CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Phát hiện sớm và nuôi dưỡng trẻ suy dinh dưỡng

Nuôi dạy con - 17/04

Một trẻ khỏe mạnh, phát triển bình thường khi được nuôi dưỡng đúng sẽ tăng cân đều hàng tháng. Nếu trẻ không tăng cân hoặc đứng cân thì nguyên nhân là do nuôi dưỡng chưa đúng.

Suy dinh dưỡng là tình trạng thiếu hụt năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết làm ảnh hưởng đến quá trình sống, hoạt động và tăng trưởng bình thường của cơ thể. Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân là cân nặng so với tuổi thấp.

Trẻ được nuôi dưỡng đúng có nghĩa là trẻ được ăn đầy đủ số lượng thức ăn, đầy đủ các chất dinh dưỡng. Để đánh giá chính xác trẻ có được thường xuyên “ăn no đủ” hay không thì cần theo dõi cân mỗi tháng một lần, vì trong những năm đầu đời cơ thể trẻ phát triển rất nhanh. Cân nặng của trẻ sơ sinh đủ tháng, khỏe mạnh trung bình khoảng 3.000g (3kg); 3 tháng đầu trẻ phát triển rất nhanh tăng cân từ 1.000 - 1.200g/tháng; 3 tháng tiếp theo tăng cân từ 500 - 600g/tháng; 6 tháng tiếp theo tăng cân từ 300 - 400g/tháng, khi trẻ 1 tuổi có cân nặng gấp 3 lần lúc mới sinh (khoảng 9 - 10 kg).

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng ở trẻ em

Thông thường có 2 cách dùng để phát hiện, đánh giá trẻ có suy dinh dưỡng hay không. Cách phát hiện trẻ bị suy dinh dưỡng dựa vào biểu đồ tăng trưởng được sử dụng ở cộng đồng hoặc tại gia đình để phát hiện sớm trẻ có nguy cơ bị suy dinh dưỡng và cách đánh giá suy dinh dưỡng thể nhẹ cân theo chỉ số Z-Score dựa vào cân nặng theo tuổi dành cho những nhà chuyên môn, nhà nghiên cứu về dinh dưỡng sử dụng, mà số liệu này được Viện Dinh dưỡng công bố hàng năm.

Biện pháp đơn giản để nhận biết được đứa trẻ phát triển bình thường hay khong la cân trẻ đều đặn hàng tháng để theo dõi diễn biến cân nặng

Để đánh giá tình trạng dinh dưỡng, chúng ta cần biết sự phát triển bình thường về cân nặng của trẻ như sau:

Cân nặng của trẻ sơ sinh đủ tháng, khỏe mạnh, lúc mới sinh trung bình khoảng 3.000g (3kg), nếu cân nặng dưới 2.500g (2,5kg) thường là trẻ bị thiếu tháng (đẻ non) hoặc bị suy dinh dưỡng bào thai (đẻ đủ tháng nhưng cân nặng dưới 2.500g). Khi trẻ một tuổi có cân nặng gấp 3 lần lúc mới sinh (khoảng 9 - 10kg). Trẻ từ 2 - 10 tuổi cân nặng tăng trung bình 2,4kg/năm và có thể tính cân nặng của trẻ theo công thức sau:

Xn = 9,5kg + 2,4kg x ( N-1).

Xn là cân nặng hiện tại của trẻ (kg).

9,5 là cân nặng của trẻ lúc 1 tuổi.

2,4 là cân nặng tăng trung bình trong 1 năm.

N là số tuổi của trẻ (tính theo năm).

Cách phát hiện sớm trẻ có nguy cơ bị suy dinh dưỡng

Biện pháp đơn giản để nhận biết được đứa trẻ phát triển bình thường hay có nguy cơ bị suy dinh dưỡng bằng cách: cân trẻ đều đặn hàng tháng để theo dõi diễn biến cân nặng của trẻ, sau mỗi lần cân chấm lên biểu đồ tăng trưởng một điểm tương ứng với số cân nặng và tháng tuổi của trẻ, điểm chấm của tháng này nối với điểm chấm tháng trước và cứ nối như thế ta sẽ có “Con đường sức khỏe” của trẻ.

Phát hiện sớm và nuôi dưỡng trẻ suy dinh dưỡng - ảnh 1

- Hàng tháng trẻ tăng cân (biểu đồ đi lên) đều đặn đó là dấu hiệu quan trọng của một đứa trẻ khỏe mạnh, phát triển bình thường.

- Nếu trẻ không tăng cân (biểu đồ nằm ngang) là dấu hiệu báo động về sức khỏe và nuôi dưỡng chưa tốt, cần xem xét. Nguyên nhân có thể: ăn chưa đủ, thiếu chất (bú mẹ không đủ, ăn ít bữa, thức ăn của trẻ nghèo nàn,…); ăn tốt nhưng chơi đùa quá sức trở nên thiếu, cần ăn thêm; trẻ đang mắc một bệnh nào đó chưa nhận thấy; do trước đó bị sụt cân nay chưa hồi phục.

