Nhận biết dấu hiệu mất nước ở trẻ tiêu chảy cấp

Kỹ năng sống - 08/08

Có thể kể tới là khát nước rõ rệt hơn mức bình thường; da khô và ấm; đái ít hơn bình thường, nước tiểu vàng hoặc sẫm màu…

Tiêu chảy cấp tính là một trong nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em ở các nước đang phát triển, đặc biệt là trẻ em dưới 5 tuổi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng, hoặc tóe nước trên 3 lần mỗi ngày. Theo Hội tiêu hóa thế giới, triệu chứng tiêu chảy chấm dứt trong vòng 14 ngày được coi là tiêu chảy cấp tính.

Trong phần lớn các trường hợp tử vong do tiêu chảy cấp, nguyên nhân tử vong là do mất nước, bản thân tiêu chảy cấp cũng là nguyên nhân gây suy dinh dưỡng cho trẻ. Mỗi năm trên thế giới có khoảng 2,2 triệu trẻ em tử vong do tiêu chảy cấp, khoảng 80% trong số đó là trẻ em dưới 2 tuổi. Mất nước trong bệnh tiêu chảy cấp có thể dự phòng được bằng cách cho người bệnh uống nước tại nhà, hoặc có thể thực hiện bù nước một cách hiệu quả, chất lượng và rẻ tiền bằng cách sử dụng dung dịch Oresol qua đường uống.

Trong quá trình tiêu chảy cấp, cơ thể bị mất một lượng lớn nước và các chất điện giải qua phân, nước và chât điện giải cũng bị mất khi bị nôn, bay hơi mồ hôi, nước tiểu và qua hơi thở. Lượng nước bị mất qua phân trong 24 giờ có thể dao động từ 5ml/kg thể trọng cho tới 200ml/kg thể trọng cơ thể hoặc hơn.

Nồng độ của các chất điện giải bị mất cũng rất khác nhau tùy theo mức độ tiêu chảy cấp. Sự thiếu hụt Natri trong cơ thể một đứa trẻ bị tiêu chảy cấp với triệu chứng mất nước nghiêm trọng thường mất đi 70110 milimol Natri trong 1 lít nước thiếu hụt, sự mất kali và Clorua cũng biến đổi trong phạm vi tương tự. Tiêu chảy cấp tính có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau; nguyên nhân thường gặp nhất là Rotavirus, độc tố vi khuẩn đường ruột Escherichia coli, phảy khuẩn tả Vibrio Cholerae chủng O1 và O139.

Cơ thể cần nước để duy trì sự hằng định nội môi, duy trì huyết động và các phản ứng sinh học trong cơ thể. Cùng với nước, cơ thể cũng cần các chất điện giải như Natri, Kali, Clorua… thường tìm thấy trong máu, tế bào và dịch ngoại bào. Mặc dù mất nước trong bệnh tiêu chảy cấp có thể xảy ra với mọi lứa tuổi, tuy nhiên cần lưu ý đến trẻ em dưới 1 tuổi, người già, người có sốt cao, người sống ở khu vực nhiệt đới, thời tiết nắng nóng. Triệu chứng mất nước mức độ nhẹ:

Mức độ mất nước được phân loại dựa trên các triệu chứng lâm sàng. Trong giai đoạn sớm, trẻ thường không có triệu chứng, thường khó nhận biết các biểu hiện ngoại trừ cảm giác khô miệng và khát nước.

Các triệu chứng sớm của mất nước mức độ trung bình bao gồm:

+ Khát nước rõ rệt hơn mức bình thường

+ Da khô và ấm

+ Đái ít hơn bình thường, nước tiểu vàng hoặc sẫm màu

+ Chóng mặt, hoa mắt xảy ra khi thay đổi tư thế nhất là chuyển từ nằm sang ngồi.

+ Yếu cơ, run cơ ở tay và chân

+ Khóc có vài giọt nước mắt

+ Rối loạn ý thức: Trẻ ly bì, gà gật hoặc kích thích

+ Nhức đầu, khô miệng, khô lưỡi

+ Da mất tính đàn hồi (dấu hiệu véo da dương tính rõ: Cách thực hiện đặt ngón cái và ngón trỏ trên da bệnh nhi, từ từ căng da bệnh nhi bằng cách kéo ngón cái và ngón trỏ chụm vào nhau, rồi thả tay ra đột ngột. ở trẻ không mất nước da đàn hồi và trở về ngay trạng thái bình thường, với trẻ mất nước, da đàn hồi kém và mất một lát để da chun giãn và trở về trạng thái bình thường).

Khi tình trạng mất nước tăng thêm, các dấu hiệu và triệu chứng trở nên rõ ràng hơn. Các triệu chứng bao gồm: Trẻ li bì, lơ mơ hoặc kích thích, da và niêm mạc khô, giảm sức căng bề mặt của da (dấu hiệu véo da dương tính), mắt trũng, thóp trên đỉnh đầu của trẻ sơ sinh bị lõm, trẻ khóc không có nước mắt kể cả khi trẻ khóc to. Các triệu chứng của mất nước trung bình đến mức độ nặng bao gồm một số triệu chứng sau:

+ Hạ huyết áp

+ Ngất

+ Cơ rút cơ ở nhiều vị trí, chân, tay, lưng, bụng, có thể co giật.

