CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Sán lợn: Có nên hoảng loạn vì một nửa sự thật?

Đời sống - 20/03

Đa số người dân không biết rằng bệnh sán lợn khá phổ biến tại Việt Nam, và rất có thể chính họ cũng đang mang sán và các ký sinh trùng khác trong người do các thói quen sinh hoạt.

Sán lợn: Có nên hoảng loạn vì một nửa sự thật? - ảnh 1

Chuyện sán lợn - một cuộc khủng hoảng thực sự

Những ngày gần đây cái tin 'sán lợn' tràn ngập báo chí Việt Nam. Bắt đầu từ thông tin nghi ngờ thịt lợn bẩn, thậm chí 'thịt lợn gạo' có hạch trắng tại bếp ăn của Trường Mầm Non Thuận Thành ở Bắc Ninh, hàng nghìn phụ huynh lo lắng đưa con ra Hà Nội xét nghiệm sán lợn khiến bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và Viện Sốt rét-Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương bị quá tải.

Đến cuối ngày 17/3, trong số hàng nghìn ấy, đã có 209 trẻ được phát hiện nhiễm sán (VNExpress 18/3/2019). Phụ huynh đồng loạt cho con nghỉ học và tập trung ở cổng trường đòi kết quả điều tra. Bếp ăn bán trú bị tạm đóng cửa, hiệu trưởng bị tạm dừng công tác. Thủ tướng Chính phủ cũng phải 'chỉ đạo xử lý nghiêm vụ việc' (VTV24, 18/3/2019).

Cũng trong ngày 18/3, Cục Y tế dự phòng chính thức lên tiếng về sự việc, xác định xét nghiệm Elisa kháng thể dương tính không thể đủ để khẳng định trẻ mắc bệnh. GS Nguyễn Văn Kính, Giám đốc BV Bệnh nhiệt đới Trung ương cho biết, tỉ lệ trẻ dương tính với sán lợn trên tổng số trẻ đi xét nghiệm đang chiếm khoảng 10-12%, đây là con số không quá bất thường, tương đương với tỉ lệ BV từng khảo sát ở một số địa phương khác, từ 7-10%.

Sán lợn: Có nên hoảng loạn vì một nửa sự thật? - ảnh 2

Thông tin nhiều trẻ ở Bắc Ninh dương tính với xét nghiệm Elisa tìm sán lợn gây ra một cuộc khủng hoảng thật sự

Bầu không khí trộn lẫn nỗi hoang mang lo sợ và lòng tức giận lan tràn. Đến mức bất cứ ai, dù là bí thư tỉnh ủy hay bộ trưởng y tế mà có lời trấn an trên mặt báo thì cũng có nguy cơ bị chụp cả đống thịt bẩn vào mặt cá nhân và gia đình họ. …

Trước hết cần khẳng định là việc bảo vệ trẻ em là trách nhiệm tối cao của mỗi gia đình và toàn xã hội. Các gia đình và cả xã hội có quyền, và cần thiết phải lên án hành động đưa thực phẩm bẩn vào bếp ăn cho trẻ. …

Thế nhưng dường như báo chí trong vụ việc này đã vô tình hay hữu ý thổi bùng lên một cơn hoảng loạn không đáng có bằng các thông tin một chiều được lặp đi lặp lại tương tự trên nhiều tờ báo khác nhau.

Các chuyên gia y tế dường như đã không được hỏi ý kiến mà chỉ được thuê làm các xét nghiệm. Và tôi đồ rằng nếu có được hỏi ý kiến đi nữa, nhiều người trong số họ cũng vì sợ sự tức giận của đám đông mà chưa chắc đã dám nói ra sự thật đầy đủ. …

Sự thật là gì?

Sán lợn (Taenia solium), như tên gọi đã nói lên, là ký sinh trùng có vật chủ chính là lợn. Bệnh sán lợn có nguồn nhiễm chủ yếu là nước và rau sống (Tổ chức Y Tế Thế giới, WHO, Taeniasis/Cysticercosis Fact sheet N376, 2/2013). Các nguồn khác là thịt không đươc nấu chín (tiết canh, gỏi, nem thịt ủ chua…).

