ 1- 2. Còn với độ 3-4, có biến chứng, bệnh nhân bắt buộc phải đến bệnh viện và sử dụng các biện pháp hồi sức của tây y. Lúc đó chúng ta không thể chờ 1-2 ngày để các thuốc đông y có tác dụng được mà phải có biện pháp tích cực để hồi sức bệnh nhân ngay lập tức.

Nhật Minh (Vĩnh Phúc)

Tôi có thói quen hàng ngày uống trà, 3 ngày trở lại đây tôi bị sốt và phải dùng thuốc hạ sốt. Mọi người khuyên không nên uống trà trong thời gian uống thuốc và bảo như vậy sẽ làm giảm tác dụng của thuốc. Xin bác sĩ cho biết điều đó có đúng hay không? Ngoài ra có cần kiêng khem gì khi đang điều trị SXH không thưa bác sĩ?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Theo tôi được biết, trong trà có chất tanin và nhiều chất khác, với một số thuốc sẽ làm giảm hấp thu. Trong giai đoạn đầu của bệnh sốt xuất huyết, bệnh nhân mới chỉ có sốt bệnh nhân chỉ sử dụng thuốc hạ sốt và chất điện giải, có lẽ không tương tác nhiều, chúng ta tránh uống đồng thời.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm: Tôi đồng ý với ý kiến của BS Cấp, khi uống thuốc không nên uống với nước trà, chỉ nên dùng nước trắng sẽ không có ức chế hấp thu. Trong trà có chất tanin làm cho quá trình hấp thu thuốc chậm hơn. Lúc bình thường bạn vẫn có thể uống nước trà, tuy nhiên không nên uống lúc đói quá sẽ gây khó chịu, nếu phải uống thuốc nên uống trà xa thời điểm uống thuốc.

Để sống lành mạnh, anh nên bỏ rượu bia, thuốc lá, kiêng các đồ rán, nướng, bởi khi rán, nướng ở nhiệt độ cao cả chất béo, chất đạm đều bị biến chất, khó hấp thu.

Độc giả

Bé nhà tôi 3 tuổi, sức đề kháng yếu nên thường xuyên bị cảm sốt. Đang trong mùa dịch SXH nên gia đình khá lo lắng. Tôi đọc báo thấy thông tin rằng riêng bệnh sốt xuất huyết thì không được cho trẻ dùng các thuốc nhóm aspirin hoặc ibuprofen để hạ sốt. Xin hỏi bác sĩ thuốc này hạ sốt có nguy hiểm thế nào khi bị SXH. Trẻ nhỏ thì nên hạ sốt ra sao thưa bác sĩ?

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Trong khuyến cáo nói chung ở trẻ em, nên có thuốc hạ sốt tại nhà, đặc biệt khi trẻ sốt vào ban đêm không thể ra ngoài mua thuốc hạ sốt. Ở trẻ em hay dùng 2 nhóm: ibuprofen hoặc paracetamol. Khi bị sốt, lựa chọn hàng đầu là paracetamol, dễ mua, dễ sử dụng. Nhóm ibuprofen hoặc aspririn làm giảm tiểu cầu, gây xuất huyết tiểu cầu, làm SXH nặng lên, nên khuyến cáo không dùng. Paracetamol rất là thông dụng và an toàn, dễ mua.

Nếu đi khám, khẳng định SXH thì chắc chắn không được dùng ibuprofen hoặc aspririn.

Sốt là phản ứng tốt của cơ thể để bảo vệ. Sốt trên 38,5 độ có nguy cơ gây co giật mới lo lắng, chứ còn bình thường sốt là phản ứng bảo vệ. Có thể dùng biện pháp cơ học để hạ sốt: chườm ấm, uống nhiều nước, không khí điều hòa mát mẻ. Nếu sốt trên 38,5 độ mới cần dùng thuốc hạ sốt. Liều dùng: 10-12mg/kg cân nặng, và  4-6 tiếng sau mới được uống tiếp. Nếu uống quá dồn dập có thể gây hại gan, thận.