+ Thóp trũng (Ở trẻ sơ sinh)

+ Da mất độ đàn hồi, nhìn da nhăn nheo

+ Thở nhanh nông, nhịp tim nhanh, mạch nhanh nhỏ, khó bắt

Khi các triệu chứng mất nước nghiêm trọng, người bệnh có biểu hiện sốc; các triệu chứng tiền sốc bao gồm: rối loạn ý thức (bất tỉnh, lơ mơ…), thiểu niệu, vô niệu, da lạnh và ẩm, mạch nhanh nhỏ khó bắt hoặc không bắt được, huyết áp hạ hoặc không đo được, da xanh tím… Tử vong có thể xảy ra sớm nếu không được bù nước kịp thời.

Khi trẻ bi tiêu chảy cấp, cha mẹ và người thân cần chú ý chăm sóc cho trẻ đúng cách, bù nước cho trẻ sớm, cho trẻ uống dung dịch Oresol sớm, chủ động bù dịch và điện giải cho trẻ em là biện pháp sớm nhất có thể được áp dụng để điều trị và dự phòng biến chứng của bệnh./.

Ảnh minh họa: Internet

ThS. Nguyễn Kiên Cường

Viện Y học Dự phòng Quân đội

Theo Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

>> Xem tất cả thông tin về bệnh Tiêu chảy

Tin liên quan

Tiêu chảy cấp ở trẻ: Bệnh không thể coi thường

Sống Khỏe - 15/08

Tiêu chảy cấp ở trẻ: Bệnh không thể coi thường

Chỉ trong khoảng 2 tuần giữa tháng 7/2014 đã có 2 trường hợp trẻ tử vong do bệnh tiêu chảy cấp ở TP HCM.

>> Xem 63 nội dung chuyên đề Tất cả thông tin về bệnh tiêu chảy cấp

Tin cùng chuyên mục

Cậu bé dị ứng với Giáng sinh

Sống Khỏe - 07/08

Cậu bé dị ứng với Giáng sinh

Theo Lester, 6 tuổi, đến từ Costessey, Norfolk (Anh), bị mắc hàng loạt chứng dị ứng cực điểm.

Tỏ tình từ khoảng cách 7.000km bằng mật mã

Sống Khỏe - 07/08

Tỏ tình từ khoảng cách 7.000km bằng mật mã

Một trong những bất ngờ đáng yêu nhất của cuộc đời Thu Hương - Sơn Tùng có lẽ chính là trở thành người yêu của nhau.

Người phụ nữ sợ cả mồ hôi của mình

Sống Khỏe - 03/08

Người phụ nữ sợ cả mồ hôi của mình

Một phụ nữ Anh dị ứng với tất cả mọi thứ xung quanh, kể cả mồ hôi của chính mình sau khi bị ong chích cách đây 15 năm.

Bước sơ cứu cơ bản cơn đau tim

Sống Khỏe - 15/07

Bước sơ cứu cơ bản cơn đau tim

Khi nghi ngờ cơn đau tim ở 1 người nào đó, trước tiên bạn cần đặt bệnh nhân nằm hoặc ngồi ở tư thế thoải mái.

Ký hiệu biển số xe ô tô, mô tô trong nước

Sống Khỏe - 11/07

Ký hiệu biển số xe ô tô, mô tô trong nước

Ban hành kèm theo Thông tư số 15/2014/TT-BCA ngày 04/4/2014 của Bộ Công an

Tin mới

Nguy cơ mắc bệnh tình dục khi quan hệ đồng giới

Sống khỏe - 2h4 phút trước

Nguy cơ mắc bệnh tình dục khi quan hệ đồng giới

Người có TDĐG dù thuộc nam hay nữ đều cần được xã hội, bạn bè và gia đình quan tâm, thông cảm.

Phát hiện ung thư tuyến tiền liệt khi giảm cương cứng

Sống khỏe - 2h14 phút trước

Phát hiện ung thư tuyến tiền liệt khi giảm cương cứng

Theo TS Nguyễn Quang, Giám đốc Trung tâm nam học, đây là một trường hợp hiếm gặp nhưng bệnh rất dễ bị bỏ qua.

Uống nước đun sôi chưa chắc đã tốt nếu mắc lỗi này

Sống khỏe - 2h30 phút trước

Uống nước đun sôi chưa chắc đã tốt nếu mắc lỗi này

Một số bà nội trợ có thói quen đun sôi nước nhiều lần bởi họ nghĩ nước đun sôi nhiều lần sẽ giết chết vi khuẩn…Tuy nhiên, đó lại là một sai lầm lớn.

Đồng Nai: Thai phụ 29 tuần mắc vi-rút Zika

Sống khỏe - 2h42 phút trước

Đồng Nai: Thai phụ 29 tuần mắc vi-rút Zika

Thai phụ 24 tuổi này được người nhà đưa đến nhập viện tại TP.HCM với triệu chứng phát ban dạng sần, sốt, nhức mỏi.

Người bệnh ung thư cần chú ý gì về tình dục?

Sống khỏe - 3h7 phút trước

Người bệnh ung thư cần chú ý gì về tình dục?

Bị mắc bệnh ung thư không có nghĩa là người bệnh không còn khả năng và nhu cầu tình dục.

Xem thêm

Tổng quan bệnh

Tiêu chảy có thể tồn tại ở nhiều dạng khác nhau với các triệu chứng, biểu hiện khác nhau bao gồm tiêu chảy cấp và tiêu chảy mãn.

Video nổi bật