Nuôi dưỡng trẻ bị suy dinh dưỡng

Trẻ bị suy dinh dưỡng thường kém ăn, hay bị rối loạn tiêu hóa hoặc mắc bệnh. Vì vậy phải cho trẻ ăn nhiều bữa trong ngày, mỗi bữa một ít để đảm bảo số lượng thức ăn cần thiết cho trẻ, đồng thời cung cấp năng lượng nhiều hơn so với trẻ bình thường.

Trẻ dưới 6 tháng: tăng cường cho trẻ bú mẹ, trẻ lười bú nên vắt sữa mẹ đổ thìa, nếu không đủ sữa mẹ cho ăn sữa công thức cao năng lượng (1ml sữa cung cấp 1kcalo).

Trẻ 6 - 12 tháng: ngoài bú mẹ cần ăn thêm 2 - 3 bữa ăn dặm, nếu không đủ sữa mẹ cho ăn sữa công thức cao năng lượng. Mỗi ngày trẻ nên uống 400 - 500ml sữa nếu không có sữa mẹ thì dùng sữa cao năng lượng.

Đối với trẻ từ 1 - 2 tuổi: ngoài bú mẹ cần ăn thêm 4 bữa/ngày, mỗi ngày uống 400 - 500ml sữa nếu không có sữa mẹ thì dùng sữa cao năng lượng.

Đối với trẻ từ 3 - 5 tuổi: cần ăn 5 - 6 bữa/ngày và 500ml sữa.

Phát hiện sớm và nuôi dưỡng trẻ suy dinh dưỡng - ảnh 2

Trong chế độ ăn, ngoài gạo để nấu bột, cháo hoặc cơm thì cần phải thêm thịt hoặc cá, trứng, đậu đỗ, rau xanh và mỡ hoặc dầu. Cho ăn thêm hoa quả chín vào các bữa phụ xen kẽ các bữa chính.

Một số trẻ có chế độ ăn thiếu năng lượng. Vì vậy, nên cho dầu mỡ quấy vào bột cháo hoặc cho dầu mỡ vào nước canh, rau xào nấu cho trẻ ăn…để tăng đậm độ nhiệt trong bữa ăn của trẻ. Ngoài ra có thể hóa lỏng thức ăn bằng enzym trong các hạt nảy mầm (giá đỗ, mạch nha) để tăng đậm độ năng lượng trong bữa ăn, giảm số lượng ăn trong 1 bữa.

Với trẻ trên 6 tháng nên cho ăn thêm sữa chua với lượng vừa phải (từ 1/2 đến 1 hộp) mỗi ngày sau bữa ăn chính đều đặn.

Cách chế biến bữa ăn phải phù hợp với khẩu vị của trẻ, luôn thay đổi món ăn để trẻ ăn ngon miệng.

Cần cho bé ra ngoài tắm nắng 15 - 20 phút buổi sáng (khoảng 8 - 9h) những ngày có nắng. Quần áo mặc cho trẻ chọn đồ cotton, dễ thấm và không chật. Nơi ở của bé cần sạch sẽ, thoáng mát, sáng.

Lời khuyên của thầy thuốc

Nếu trẻ không tăng cân trong 3 tháng liên tục thì phải đưa trẻ đi khám ở cơ sở y tế.

Nếu trẻ giảm sút cân (biểu đồ đi xuống) là dấu hiệu nguy hiểm, cần tìm nguyên nhân để có cách xử lý đúng, kịp thời và nhanh chóng. Thường thì trẻ sẽ phục hồi và tăng cân khi được nuôi dưỡng tốt hơn, chăm sóc chu đáo hơn, chữa bệnh ngay, hoặc trẻ được bồi dưỡng tốt sau khi bị bệnh.

ThS.BS. Nguyễn Văn Tiến

Theo Suckhoedoisong.vn

Tin liên quan

Táo bón kéo dài ở trẻ: Có thể dẫn đến suy dinh dưỡng

Sống khỏe - 01/03

Táo bón kéo dài ở trẻ: Có thể dẫn đến suy dinh dưỡng

Táo bón là rối loạn tiêu hóa thường gặp ở trẻ.

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng

Sống khỏe - 07/04

Chế độ ăn cho trẻ suy dinh dưỡng

Có nhiều nguyên nhân gây suy dinh dưỡng cho trẻ. Nhưng dù nguyên nhân nào thì hậu quả cũng là trẻ bị thiếu năng lượng và chất dinh dưỡng làm trẻ không tăng cân, chiều cao và giảm trí thông minh.

