CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Tầm soát bệnh bằng CT scan trên người khỏe: Chỉ lợi ích cho... các bệnh viện!

Cần biết - 13/06

Theo bác sĩ Nguyễn Triệu Vũ, trưởng khoa Ung bướu – Bệnh viện Quận Thủ Đức, TP.HCM cho rằng việc lạm dụng chụp CT scan để tầm soát bệnh không tốt như nhiều người nghĩ.

Tầm soát bệnh bằng CT scan trên người khỏe: Chỉ lợi ích cho... các bệnh viện!

Chụp CT có phát hiện được ung thư?

Lợi ích của bệnh viện

Anh Nguyễn Thanh T. (Ba Đình, Hà Nội), do có nhu cầu tầm soát ung thư nên anh được tư vấn chụp cắt lớp vi tính 256 dãy. Mỗi nơi có một mức giá khác nhau. Cụ thể, tại Bệnh viện Bạch Mai, chi phí cho chụp cắt lớp vi tính 256 dãy toàn thân có giá khoảng 6,6 triệu đồng/lần; tại Bệnh viện Hữu nghị có giá khoảng 8,6 triệu đồng/lần.

Anh T. cho biết được bạn bè khoe tầm soát ung thư phải chụp CT 256 dãy mới thể hiện hết được cơ thể mình như thế nào. Nhiều người còn nói chẻ cơ thể thành từng mảnh truy tìm ung thư.

Tuy nhiên, bác sĩ Vũ cho rằng quan niệm như anh T. hoàn toàn sai vì không bác sĩ nào khuyến cáo chụp CT để tầm soát bệnh trên người bình thường.

Theo bác sĩ Vũ, chụp cắt lớp điện toán (CT scan) là thành tựu quan trọng trong chẩn đoán, đánh giá, hướng dẫn và theo dõi diễn tiến bệnh. Tuy nhiên hiện nay CT scan đang được quảng bá như là một phượng tiện tầm soát các bệnh lý khác nhau trên người khỏe mạnh nhằm phát hiện bệnh sớm hơn, tăng khả năng trị bệnh, đây là thông tin rất hấp dẫn nhưng không đúng sự thật.

Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) là nơi chịu trách nhiệm về tính an toàn và hiệu quả của các thiết bị y tế tại Mỹ trong đó có CT scan, cho biết hiện không có chứng cứ khoa học ủng hộ việc dùng CT scan toàn thân nhằm phát hiện bệnh cho người bình thường khỏe mạnh.

FDA cũng nêu rõ họ nghiêm cấm các nhà sản xuất thiết bị CT scan quảng cáo cho việc dùng CT scan toàn thân tầm soát bệnh nhưng không thể tác động đến các bác sĩ lâm sàng, đây là cơ hội cho sự bùng phát của các “dịch vụ khám sức khỏe cao cấp”, “chụp cắt lớp toàn thân tầm soát ung thư” …trong đó có Việt Nam với hiệu quả mơ hồ nhưng mang lại lợi ích lớn cho các cơ sở y tế.

Những năm qua, bác sĩ Vũ cho rằng người dân đều muốn chụp CT để tầm soát bệnh trong đó có ung thư. Thực tế hiện nay, trong việc sử dụng CT tầm soát bệnh các chuyên gia đều bỏ ngỏ các câu hỏi như CT scan toàn thân có giúp xác định rõ người khỏe mạnh và người mắc bệnh.

Trường hợp thứ hai, khi có các “dấu hiệu bất thường” có dẫn đến các xét nghiệm tốn kém hoặc điều trị mà tự bản thân các dấu hiệu đó không gây tác hại đáng kể đến bệnh nhân. Ví dụ các nốt xơ tại phổi có thể theo bệnh nhân suốt đời mà không gây bất kỳ nguy hại nào, tuy nhiên khi “bị” phát hiện có thể kéo theo một số xét nghiệm như sinh thiết, và các biến chứng do xét nghiệm gây ra như chảy máu, tràn dịch, tràn khí …

Ngoài ra, có những trường hợp đi tầm soát chỉ lạm dụng vào CT mà bỏ quên đi một số xét nghiệm trong ung thư khác. Ví dụ một bệnh nhân có kết quả CT scan “bình thường” và nghĩ rằng mình khỏe bỏ qua các tầm soát như phết tế bào cổ tử cung trong sàng lọc ung thư cổ tử cung.

