CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Nocebo là gì?

Các bệnh - 18/07

Trong một tổng quan vào năm 2013, các nhà y dược học ghi nhận trong 41 thử nghiệm lâm sàng thử thuốc mới trị bệnh Parkinson, có đến 8,8% các trường hợp người tình nguyện dùng placebo (giả dược hay thuốc vờ) bị tác dụng phụ có hại của thuốc.

Tức là, trong 100 người dùng placebo không phải thuốc thật, thế mà có đến 8 - 9 người bị các tác dụng phụ của thuốc trị bệnh Parkinson hành hạ: khô miệng, táo bón, buồn nôn, nôn, chóng mặt, mất ngủ, ảo giác, rối loạn trương lực cơ, tăng vận động. Đến độ 8-9 người này chịu không nổi phải bỏ dở cuộc thử nghiệm.

Hiện tượng bị tác dụng phụ có hại của placebo được gọi lả hiệu ứng nocebo xảy ra từ lâu, gần như đồng thời với việc phát hiện placebo. Từ “nocebo” do tác giả Walter Kennedy đưa ra vào năm 1961. Nocebo cũng xuất phát từ tiếng La Tinh có nghĩa “Tôi gây hại” đối nghịch với placebo là “Tôi làm vui lòng”.

Khi làm thí nghiệm với placebo, trong khi chờ đợi hiệu ứng placebo, người ta lại có hiện tượng mà Kennedy gọi là phản ứng nocebo (nocebo reaction).

Đối với một chất trơ không phải là thuốc, nếu người bệnh nghĩ đó là thuốc có thể bị các tác dụng phụ của thuốc. Tác dụng phụ của placebo được gọi là nocebo có thể là những gì khó chịu đối với cơ thể một cách tổng quát như mệt mỏi, nhưng cũng có thể có tính đặc hiệu, như người dùng placebo đinh ninh đó là thuốc quinine trị sốt rét sẽ bị ù tai nghe thấy tiếng chuông reo trong lỗ tai (tác dụng phụ của thuốc quinine thật) ở mức chịu không nổi.

Nocebo là gì?Nocebo cũng xuất phát từ tiếng La Tinh có nghĩa “Tôi gây hại” đối nghịch với placebo là “Tôi làm vui lòng”

Cần lưu ý, placebo có nguyên nghĩa là “Tôi làm vui lòng” cũng có ý cho rằng lời nói, thái độ của bác sĩ có tác động tích cực đến tâm lý của người bệnh, tạo cho họ sự phấn khởi, tin tưởng để mau hết bệnh. Cũng thế, nocebo với nguyên nghĩa “Tôi gây hại” cũng dùng để chỉ lời nói, thái độ của bác sĩ không tốt, gieo sự nghi ngờ sẽ làm bệnh của người bệnh nặng thêm.

Trong một nghiên cứu lâm sàng thực hiện vào năm 1980, một số bệnh nhân sau cuộc mổ (hậu phẫu) được dùng thuốc giảm đau theo yêu cầu (tức có đau mới dùng thuốc).

Các bệnh nhân này được chia làm 3 nhóm cho dùng thuốc giảm đau theo yêu cầu là placebo (tức không có tác dụng giảm đau nào hết) trong ba ngày, đặc biệt trước khi cho dùng thuốc bác sĩ dặn dò với 3 kiểu nói. Nhóm 1 bác sĩ không nói gì cả. Nhóm 2, bác sĩ nói với người bệnh: “Thuốc giảm đau được cho dùng có thể là thuốc thật nhưng cũng có thể là placebo”. Nhóm 3, bác sĩ nói với giọng quyết liệt: “Thuốc giảm đau cho dùng là thuốc cực kỳ tốt”.

Kết quả là nhóm 1 số có người bệnh yêu cầu được dùng thuốc giảm đau nhiều hơn cả, nhóm thứ 2 có số người bệnh yêu cầu dùng thuốc giảm đau giảm hơn nhóm 1 là 20,8%, còn nhóm 3 có số người bệnh yêu cầu dùng thuốc giảm đau giảm hơn nhóm 1 đến 33,8%. Tức lời nói của bác sĩ theo kiểu nào có thể làm bệnh nhân giảm bệnh hay bệnh nặng thêm.

Rất nhiều người thường hay nói “ Sống phải có tâm”, “có tâm” ở đây chính là có chân tâm, thiện tâm, tâm từ bi… Còn khi nói: “Phải sống vô tâm” vô tâm, không có nghĩa là không có tâm gì cả, như cây đá, mà vô tâm ở đây có nghĩa là không có tâm chấp trước vào các sự vật hiện tượng có hại như tâm gian dối, tâm ghen ghét, tâm hận thù, tâm tham lam, tâm không xem trọng sức khỏe và mạng sống của người khác… Hay vô tâm chính là dứt bặt vọng tâm.