Khi một người trong gia đình bị nhiễm sán thì nguy cơ cho người sống cùng nhà tăng lên. Tập quán dùng phân bắc và phân chuồng, cùng với việc chưa phổ biến các hố xí tự hoại khiến cho nguồn nước ở vùng nông thôn dễ bị nhiễm các ký sinh trùng, kể cả ấu trùng sán.

Vì vậy mà cùng với khu vực Đông Nam Á, nước ta có tỷ lệ người nhiễm giun sán kể cả sán lợn vào loại hàng đầu thế giới.

Sán lợn: Có nên hoảng loạn vì một nửa sự thật? - ảnh 3

Những bản xét nghiệm chỉ chứa đựng 1 nửa sự thật nếu không có sự giải thích về mặt chuyên môn

Theo một tài liệu tổng quan đăng năm 2014 trên tạp chí Ký Sinh Trùng Học của Hàn Quốc (Van Le N et al. Korean J Parasitol 2014;52:125-129), tỷ lệ người nhiễm sán lợn ở Việt Nam là từ 0,5% đến 12%, dao động tùy theo khu vực.

Một nghiên cứu vừa công bố năm ngoái tại 3 huyện Buôn Đôn, Krong Năng và M’Drak ở Tây Nguyên cho thấy 4 trên số 190 hộ gia đình được điều tra (2,1%) có người đang mang sán, số hộ có người có kháng thể với sán (tức là đã từng bị nhiễm) là 17/190 (8,9%).

Tỷ lệ nhiễm cao có lẽ liên quan đến tập quán đi vệ sinh ngoài bờ bụi và ăn thịt ủ chua không nấu chín (Dinh Ng-Nguyen et al, PLoS Negl Trop Dis 2018;12(9):e0006810).

Nhìn sang các nước láng giềng, Thái Lan có tỷ lệ nhiễm sán lợn vào khoảng <2%, cá biệt cao đến 5,9% tại miền Bắc nước này (Waikagul et al Parasitol Int 2006;55:S175-180; Anantaphruti et al Parasitol Int 2010;59:326-330).

Tại Lào, một nghiên cứu toàn quốc gần đây có trên 55000 người tham gia cho thấy tỷ lệ mẫu phân nhiễm trứng sán là 1,5%. Các nghiên cứu trước đó cho kết quả dao động từ 0 đến 14%. Cá biệt ở môt số vùng nông thôn phía Bắc Lào, kết quả thử kháng thể trong máu dương tính lên tới 46,7%, thử phân dương tính là 26,1%.

Với đích tìm là kháng thể, tức là phân tử miễn dịch có cả ở những người đang nhiễm lẫn người đã phơi nhiễm nhưng hiện không còn sán trong người, thì xét nghiệm thử máu thường cho ra kết quả cao tìm ký sinh trùng trong phân. Tỷ lệ người có xét nghiệm dương tính với kháng thể sán lơn trên toàn châu Á được cho là vào khoảng 15,7% (Aung & Spelman. Am J Trop Meg Hyg 2016;94(5):947-954). …

Trở lại vụ trẻ nhiễm sán ở Bắc Ninh, người dân chỉ biết tại nhà bếp của nhà trẻ đã phát hiện thấy thịt ôi thiu bị nghi ngờ nhiễm sán, và có một số trẻ bị xét nghiệm dương tính với sán (quan trọng nhất nếu lại rơi phải đúng trẻ nhà mình!). Nhưng cho đến giờ này, họ không được cho biết kết quả chính thức xét nghiệm những mẫu thịt lợn lấy từ bếp nhà trẻ nói trên có nhiễm sán hay không.

Đa số người dân không biết rằng bệnh sán lợn khá phổ biến tại Việt Nam, và rằng rất có thể chính họ cũng đang mang sán và các ký sinh trùng khác trong người do các thói quen sinh hoạt… từ ngàn đời để lại.