Một khán giả (0947287xxx)

Xin hỏi các chuyên gia, môi trường sống có liên quan như thế nào đến bệnh SXH? Khu nhà tôi ở có rất nhiều cống rãnh đen ngòm, nước đọng quanh năm, có phải càng bẩn thì càng có nhiều muỗi truyền bệnh SXH không? Nhưng tôi lại nghe nói muỗi vằn thường hay đẻ trứng ở nơi có nước sạch? Mong chuyên gia giải thích rõ?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Có rất nhiều loại muỗi, có loại chuyên đẻ ở nước ao hồ, có loại chuyên đẻ ở suối nước chảy, vũng nước sạch, có loại chuyên đẻ ở những cống rãnh bẩn. Loại muỗi chuyên đẻ ở các cống rãnh bẩn thì không truyền bệnh sốt xuất huyết ,mà có thể truyền bệnh khác. Muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết thường đẻ ở các vũng nước đọng, vũng nước sạch. Nếu xung quanh nhà có các cống rãnh bẩn chúng ta vẫn phải làm vệ sinh để loại bỏ các loại muỗi truyền bệnh khác, ngoài ra chúng ta cũng cần phải loại bỏ các vật dụng có thể chứa nước xung quanh nhà phòng muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết.

Một khán giả

Do nhà tôi có người già và trẻ nhỏ nên những ngày nóng bức gia đình tôi gần như bật điều hòa 24/24h. Xin hỏi bác sĩ, muỗi có sinh sống được ở môi trường điều hòa không, nguy cơ mắc bệnh SXH có nhiều hơn bên ngoài không ạ? BS có thể tư vấn cách bảo vệ sức khỏe trong những ngày nóng và phòng tránh bệnh SXH không ạ? Tôi xin cảm ơn

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Thông thường ở nhiệt độ lạnh, muỗi hoạt động kém hơn so với nhiệt độ nóng. Tuy nhiên phải rất lạnh. Chúng ta thường để nhiệt độ 25-28 độ, ở nhiệt độ này không giảm được nguy cơ muỗi đốt, muỗi vẫn có thể hoạt động bình thường. Tuy nhiên khi ở trong phòng điều hòa, mọi người thường đóng cửa kín, chúng ta có thể sử dụng các loại dụng cụ diệt muỗi dễ dàng hơn. Ở trong phòng điều hòa không làm cho muỗi không hoạt động.

Một khán giả (Hà Nam)

Về chế độ dinh dưỡng tại nhà, khi bị sốt xuất huyết nên và không nên ăn những thứ gì thưa bác sĩ? Có người bảo phải kiêng uống nước chanh, C sủi… như vậy có đúng không bác sĩ? Ngoài ra người bệnh SXH có cần kiêng quan hệ tình dục không ạ?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Tôi nghĩ việc bổ sung vitamin đều có hiệu quả, nhất là vitamin C giúp làm vững thành mạch, nên giảm tình trạng xuất huyết. Nên bạn không cần kiêng C sủi hay nước chanh.

Cho đến nay chưa ghi nhận trường hợp  nào mắc bệnh sốt xuất huyết lây qua đường tình dục. Tuy nhiên nếu bạn sốt cao và quá mệt mỏi do bệnh sốt xuất huyết cần hạn chế hoạt động nặng.

Bạn đọc giấu tên

Có trường hợp nào vừa bị cúm, vừa bị SXH không thưa bác sĩ. Mẹ tôi 55 tuổi, 2 ngày nay có sốt cao, đau khắp mình mẩy và ho, tức ngực nữa. Xin hỏi mẹ tôi bị làm sao, tôi phải làm gì bây giờ ạ?

ThS.BS. Nguyễn Trung Cấp :

Về lý thuyết 2 bệnh này con đường lây bệnh qua đường khác nhau, một qua đường hô hấp, một bệnh qua đường muỗi đốt. Tuy nhiên về xác xuất, để 1 người mắc đồng thời 2 bệnh là có thể xảy ra nhưng xác xuất rất thấp.

Với bệnh của mẹ bạn có biểu hiện hô hấp khá rõ, tôi hướng tới nhiễm trùng đường hô hấp hơn, muốn biết chính xác bạn cần đưa mẹ bạn đi khám để biết chính xác.

Khán giả Hà An

Thưa bác sĩ, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai có thể bôi kem, thuốc chống muỗi được hay không? Các thuốc diệt muỗi dạng xịt có ảnh hưởng gì đến thai nhi không ạ. Mong BS tư vấn giúp.