Liều thuốc ảo

Nhiều người cứ nghĩ việc kiểm tra toàn thân sẽ giúp họ ăn ngon ngủ yên, một liều thuốc an thần. Còn bác sĩ Vũ cho rằng giống như tất cả các xét nghiệm khác, CT scan cũng có nhiều điểm yếu, dương tính giả (không bệnh thành có bệnh), âm tính giả (có bệnh mà không phát hiện được), điều này luôn tồn tại ở tất cả các loại xét nghiệm do hạn chế cố hữu của kỹ thuật (chẳng hạn CT scan không có ưu thế trên mô mềm do đó không ai dùng CT scan để tầm soát ung thư vú), trình độ của bác sĩ, với tình trạng quá tải hiện nay nhất là các bệnh viện công thì việc bác sĩ bỏ ra hàng giờ để đánh giá một CT scan toàn thân trên người khỏe mạnh là đều khó thực hiện…

Thêm nữa, CT scan phát ra nhiều bức xạ đối với người chụp và tự nó đã là một nguy cơ gây ung thư mặc dù không cao. Do đó người chụp sẽ phải đối phó với các rủi ro nêu trên mà lợi ích thì không rõ.

Các điểm cần lưu ý về CT scan toàn thân tầm soát bệnh:

- CT scan toàn thân chưa được chấp thuận là phương tiện tầm soát bệnh

- Các hiệp hội y khoa chưa ủng hộ dùng CT scan toàn thân cho người bình thường khỏe mạnh.

- Tầm soát nên hướng vào nhóm đối tượng và vị trí cụ thể, chẳng hạn tầm soát ung thư phổi chỉ dành cho những người lớn tuổi, hút thuốc lá nhiều năm.

- Bức xạ từ CT scan có thể gây tăng nguy cơ mắc ung thư sau này dù tỷ lệ rất thấp.

Tầm soát ung thư không chỉ là một, hai hoặc nhiều xét nghiệm theo thời vụ là một hệ thống theo dõi, xử trí trong nhiều năm. Việc thực hiện xét nghiệm mang tính cầu may, hú họa chỉ gây thêm tốn kém và hậu quả.

Bác sĩ Vũ khuyến cáo không nên quá lạm dụng và quá tin tưởng vào các xét nghiệm vì hiện nay không có một xét nghiệm nào giúp pháp hiện chính xác tuyệt đối ung thư.

Duy trì lối sống khỏe mạnh, chích ngừa viêm gan siêu vi B và virus gây u nhú (HPV) là cách tốt giúp giảm nguy cơ ung thư gan và ung thư cổ tử cung. Chú ý đến những thay đổi của cơ thể như khối u ở vú hoặc ra máu âm đạo bất thường, đi cầu ra máu…để đến bệnh viện khám sớm là cách tốt để bảo vệ cơ thể.

Theo Khánh Ngọc/Infonet

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Ung thư: nghiên cứu mới nâng cấp hoá trị, ngăn ngừa hiện tượng ung thư kháng thuốc

Sống khỏe - 12/06

Ung thư: nghiên cứu mới nâng cấp hoá trị, ngăn ngừa hiện tượng ung thư kháng thuốc

Hiện tượng ung thư kháng thuốc là một trong những nguyên nhân khiến trị liệu ung thư khó khăn, thậm chí gây ra tái phát ung thư ở một số người. Hiện tại, các nhà khoa học đã thành công trong bước đầu ngăn ngừa hiện tượng này.

Sinh thiết lỏng - Phương pháp phát hiện ung thư từ giai đoạn sớm

Sống khỏe - 12/06

Sinh thiết lỏng - Phương pháp phát hiện ung thư từ giai đoạn sớm

Ung thư là nguyên nhân thứ hai gây tử vong trên toàn cầu - càng phát hiện sớm căn bệnh này, tỷ lệ chữa khỏi bệnh càng cao.

Cháu bé 12 tuổi đã mắc ung thư: BS cảnh báo căn bệnh ung thư khó phát hiện đang trẻ hoá

Sống khỏe - 12/06

Cháu bé 12 tuổi đã mắc ung thư: BS cảnh báo căn bệnh ung thư khó phát hiện đang trẻ hoá

TS Phạm Văn Bình – Bệnh viện K trung ương cho biết, hiện nay các bệnh ung thư đang trẻ hoá trong đó có ung thư dạ dày, bác sĩ ghi nhận có cháu bé 12 tuổi đã mắc ung thư dạ dày.

Video có thể bạn quan tâm

  

Tế bào ung thư di căn hoạt động như thế nào?

Ung thư di căn xảy ra khi bệnh ở giai đoạn 4. Chúng hoạt động rất nhanh và lan rộng sang các cơ quan khác trong cơ thể. Theo Science Nature. (Nguồn: Phương Mai/Zing.vn)

Tin cùng chuyên mục

Chảy nước mắt sống, vì sao?

