CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Phát hiện và điều trị sớm bệnh sỏi mật

Cần biết - 08/03

Sỏi mật là hiện tượng hình thành sỏi trong túi mật hoặc các ống dẫn mật.

Là một bệnh lý thường gặp, liên quan đến chế độ ăn uống, sinh hoạt và vệ sinh của người bệnh. Bệnh sỏi mật nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thường ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của người bệnh.

Nguyên nhân gây sỏi mật

Có nhiều nguyên nhân gây nên sỏi mật, đó là viêm nhiễm đường dẫn mật mạn tính, ứ đọng mật. Mật bao gồm một số thành phần chính, đó là muối mật, bilirubin và cholesterol. Các nghiên cứu cho thấy rằng sỏi mật sẽ được hình thành khi có sự mất cân bằng giữa các thành phần này. Chất cholesterol được giữ giới hạn chỉ số bình thường là do nó hòa tan được trong muối mật. Chừng nào có sự gia tăng số lượng cholesterol làm mất khả năng hòa tan đó sẽ dẫn tới hình thành sỏi mật (sỏi cholesterol). Ngược lại, số lượng cholesterol bình thường nhưng số lượng muối mật bị suy giảm vì một lý do nào đó (viêm nhiễm đường mật...) cũng làm cho sự hòa tan của cholesterol ảnh hưởng, lúc đó xuất hiện sự hình thành sỏi mật.

Phát hiện và điều trị sớm bệnh sỏi mật - ảnh 1

Hình ảnh sỏi mật.

Ngoài ra, có khá nhiều yếu tố thuận lợi thúc đẩy hình thành sỏi mật như: do tuổi tác (tuổi càng cao khả năng hình thành sỏi mật càng dễ) hoặc do ăn nhiều thức ăn có hàm lượng cholesterol cao (lòng đỏ trứng, tôm, thịt đỏ...), mỡ động vật (mỡ, lòng, da gà, vịt...), do sinh đẻ nhiều (phụ nữ), béo phì hoặc do dùng nhiều dược phẩm điều trị chứng tăng mỡ máu (clofibrate)... hoặc do táo bón kéo dài (gặp nhiều ở người cao tuổi do ngại uống nước, ít ăn rau, ít vận động cơ thể...).

Theo nghiên cứu, sỏi túi mật là rất phổ biến ở phương Tây. Tỉ lệ dân số có sỏi túi mật tăng lên theo tuổi. Tại Việt Nam, hiện nay, với việc áp dụng phổ biến siêu âm bụng vào chẩn đoán, tỉ lệ sỏi túi mật đơn thuần được phát hiện chiếm 58-71% sỏi đường mật nói chung. Táo bón kéo dài sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn, ký sinh trùng đường ruột phát triển và chúng đi ngược lên tá tràng vào đường dẫn mật gây viêm nhiễm, lắng đọng muối mật, cholesterol hình thành sỏi mật. Với ký sinh trùng, giun chui ống mật là một nguyên nhân đáng kể hình thành sỏi mật.

Dấu hiệu nhận biết

Bệnh điển hình sẽ có đau bụng đột ngột, dữ dội xuất hiện. Vị trí đau là vùng hạ sườn phải hoặc thượng vị lệch sang phải, lan lên vai phải hoặc lan ra sau lưng, đôi khi đau bụng lăn lộn, nhiều trường hợp đau bụng làm người bệnh không dám thở mạnh.

Trong trường hợp không điển hình, đau chỉ âm ỉ hoặc tức nặng ở hạ sườn phải hoặc vùng thượng vị lệch phải và lan lên ngực rất dễ nhầm với bệnh dạ dày, tụy tạng, gan. Trong trường hợp có nhiễm trùng đường mật sẽ xuất hiện sốt cao, có thể có rét run, tuy vậy, đôi khi chỉ sốt nhẹ, sốt thường đi kèm với đau bụng, có khi sốt kéo dài, nhất là ở người tuổi cao, sức yếu do phản xạ đã kém.

Khi bị tắc đường mật trong hoặc ngoài gan sẽ có vàng da, niêm mạc (lưỡi, mắt, lòng bàn tay, bàn chân...). Vàng da có thể nhẹ (tắc ít) hoặc vàng đậm do tắc mật nặng tùy theo mức độ mật bị tắc ít hay nhiều. Thông thường ba triệu chứng này (đau bụng, sốt, vàng da) xảy ra tuần tự.

Để chẩn đoán bệnh, ngoài ba triệu chứng điển hình, cần xét nghiệm công thức máu (bạch cầu tăng cao), xét nghiệm sinh hóa gan mật (bilirubin tăng cao), xét nghiệm nước tiểu. Bên cạnh đó, cần siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI). Riêng sỏi túi mật, siêu âm là phương pháp rất có giá trị trong chẩn đoán, đồng thời rẻ tiền và nhanh chóng có kết quả.

