CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Thận đa nang gây nhiều biến chứng nguy hiểm

Cần biết - 10/10

Thận đa nang là bệnh thận nang hay gặp nhất, có thể dẫn tới suy thận, ung thư thận nhưng cho đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Tuy nhiên, nếu biết cách đề phòng biến chứng, người bệnh vẫn có thể sống chung với bệnh đến tuổi “thất thập cổ lai hy”.

Nguyên nhân gây thận đa nang

Sự phát sinh và phát triển nang thận có thể phụ thuộc vào gen hoặc môi trường, hoặc cả hai. Nhiều chất hóa học hoặc thuốc có thể gây ra nang thận. Có ba cơ chế chính giải thích sự hình thành nang, đó là:

Tắc nghẽn trong lòng ống thận: Trong thực nghiệm, người ta dùng các chất chống oxy hóa gây ra bệnh thận đa nang ở động vật. Người ta thấy các tế bào thành ống góp vùng tủy thận tăng sinh, tạo thành các polyp dọc theo ống góp. Các polyp trong lòng ống thận đã gây tắc nghẽn ống thận. Nhưng người ta không tìm thấy các micropolyp ở thành ống thận của người bị bệnh thận đa nang.

Tăng sinh tế bào biểu mô ống thận: Có lẽ liên quan tới loạn sản tế bào biểu mô. Số lượng tế bào biểu mô tăng mạnh ở những đoạn ống thận bị giãn tạo thành nang.

Biến đổi màng nền của ống thận: Người ta thấy thành phần màng nền ống thận bị biến đổi ở người bị bệnh thận nang và bệnh thận nang ở động vật thực nghiệm. Trong bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội, màng nền của nang có sự bất thường. Giảm tổng hợp proteoglycan thấy ở chuột bị thận nang do diphenylthiazole. Thay đổi màng nền ống thận dẫn tới giãn ống thận tạo thành nang. Thiếu hụt kiểm soát của gen tổng hợp màng nền hoặc hệ thống vận chuyển, có thể liên quan với bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội.

Thận đa nang gây nhiều biến chứng nguy hiểm - ảnh 1

Hình ảnh thận đa nang trong cơ thể.

Nhận diện bệnh cách nào?

Bệnh xảy ra chủ yếu ở thận, tuy nhiên bệnh nhân thường không có triệu chứng. Người bệnh phát hiện được bệnh thường do khám sức khỏe thường kỳ, hoặc siêu âm ổ bụng vì các lý do ngoài thận. Phân tích nước tiểu có thể cho kết quả bình thường trong giai đoạn đầu của bệnh. Bệnh thường được phát hiện ở tuổi trung niên trở lên.

Thay đổi hình kích thước thận: Trong quá trình tiến triển của bệnh, các nang to dần lên làm thận bị biến dạng, trọng lượng mỗi thận có thể tăng lên tới 7-8kg. Quá trình tiến triển vài chục năm, từ các biến đổi này trở thành các nang thận. Một số bệnh nhân tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối, một số khác vẫn sống đến hết đời với chức năng thận còn duy trì.

Đau bụng hoặc đau hông lưng: Đau bụng hoặc đau vùng hố thắt lưng gặp khoảng 20-30% số bệnh nhân, thường tăng lên theo tuổi và kích cỡ của nang. Nếu đau cấp tính, gợi ý chảy máu trong nang, hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu bởi cục máu, hoặc sỏi, hoặc nhiễm khuẩn nang. Nếu nhiễm khuẩn nang, thường kết hợp với sốt.

Đau dưới hạ sườn phải cũng có thể gặp do nang gan, đau liên quan với kích thước nang, và có thể thuốc giảm đau không có tác dụng, không có biến chứng nặng hoặc giảm chức năng gan xảy ra.

Chảy máu trong nang: Đái ra máu đại thể gặp với tỉ lệ 15-20% số bệnh nhân, xảy ra ít nhất một lần ở 30-50% số bệnh nhân. Đái ra máu đại thể thường xảy ra sau các chấn thương, kể cả các chấn thương nhẹ, nhưng cũng có thể ngẫu phát. Tỉ lệ bệnh nhân có đái ra máu đại thể tăng theo mức độ to của thận. Nếu đường kính dọc của thận dưới 15 cm, đái ra máu đại thể chỉ gặp 14%, khi đường kính dọc của thận trên 15 cm thì đái ra máu đại thể gặp tới 43%.

Nhiễm khuẩn thận và đường tiết niệu

Nhiễm khuẩn thận và đường tiết niệu thường là lý do khiến bệnh nhân phải nhập viện. Tỉ lệ chính xác của nhiễm khuẩn đường tiết niệu cao và nhiễm khuẩn đường tiết niệu thấp chưa rõ, nhưng có khoảng 3% bệnh nhân là đàn ông, 45% bệnh nhân là phụ nữ bị nhiễm khuẩn đường tiết niệu dưới xảy ra trước. Nhiễm khuẩn thận xảy ra ở cả bệnh nhân có chức năng thận bình thường và bệnh nhân suy thận. Nhiễm khuẩn thận có thể nặng, gây shock nhiễm khuẩn hoặc áp-xe quanh thận.

Người bệnh thường phát hiện bệnh do khám sức khỏe định kỳ, hoặc siêu âm ổ bụng vì các lý do ngoài thận. Bệnh thường được phát hiện ở tuổi trung niên trở lên.