Chân tâm, vọng tâm là những vấn đề mà những người theo triết lý Phật Giáo rất quan tâm, rõ ràng có sự liên hệ với những vấn đề cốt tủy của lĩnh vực chăm sóc sức khỏe của thời hôm nay, trong đó có placebo và nocebo.

Rất mong các thầy thuốc có “tâm” luôn toàn tâm toàn ý trong công việc chuyên môn, tu dưỡng rèn luyện liên tục kiến thức và kỹ năng của mình, vận dụng tốt placebo để đừng bao giờ biến nó thành nocebo gây hại bệnh nhân.

Theo PGS.TS. NGUYỄN HỮU ĐỨC/Sức khỏe và Đời sống Link Gốc: Copy Link

https://suckhoedoisong.vn/nocebo-la-gi-n160598.html

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Lưu ý gì khi dùng thuốc suy giãn tĩnh mạch

Sống khỏe - 12/07

Lưu ý gì khi dùng thuốc suy giãn tĩnh mạch

Mẹ em hay bị sưng phù ở chân, đi lại nặng nề, em đưa mẹ đi khám được chẩn đoán là suy tĩnh mạch, bác sĩ cho thuốc daflon về uống.

Khuyến cáo dùng thuốc ở phụ nữ cho con bú

Sống khỏe - 12/07

Khuyến cáo dùng thuốc ở phụ nữ cho con bú

Việc sử dụng thuốc ở phụ nữ đang cho con bú cần thận trọng do một số thuốc có thể bài tiết qua sữa mẹ và ảnh hưởng đến trẻ.

Ðiều cần lưu ý khi dùng thuốc trị trầm cảm

Sống khỏe - 14/07

Ðiều cần lưu ý khi dùng thuốc trị trầm cảm

Hiện nay, trầm cảm là một chứng bệnh rất thường gặp. Việc điều trị bệnh lý này rất phức tạp, đòi hỏi sự kiên nhẫn của bệnh nhân cùng sự hỗ trợ của gia đình.

Video có thể bạn quan tâm

  

Hình ảnh viên thuốc tan ra trong dạ dày

Ben Ouaniche 27 tuổi đã mất 10 tiếng đồng hồ liên tục mô phỏng quá trình viên thuốc tan trong nước như môi trường dạ dày. Kết quả của thí nghiệm trên được đưa ra trên tờ Boredpanda.

Tin cùng chuyên mục

Bác sĩ chỉ ra 'thủ phạm' khiến cho 6 giây có thêm 1 người trên thế giới bị tử vong

Sống khỏe - 17/07

Bác sĩ chỉ ra 'thủ phạm' khiến cho 6 giây có thêm 1 người trên thế giới bị tử vong

Theo khuyến cáo của chuyên gia nếu không kiểm soát chế độ uống hàng ngày sẽ làm gia tăng số người Việt mắc đái tháo đường.

Nắng nóng, cảnh giác cao với bệnh viêm não Nhật Bản

Sống khỏe - 17/07

Nắng nóng, cảnh giác cao với bệnh viêm não Nhật Bản

Mùa hè đang đến, bệnh viêm não có nguy cơ bùng phát, đặc biệt là viêm não Nhật Bản.

Đau thắt ngực chưa chắc là bệnh tim

Sống khỏe - 17/07

Đau thắt ngực chưa chắc là bệnh tim

Thực tế, triệu chứng đau thắt ngực đã làm cho nhiều người quan tâm, lo lắng vì đây là một dấu hiệu quan trọng mà chính bản thân họ kể cả bác sĩ thường nghĩ đến bệnh tim.

Thấy gì từ một ca bệnh đường ruột hiếm gặp?

Sống khỏe - 17/07

Thấy gì từ một ca bệnh đường ruột hiếm gặp?

Hệ thống tiêu hóa biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng và hấp thu vào máu để cung cấp năng lượng cho cơ thể.

Chỉ vì tiếc mấy quả xoài bị thâm đen mà người đàn ông này cố ăn để rồi bị đau bụng, nguy hiểm tính mạng

Sống khỏe - 17/07

Chỉ vì tiếc mấy quả xoài bị thâm đen mà người đàn ông này cố ăn để rồi bị đau bụng, nguy hiểm tính mạng

Anh Triệu bắt đầu có triệu chứng bệnh viêm ruột như buồn nôn, nôn ói, đau bụng và được đưa vào phòng cấp cứu sau khi ăn những quả xoài bị thâm đen.

Video nổi bật