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Bản chất thuốc diệt muỗi là hóa chất, nồng độ nào là phù hợp? Sản phẩm được khuyến cáo của Bộ Y tế, được cấp giấy chứng nhận là được phép sử dụng. Tuy nhiên không nên dùng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi đâu, vì da trẻ rất mỏng manh, có thể độc, gây dị ứng, không tốt cho trẻ. Nên bôi gián tiếp qua quần áo, không nên bôi trực tiếp lên da.

Ở phụ nữ mang thai, thuốc bôi trên da, khả năng nó ngấm qua nhau thai vào bào thai cũng hiếm. Tuy nhiên, dạng xịt chúng ta không được xịt ở vùng quanh mạch, hít phải trực tiếp, nó có thể gây ho, khó thở. Có thể bôi trực tiếp hoặc gián tiếp, phối hợp các phương pháp khác. Tuy nhiên, không nên bôi trên da trẻ dưới 1 tuổi. Trường hợp bất đắc dĩ có thể dùng được nhưng nên thưa ra chứ không nên thường xuyên.

Hưng (nguyenngo.honda@gmail.com)

Chào bác sĩ, bác sĩ cho tôi hỏi con tôi sốt cao 39-40 độ, sốt mê man, uống hạ sốt thì có hạ nhưng sau 6 tiếng lại sốt, 2 ngày liền như vậy, đến ngày thứ 3 thì sốt 37,5 độ. Cho tôi hỏi như vậy có dấu hiệu gì để biết là sốt xuất huyết để đưa đi viện hay có thể điều trị ở nhà? Và sốt cao như vậy có ảnh hưởng tới não của bé không ạ?

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Thực chất thuốc hạ nhiệt chỉ khống chế nhiệt độ trong vòng 6 tiếng. SXH có biểu hiện giống sốt virus nói chung. Bản chất SXH cũng là sốt virus nói chung. Anh không nói rõ, ngoài sốt còn có nổi ban ngoài da hay không, vùng anh ở có SXH hay không. Đứa trẻ có ban đỏ, mệt nhiều, chán ăn, li bì, thì anh nên đi con đi khám để xác định triệu chứng, là SXH hay bệnh gì khác.

Sốt là phản ứng của cơ thể, nhưng nếu bất thường như co giật, nôn, thì để lại hậu quả. Còn nếu không có dấu hiệu phụ kèm theo thì không quá lo lắng.

Theo Dương Hải/Sức khỏe và Đời sống

Tin liên quan

Biến chứng mắt do sốt xuất huyết nguy hiểm thế nào?

Sống khỏe - 11/12

Biến chứng mắt do sốt xuất huyết nguy hiểm thế nào?

Sốt xuất huyết hiện nay là bệnh truyền nhiễm thành dịch, có thời điểm xuất hiện dồn dập đến mức quá tải tại 2 thành phố lớn là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.

Dịch bệnh năm 2018: Sốt xuất huyết, sởi và bệnh cúm có thể diễn biến phức tạp

Sống khỏe - 21/03

Dịch bệnh năm 2018: Sốt xuất huyết, sởi và bệnh cúm có thể diễn biến phức tạp

Ngày 21/3, tại Đà Nẵng, Bộ Y tế đã tổ chức hội nghị tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết và các dịch bệnh mùa hè năm 2018.

Cách nhận biết sớm trẻ sốt xuất huyết

Sống khỏe - 10/04

Cách nhận biết sớm trẻ sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết (SXH) là bệnh do virut gây ra, có 2 triệu chứng cơ bản, đó là: sốt và xuất huyết.

Video có thể bạn quan tâm

  

Dấu hiệu khi mắc sốt xuất huyết cần nhập viện ngay

Ở thể nhẹ, người bị sốt xuất huyết có thể điều trị tại nhà. Trong một số trường hợp, nếu không đến viện kịp thời, bệnh nhân sẽ gặp nguy hiểm. (Nguồn: Hữu Nhân - Hà Quyên/Zing.vn)

Tin cùng chuyên mục

Phương pháp ưu việt trong chẩn đoán và điều trị thoái hóa khớp

Sống khỏe - 24/03

Phương pháp ưu việt trong chẩn đoán và điều trị thoái hóa khớp

Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Phương pháp ưu việt trong chẩn đoán và điều trị thoái hóa khớp” vào ngày 23/3/2018.