Khi nào cần điều trị sỏi túi mật?

Tất cả các trường hợp sỏi túi mật có triệu chứng đều có chỉ định điều trị bất kể kích thước và số lượng sỏi. Với sỏi túi mật không triệu chứng thì vai trò của cắt túi mật và các phương pháp điều trị khác là không rõ ràng. Từ các nghiên cứu theo dõi diễn tiến tự nhiên của sỏi túi mật cho thấy, không cần thiết phải cắt túi mật phòng ngừa, ngoại trừ trường hợp bệnh nhân có nguy cơ cao ung thư túi mật như túi mật sứ, sỏi kết hợp với polyp túi mật lớn hơn 10mm, sỏi lớn hơn 25mm...

Sỏi mật gây biến chứng gì?

Người cao tuổi khi bị sỏi mật có thể gây biến chứng. Biến chứng đáng lo ngại nhất là viêm đường dẫn mật, trong đó viêm túi mật cấp hoặc vỡ túi mật do sỏi là nguy hiểm hơn cả, bởi vì, nếu không phát hiện và xử trí kịp thời có thể thấm mật phúc mạc gây viêm phúc mạc - mật rất nguy hiểm đến tính mạng (sốc nhiễm trùng). Sỏi đường dẫn mật có thể gây thủng; sỏi, dịch mật vào tụy tạng, ruột non diễn biến rất phức tạp và nguy kịch.

Phòng bệnh như thế nào?

Để phòng bệnh, cần ăn uống hợp vệ sinh, vệ sinh môi trường sạch sẽ. Không ăn rau sống, không uống nước chưa đun sôi, không ăn các loại thực phẩm chưa nấu chín (tiết canh, nem chạo, nem chua...). Nên rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh bằng xà phòng, rửa dưới vòi nước (áp dụng cho cả trẻ em và người lớn). Nên tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần. Khi đã xác định mắc bệnh sỏi mật, người cao tuổi cần điều trị tích cực theo đơn thuốc của bác sĩ, không tự động bỏ thuốc hay thay thuốc, không được tự mua thuốc để điều trị và cần tái khám theo lời dặn của bác sĩ.

Khi nghi ngờ bị sỏi mật, cần đi khám bệnh để được xác định, các kết quả thu được, bác sĩ sẽ có hướng chẩn đoán và điều trị. Điều trị sỏi mật trước tiên là điều trị nội khoa (dùng thuốc), nhất là khi có viêm nhiễm đường mật kèm theo, đặc biệt với người cao tuổi, sức khỏe yếu.

Nếu điều trị nội khoa không khỏi, có thể phải hội chẩn để điều trị ngoại khoa (phẫu thuật) nhằm hạn chế biến chứng. Ngày nay, mổ lấy sỏi mật bằng phương pháp nội soi thường được người bệnh lựa chọn bởi có nhiều ưu điểm. Sỏi mật sẽ được hình thành khi có sự mất cân bằng giữa muối mật, bilirubin và cholesterol.

Theo BS. Nguyễn Văn Bắc/Sức khỏe và Đời sống

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

3 kiểu ăn dễ hình thành sỏi mật: Người Việt mắc cả 3, nên biết sớm để thay đổi

Sống khỏe - 06/12

3 kiểu ăn dễ hình thành sỏi mật: Người Việt mắc cả 3, nên biết sớm để thay đổi

Sỏi mật là căn bệnh có liên quan tới quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Lối sống hiện đại, ít hoạt động, thích ăn đồ ăn nhanh, tạo điều kiện thuận lợi cho sỏi mật hình thành.

Ăn uống khi bị sỏi mật

Sống khỏe - 27/12

Ăn uống khi bị sỏi mật

Theo Đông y, bệnh sỏi mật được gọi là đởm thạch chứng. Nguyên nhân thường do ăn uống không điều độ, can uất khí trệ, ngoại cảm thấp nhiệt (viêm nhiễm), nhiễm giun.

Bị sỏi mật nên tránh đụng đũa những món này

Sống khỏe - 27/12

Bị sỏi mật nên tránh đụng đũa những món này

Trong Đông y, bệnh sỏi mật được gọi là đởm thạch chứng. Nguyên nhân thường do ăn uống không điều độ, can uất khí trệ, ngoại cảm thấp nhiệt (viêm nhiễm), nhiễm giun.

Video có thể bạn quan tâm

  

Cách nhận biết và phòng chống sỏi mật

Sỏi mật là trong lòng ống mật có những viên sỏi nhỏ, to, hay bùn mật ở vị trí trong gan hoặc ngoài gan, ở túi mật.