Chả có cơ quan nào đứng ra đánh giá tỷ lệ dương tính (mấy trăm trên tổng số mấy nghìn) trong mấy ngày qua có khác biệt gì với ý nghĩa thống kê so với tỷ lệ 0,5%-12% nhiễm sán trong dân Việt Nam. . Báo chí đồng loạt đưa thông tin một chiều chính là tác nhân chính làm lan tràn nỗi hoảng sợ và sự tức giận để kết án nhà trẻ đã gây ra bệnh nhiễm sán.

Tóm lại, việc cho trẻ ăn thực phẩm không đảm bảo an toàn thực phẩm là rất đáng lên án. Nhưng chuyện nhiễm sán thì cần phải minh bạch về nguồn lây nhiễm, tỷ lệ lây nhiễm có gì bất thường, mức độ nghiêm trọng của vấn đề... để có sự đánh giá đúng mức, tránh đặt xã hội vào một cơn khủng hoảng không đáng có chỉ vì một nửa sự thật!

Theo TS Trần Bắc Hải/Ttvn.vn

Tin liên quan

Người nhiễm sán toàn cơ thể, người nhung nhúc trứng sán dây trong não: Những bài học đau đớn từ thói quen ăn đồ tái, sống

Sống khỏe - 19/03

Người nhiễm sán toàn cơ thể, người nhung nhúc trứng sán dây trong não: Những bài học đau đớn từ thói quen ăn đồ tái, sống

Thực tế, trên thế giới, đã có rất nhiều trường hợp người bị nhiễm sán do thói quen ăn đồ tươi sống và phải lĩnh hậu quả đau đớn.

Ăn rau bẩn nguy cơ nhiễm sán kinh khủng hơn gấp bội: Làm sao để phòng ngừa bệnh sán?

Sống khỏe - 19/03

Ăn rau bẩn nguy cơ nhiễm sán kinh khủng hơn gấp bội: Làm sao để phòng ngừa bệnh sán?

Theo các chuyên gia y tế một người có thể bị nhiễm bệnh sán lợn từ nhiều nguồn khác nhau, để làm sao biết được con đường nhiễm sán và cách điều trị nhiễm sán thế nào?

“Không chỉ thực phẩm ăn ở trường mà còn nhiều đường nhiễm sán”

Sống khỏe - 20/03

“Không chỉ thực phẩm ăn ở trường mà còn nhiều đường nhiễm sán”

Đây là quan điểm của Cục trưởng Cục ATTP (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong tại buổi làm việc vào chiều 19/3 của Đoàn Công tác Bộ Y tế với UBND tỉnh Bắc Ninh về vụ việc hàng trăm trẻ em nhiễm sán lợn ở địa phương này.

Video có thể bạn quan tâm

  

Viêm não, mù mắt vì bỏ qua dấu hiệu nhiễm sán dây lợn

Sán dây vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thể giết chết bạn: Đây chính là triệu chứng nhiễm và cách phòng tránh.

>> Xem 11 nội dung chủ đề Điều trị giun sán

Tin cùng chuyên mục

Chưa có cơ sở khẳng định học sinh nhiễm sán do ăn thịt lợn

Sống khỏe - 20/03

Chưa có cơ sở khẳng định học sinh nhiễm sán do ăn thịt lợn

Liên quan đến việc học sinh nhiễm sán lợn nghi do 'thực phẩm bẩn” tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian qua, chiều 19/3, Đoàn công tác của Bộ Y tế đã có buổi làm việc với tỉnh Bắc Ninh.

Vệ sinh thực phẩm bếp ăn tập thể trường học, khu công nghiệp: Nỗi lo ngày càng nhiều hơn

Sống khỏe - 20/03

Vệ sinh thực phẩm bếp ăn tập thể trường học, khu công nghiệp: Nỗi lo ngày càng nhiều hơn

Sau vụ thực phẩm nghi vấn không đảm bảo an toàn vệ sinh được đưa vào bếp ăn Trường mầm non Thanh Khương (Bắc Ninh), một lần nữa vấn đề bếp ăn tập thể tại các trường học, khu công nghiệp (KCN) lại khiến nhiều người lo lắng.