Hiểu đúng về suy giãn tĩnh mạch

Sống khỏe - 09/03

Hiểu đúng về suy giãn tĩnh mạch

Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Hiểu đúng về suy giãn tĩnh mạch” vào ngày 8/3/2018.

Tư vấn trực tiếp: Lời tri ân Những người thầy thuốc Việt Nam

Sống khỏe - 23/02

Tư vấn trực tiếp: Lời tri ân Những người thầy thuốc Việt Nam

Họ cứu sống cho những trái tim không may mang dị tật; gác lại công việc bận rộn để tìm đến tận nơi các em bé nghèo bị bệnh đang cần giúp đỡ.

Bảo vệ hệ tiêu hóa khỏe dịp Tết

Sống khỏe - 08/02

Bảo vệ hệ tiêu hóa khỏe dịp Tết

Báo điện tử Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Bảo vệ hệ tiêu hóa khỏe dịp Tết” vào ngày 7/2/2018.

Khắc phục chứng rối loạn nhịp tim

Sống khỏe - 29/01

Khắc phục chứng rối loạn nhịp tim

Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề 'Khắc phục chứng rối loạn nhịp tim' vào ngày 29/01/2018.

Tin mới

Cắt cụt cả tứ chi vì bỏng điện

Sống khỏe - 19/06

Cắt cụt cả tứ chi vì bỏng điện

Bệnh viện Chợ Rẫy vừa điều trị cho hai trường hợp bỏng điện rất thương tâm, khi cả hai người bệnh đều phải đoạn chi do bỏng điện quá sâu.

Cẩn thận hội chứng rung lắc ở trẻ

Sống khỏe - 19/06

Cẩn thận hội chứng rung lắc ở trẻ

Bạn có con nhỏ, hãy cẩn thận khi bế và đùa nựng với trẻ. Nếu bạn có thói quen tung hứng, nựng lắc con khi vui đùa hoặc xốc lắc mạnh…, cần thay đổi ngay vì các động tác quá mạnh đối với trẻ nhỏ có thể gây những hậu quả khôn lường cho sức khỏe và trí tuệ của trẻ.

Cô gái 28 tuổi bị mất giọng suốt 8 tháng, nguyên nhân đến từ một căn bệnh chẳng ai ngờ tới

Sống khỏe - 19/06

Cô gái 28 tuổi bị mất giọng suốt 8 tháng, nguyên nhân đến từ một căn bệnh chẳng ai ngờ tới

Chủ quan trong việc điều trị bệnh cảm lạnh khiến cô gái này phải dùng ngôn ngữ hình thể để truyền đạt thông tin suốt 8 tháng trời mà không thể nói chuyện như bình thường.

Bé gái bị rách toàn bộ ruột bởi 1 tai nạn kinh hoàng ở bể bơi mà nhiều cha mẹ không ngờ đến

Sống khỏe - 19/06

Bé gái bị rách toàn bộ ruột bởi 1 tai nạn kinh hoàng ở bể bơi mà nhiều cha mẹ không ngờ đến

Không chỉ mỗi đuối nước, những tai nạn ngoài bể bơi đôi khi còn kinh dị hơn rất nhiều như trường hợp của bé gái dưới đây gặp phải.

Muốn con ngồi yên, không nghịch phá, nhiều cha mẹ đã làm một việc vô cùng hại con, có bé 4 tuổi đã phải mổ mắt để tránh bị mù

Sống khỏe - 19/06

Muốn con ngồi yên, không nghịch phá, nhiều cha mẹ đã làm một việc vô cùng hại con, có bé 4 tuổi đã phải mổ mắt để tránh bị mù

Chỉ vì sự dễ dãi quá đáng của cha mẹ, một bé gái 2 tuổi cận nặng tới 9 độ và càng lớn thị lực của bé sẽ càng kém, một bé gái khác bị thoái hóa thị lực phải phẫu thuật năm 4 tuổi để tránh bị mù.

Xem thêm

Video nổi bật