Video có thể bạn quan tâm

  

Nguyên nhân trẻ suy dinh dưỡng bào thai

Những đứa trẻ bị suy dinh dưỡng bào thai nếu tiếp tục sống trong môi trường thiếu thốn sẽ bị thấp, còi, suy dinh dưỡng.

Tin cùng chuyên mục

Dấu hiệu sớm bé bị táo bón

Sống khỏe - 13/04

Dấu hiệu sớm bé bị táo bón

Muốn biết trẻ có phải táo bón hay không, không chỉ quan tâm tới số lần đi ngoài mà cái chính là phân như thế nào.

Làm gì khi bị tay-chân-miệng?

Sống khỏe - 12/04

Làm gì khi bị tay-chân-miệng?

Triệu chứng đầu tiên của bệnh tay-chân-miệng là sốt nhẹ và đau miệng.

Thói quen 'hôn hít' của người lớn có thể lấy đi sinh mạng của trẻ

Sống khỏe - 11/04

Thói quen 'hôn hít' của người lớn có thể lấy đi sinh mạng của trẻ

Các chuyên gia nhi khoa và bệnh truyền nhiễm đều cho hay, chính thói quen hôn hít trẻ nhỏ của người lớn đã và đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe của trẻ nhỏ...

3 cách trị táo bón nhanh nhất cho trẻ em và người lớn, bà bầu

Sống khỏe - 11/04

3 cách trị táo bón nhanh nhất cho trẻ em và người lớn, bà bầu

Chứng táo bón khiến cơ thể bạn khó chịu? Hãy tham khảo các cách trị táo bón nhanh nhất sau đây để áp dụng với từng nhóm đối tượng trẻ em, người lớn hay đặc biệt là bà bầu.

Nhiều trẻ mắc tay chân miệng, bác sĩ cảnh báo 3 dấu hiệu sớm chứng tỏ bệnh nặng

Sống khỏe - 10/04

Nhiều trẻ mắc tay chân miệng, bác sĩ cảnh báo 3 dấu hiệu sớm chứng tỏ bệnh nặng

Từ đầu năm đến nay, khoa Truyền nhiễm, BV Nhi Trung ương đã tiếp nhận và điều trị 100 ca tay chân miệng.

Tin mới

7 loại thực phẩm dù có ngon cũng tuyệt đối không nên ăn sống

Sống khỏe - 2h17 phút trước

7 loại thực phẩm dù có ngon cũng tuyệt đối không nên ăn sống

Ăn sống ngày càng trở nên phổ biến hơn, nhất là khi chúng ta đang rất thích trải nghiệm và trong lĩnh vực ẩm thực cũng không ngoại lệ.

Ăn muối i-ốt hàng ngày tránh được nhiều bệnh nguy hiểm

Sống khỏe - 2h17 phút trước

Ăn muối i-ốt hàng ngày tránh được nhiều bệnh nguy hiểm

Các chuyên gia khuyến cáo, bảo đảm muối dùng để ăn trực tiếp, dùng trong chế biến thực phẩm phải được tăng cường i-ốt để tránh tình trạng thiếu hụt i-ốt.

Thay vì nói 'Con làm tốt lắm', đây là 9 câu nói mà các giáo viên Montessori thường dùng

Sống khỏe - 3h35 phút trước

Thay vì nói 'Con làm tốt lắm', đây là 9 câu nói mà các giáo viên Montessori thường dùng

Không phải là câu nói xấu hay gây hại gì, nhưng có vẻ như câu nói này đang bị lạm dụng khiến nó mất đi ý nghĩa và vì thế, các giáo viên Montessori luôn có những câu nói khác để thay thế.

Rơi vào 17 hoàn cảnh trớ trêu này, cánh đàn ông mới biết 'nghề làm vợ, làm mẹ' khó tới nhường nào

Sống khỏe - 4h4 phút trước

Rơi vào 17 hoàn cảnh trớ trêu này, cánh đàn ông mới biết 'nghề làm vợ, làm mẹ' khó tới nhường nào

Chỉ cần vợ vắng nhà một ngày thôi, thế giới của các ông chồng sẽ đảo điên ngay lập tức.

Các tỉnh phía Nam đối phó với áp thấp nhiệt đới mới hình thành, miền Bắc trời rét từ đầu tuần sau

Sống khỏe - 4h4 phút trước

Các tỉnh phía Nam đối phó với áp thấp nhiệt đới mới hình thành, miền Bắc trời rét từ đầu tuần sau

Vùng áp thấp trên khu vực quần đảo Trường Sa đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, gây mưa ở các tỉnh ven biển Nam Trung Bộ, Nam Tây Nguyên và Nam Bộ. Trong khi đó, khối không khí lạnh mới đang áp sát nước ta, sẽ gây ảnh hưởng mạnh đến các tỉnh phía Bắc vào đêm mai 18/11.

Xem thêm

Video nổi bật