Thổi phồng công dụng của thực phẩm gây hiểu nhầm như thuốc: Lần xử phạt nào cũng có

Sống khỏe - 20/03

Thổi phồng công dụng của thực phẩm gây hiểu nhầm như thuốc: Lần xử phạt nào cũng có

Ngày 19/3, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong cho biết đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 5 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm với tổng số tiền phạt là 180.000.000 đồng.

Nguy hại từ bàn tay bẩn…

Sống khỏe - 20/03

Nguy hại từ bàn tay bẩn…

Bàn tay là một trong những con đường phổ biến nhất để vi khuẩn lây lan từ người này sang người khác. Việc rửa tay với xà phòng ở các thời điểm quan trọng như trước bữa ăn hoặc sau khi đi vệ sinh… sẽ ngăn chặn sự lan truyền mầm bệnh.

“Không chỉ thực phẩm ăn ở trường mà còn nhiều đường nhiễm sán”

Sống khỏe - 20/03

“Không chỉ thực phẩm ăn ở trường mà còn nhiều đường nhiễm sán”

Đây là quan điểm của Cục trưởng Cục ATTP (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong tại buổi làm việc vào chiều 19/3 của Đoàn Công tác Bộ Y tế với UBND tỉnh Bắc Ninh về vụ việc hàng trăm trẻ em nhiễm sán lợn ở địa phương này.

Tin mới

Phát hiện hơn 300 xác thai nhi ở nhà máy rác: Cà Mau yêu cầu Sở Y tế kiểm tra quản lý rác thải y tế

Sống khỏe - 33 phút trước

Phát hiện hơn 300 xác thai nhi ở nhà máy rác: Cà Mau yêu cầu Sở Y tế kiểm tra quản lý rác thải y tế

Liên quan đến vụ hơn 300 xác thai nhi trong 7 năm qua ở nhà máy rác được báo chí phản ánh Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau vừa có văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý, phân loại, xử lý rác thải y tế trên địa bàn tỉnh, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Mắt trở bệnh do thời tiết - chăm sóc thế nào?

Sống khỏe - 1h13 phút trước

Mắt trở bệnh do thời tiết - chăm sóc thế nào?

Những năm gần đây sự ô nhiễm môi trường, mất cân bằng dinh dưỡng, tình trạng dùng thuốc, hóa chất, mỹ phẩm bừa bãi... đã khiến các ca dị ứng mắt ngày càng tăng.

Phụ huynh học sinh bị tình nghi dâm ô nhiều học sinh nữ lớp 1

Sống khỏe - 1h15 phút trước

Phụ huynh học sinh bị tình nghi dâm ô nhiều học sinh nữ lớp 1

Người đàn ông 47 tuổi ngụ tỉnh An Giang bị tình nghi đã có hành vi dâm ô với nhiều học sinh nữ lớp 1, vào buổi sáng khi đưa con đến trường học tại TP Long Xuyên.

Những trò nghịch dại cực kỳ nguy hiểm của học trò khiến bác sĩ cũng 'đứng tim'

Sống khỏe - 1h16 phút trước

Những trò nghịch dại cực kỳ nguy hiểm của học trò khiến bác sĩ cũng 'đứng tim'

Nhiều trẻ với những trò chơi có một không hai khiến bác sĩ đứng tim không ít trường hợp rơi vào tình trạng cấp cứu thập tử nhất sinh.

1/5 tổng số ca tử vong liên quan đến chế độ ăn: Đây mới là cách ăn đúng để tránh bệnh tật

Sống khỏe - 1h16 phút trước

1/5 tổng số ca tử vong liên quan đến chế độ ăn: Đây mới là cách ăn đúng để tránh bệnh tật

Các nghiên cứu mới đây cho thấy, có tới 1/5 số ca tử vong trên thế giới có liên quan đến việc ăn uống. Đây là thông tin bạn cần biết để điều chỉnh lại chế độ ăn của mình tốt hơn.

Xem thêm

Video nổi bật