Tin cùng chuyên mục

Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ cảnh báo: Nữ giới có nguy cơ mắc bệnh ung thư dạ dày cao nếu gặp phải những triệu chứng sau

Sống khỏe - 07/03

Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ cảnh báo: Nữ giới có nguy cơ mắc bệnh ung thư dạ dày cao nếu gặp phải những triệu chứng sau

Nếu gặp phải một trong những dấu hiệu bất thường sau đây thì bạn nên nghĩ đến nguy cơ mắc bệnh ung thư dạ dày rất cao.

Có phải bị thoát vị rốn?

Sống khỏe - 07/03

Có phải bị thoát vị rốn?

Bé nhà tôi mới sinh được 2 tuần tuổi. Mỗi lần bé khóc, tôi thấy rốn bé lại lồi ra.

Són tiểu ở nam giới, phòng ngừa có khó?

Sống khỏe - 07/03

Són tiểu ở nam giới, phòng ngừa có khó?

Mặc dù so với nữ, tỷ lệ mắc bệnh này ở nam thấp hơn, chỉ chiếm khoảng 3 - 5% dân số nhưng tỷ lệ này luôn tăng lên theo tuổi: 10% ở tuổi 60 và 30% ở tuổi 90. Và không kém nữ giới, nam giới mắc chứng bệnh này cũng gặp không ít buồn phiền, ảnh hưởng rất lớn tới “chí khí mày râu”.

Biểu hiện sớm ngộ độc thực phẩm và cách sơ cứu

Sống khỏe - 07/03

Biểu hiện sớm ngộ độc thực phẩm và cách sơ cứu

Ngộ độc thực phẩm là bệnh mắc phải sau khi ăn những thức ăn do nhiễm một trong những tác nhân sau đây: do vi sinh vật, hóa chất, hoặc các vật lạ trong thức ăn.

Lá lách, dạ dày có bệnh sẽ 'cắt' tuổi thọ: 3 điều nên tránh, 4 điều nên làm để khỏe mạnh

Sống khỏe - 07/03

Lá lách, dạ dày có bệnh sẽ 'cắt' tuổi thọ: 3 điều nên tránh, 4 điều nên làm để khỏe mạnh

Dạ dày, lá lách quyết định rất lớn đến sức khỏe và chất lượng sống. Đây là 3 điều nên tránh, 4 điều nên làm để các cơ quan này được chăm sóc một cách hiệu quả, ngăn ngừa bệnh tật.

Tin mới

Các hãng dược phẩm Mỹ chi 260 triệu USD dàn xếp bê bối thuốc giảm đau

Sống khỏe - 1h1 phút trước

Các hãng dược phẩm Mỹ chi 260 triệu USD dàn xếp bê bối thuốc giảm đau

Ngoài việc chi trả tiền mặt, Teva đồng thời cung cấp lượng thuốc Suboxone trị giá 25 triệu USD hỗ trợ điều trị cai nghiện thuốc giảm đau.

Ung thư vú, phát hiện sớm có thể chữa lành

Sống khỏe - 1h25 phút trước

Ung thư vú, phát hiện sớm có thể chữa lành

Ung thư vú là bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam, xu hướng mắc có chiều hướng gia tăng qua các năm. Ước tính trung bình mỗi năm trên toàn quốc có hơn 15.000 chị em mắc ung thư vú, trên 6.000 trường hợp tử vong.

Ung thư vú, phát hiện sớm có thể chữa lành

Sống khỏe - 1h29 phút trước

Ung thư vú, phát hiện sớm có thể chữa lành

Ung thư vú là bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam, xu hướng mắc có chiều hướng gia tăng qua các năm. Ước tính trung bình mỗi năm trên toàn quốc có hơn 15.000 chị em mắc ung thư vú, trên 6.000 trường hợp tử vong.

Vượt 250 hải lý cứu ngư dân gặp nạn trên vùng biển Trường Sa

Sống khỏe - 1h37 phút trước

Vượt 250 hải lý cứu ngư dân gặp nạn trên vùng biển Trường Sa

Tàu chuyên dụng SAR27-01 của Trung tâm phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải Việt Nam vừa cứu thành công một ngư dân Quảng Nam bị nạn.

Vượt 250 hải lý cứu ngư dân gặp nạn trên vùng biển Trường Sa

Sống khỏe - 1h41 phút trước

Vượt 250 hải lý cứu ngư dân gặp nạn trên vùng biển Trường Sa

Tàu chuyên dụng SAR27-01 của Trung tâm phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải Việt Nam vừa cứu thành công một ngư dân Quảng Nam bị nạn.

Xem thêm

Video nổi bật