Sống khỏe - 12/06

Chảy nước mắt sống, vì sao?

Tôi năm nay 52 tuổi, thường hay bị chảy nước mắt và nhiều khi mắt bị nhòa đi nhìn không rõ. Xin hỏi bác sĩ nguyên nhân do đâu, cách điều trị thế nào?

Nguyên nhân chảy nước dãi khi ngủ

Sống khỏe - 12/06

Nguyên nhân chảy nước dãi khi ngủ

Tôi năm nay 18 tuổi, mỗi lần ngủ hay bị chảy nước dãi ướt gối, tôi cảm thấy mất tự tin và xấu hổ khi ngủ với người khác.

Dự phòng đột tử, giảm thiểu nguy cơ tử vong cho bệnh nhân

Sống khỏe - 12/06

Dự phòng đột tử, giảm thiểu nguy cơ tử vong cho bệnh nhân

Một bệnh nhân bị sỏi thận nhiều năm, đã mổ vài lần trong tình trạng tắc nghẽn và nhiễm trùng tiết niệu.

Một số bệnh da hay gặp trong mùa hè

Sống khỏe - 12/06

Một số bệnh da hay gặp trong mùa hè

Khí hậu nóng ẩm, ra mồ hôi nhiều… của mùa hè là điều kiện thuận lợi làm bùng phát một số bệnh ngoài da. Vậy đó là những bệnh nào và xử trí đúng các bệnh này ra sao?

Đây là căn bệnh do virus herpes gây ra khiến cựu thành viên nhóm nhạc Spice Girl suýt mù lòa

Sống khỏe - 12/06

Đây là căn bệnh do virus herpes gây ra khiến cựu thành viên nhóm nhạc Spice Girl suýt mù lòa

Bệnh mụn rộp ở mắt - thuật ngữ y khoa là herpes keratitis (viêm kết mạc mụn giộp) - là một bệnh truyền nhiễm thực sự.

Tin mới

Bác sĩ cảnh báo: Đây là loại virus lây nhiễm qua đường tình dục có thể gây ung thư miệng, hậu môn, dương vật và cổ tử cung

Sống khỏe - 22/09

Bác sĩ cảnh báo: Đây là loại virus lây nhiễm qua đường tình dục có thể gây ung thư miệng, hậu môn, dương vật và cổ tử cung

Virus này có thể làm lây lan các bệnh qua đường tình dục và ảnh hưởng tới ít nhất 1/2 số người trong độ tuổi hoạt động tình dục tình dục.

Cần gì phải đi nhà hàng, cuối tuần tôi ở nhà làm combo 3 món ngỗng, cả nhà nức nở khen ngon

Sống khỏe - 22/09

Cần gì phải đi nhà hàng, cuối tuần tôi ở nhà làm combo 3 món ngỗng, cả nhà nức nở khen ngon

Với combo 3 món ngỗng này, bữa ăn cuối tuần của gia đình bạn sẽ thật sự đặc biệt đấy!

Tránh xa ngay 4 món ăn có nguy cơ gây ung thư luôn hiện hữu xung quanh bạn

Sống khỏe - 22/09

Tránh xa ngay 4 món ăn có nguy cơ gây ung thư luôn hiện hữu xung quanh bạn

Nhiều người không biết rằng, một số chất gây ung thư có thể được ẩn trong chế độ ăn uống hàng ngày của chúng ta.

Đi khám thai ở tuần thứ 12, cặp vợ chồng 'lạnh sống lưng' khi nhìn thấy bức ảnh siêu âm

Sống khỏe - 22/09

Đi khám thai ở tuần thứ 12, cặp vợ chồng 'lạnh sống lưng' khi nhìn thấy bức ảnh siêu âm

Dù rất bất ngờ với thứ 'kì dị' hiện lên trong bức ảnh, nhưng người thân của cặp vợ chồng này cho rằng đấy chính là điều may mắn.

Giữa trưa vẫn nắng, tối đã chuyển lạnh, các mẹ nhớ làm việc này để con không vật vã với trận ốm nào

Sống khỏe - 22/09

Giữa trưa vẫn nắng, tối đã chuyển lạnh, các mẹ nhớ làm việc này để con không vật vã với trận ốm nào

Thời tiết Hà Nội nói riêng và các tỉnh miền Bắc nói chung những ngày này đang bước vào giai đoạn giao mùa nên rất dễ khiến trẻ bị cảm lạnh và mắc các bệnh về đường hô hấp.

Xem thêm

Video nổi bật