Sỏi thận

Sỏi thận thường phát triển ở bệnh nhân bị bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội, tỉ lệ gặp sỏi thận 11-34% số bệnh nhân. Tuy nhiên, những trường hợp sỏi nhỏ trong thận thường không chẩn đoán được và bị bỏ qua. Sỏi thận gặp tỉ lệ ngang nhau giữa nam và nữ, 50% bệnh nhân có sỏi thận không có triệu chứng lâm sàng.

Ung thư thận

Gần 50% số ca ung thư thận xảy ra ở bệnh nhân bị bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội. Chủ yếu ung thư tế bào thận, một số ít ung thư nhú thận. Lý do gây tỉ lệ ung thư cao ở những bệnh nhân bị bệnh này chưa được biết. Tỉ lệ ung thư cả hai thận chiếm 20%, cao hơn tỉ lệ ung thư thận trong cộng đồng (1-5%). Chẩn đoán được ung thư thận ở bệnh nhân bị bệnh thận đa nang gen thân trội dựa vào các triệu chứng: Hồng cầu niệu, đau thắt lưng, thận to chùng với triệu chứng chảy máu trong nang. Chụp CT-scan hoặc MRI thận giúp cho chẩn đoán phân biệt hai biến chứng này tốt nhất.

Suy thận

Tiến triển đến suy thận là biến chứng thường gặp nhất ở bệnh nhân bị bệnh thận đa nang. Tỉ lệ bệnh nhân duy trì được chức năng thận không cần phải lọc máu chu kỳ đến tuổi 50 là 78%, đến tuổi 70 là 50%. Nhiều bệnh nhân sống bình thường đến tuổi 80 mà không phát hiện ra bệnh, khi tử vong do nguyên nhân khác và được làm tử thiết mới phát hiện có bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội.

Ngoài ra, còn có các triệu chứng lâm sàng kết hợp như giảm khả năng cô đặc nước tiểu, thiếu máu, tăng acid uric máu.

Ảnh hưởng của thận đa nang đến các bộ phận khác

Gan: Có khoảng 50% bệnh nhân bị bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội có nang ở gan. Tỉ lệ nang gan tăng theo tuổi, tỉ lệ nữ có nang gan cao hơn nam, ngược lại tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối ở bệnh nhân nữ lại chậm hơn bệnh nhân nam. Điều này gợi ý ảnh hưởng của hormon đến sự phát triển của nang khác nhau giữa gan và thận.

Phình mạch trong sọ: Tỉ lệ bệnh nhân có phình mạch trong sọ chưa được biết, nhưng có các phình mạch nhỏ đã được mô tả qua tử thiết. Chụp động mạch não phát hiện khoảng 10 - 30% bệnh nhân bị bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội có phình mạch trong sọ.

Bất thường van tim: Có thể thấy bất thường ở một hoặc nhiều hơn các van tim ở 18% số bệnh nhân bị bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội, có 29% số bệnh nhân có bất thường van tim qua tử thiết.

Biểu hiện bệnh ở các cơ quan khác: Nang có thể thấy ở các cơ quan khác, đặc biệt ở tụy và lách, tỉ lệ gặp là 10% và 5%. Đôi khi còn phát hiện nang ở thực quản, ở niệu quản, ở buồng trứng, ở não. Nang ở các cơ quan trên, nói chung không gây ra triệu chứng lâm sàng. Túi thừa đại tràng cũng gặp ở những bệnh nhân bị bệnh thận đa nang di truyền theo gen thân trội với tỉ lệ cao hơn trong cộng đồng.

Thận đa nang gây nhiều biến chứng nguy hiểm - ảnh 2

Siêu âm là biện pháp phát hiện bệnh thận đa nang chính xác hiện nay.

Chẩn đoán và điều trị bệnh có khó?

Chẩn đoán bệnh thận đa nang không khó, nhất là khi có sự hỗ trợ đắc lực của các phương pháp cận lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh hiện nay. Trong đó, siêu âm là phương tiện chẩn đoán phổ biến nhất với hình ảnh hai thận to, có nhiều nang kích cỡ khác nhau ở cả vùng vỏ và vùng tủy thận. Nếu kết hợp với tiền sử gia đình, và/hoặc có nang ở gan, thì chẩn đoán xác định được thận đa nang di truyền theo gen thân trội. Một số trường hợp khó chẩn đoán, chẳng hạn thận đa nang di truyền theo gen thân trội biểu hiện bệnh ở trẻ em, ban đầu chỉ thấy nang ở một bên thận, tiền sử gia đình âm tính. Để chẩn đoán có thể phải sử dụng các kỹ thuật hình ảnh và kỹ thuật liên kết gen như chụp bể thận tĩnh mạch cắt lớp thận, CT-scan, chụp cộng hưởng từ MRI, sinh thiết thận.

Việc điều trị đặt ra khi có suy thận, điều trị bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối vẫn là lọc máu và ghép thận. Lọc máu có thuận lợi là bệnh nhân ít bị thiếu máu hơn các bệnh nhân suy thận do các nguyên nhân khác khi được lọc máu chu kỳ, nang thận có thể nhỏ đi, có thể không thay đổi, nhưng cũng có thể vẫn tiếp tục to lên, và có thể phát triển cả bệnh nang mắc phải ở bệnh nhân lọc máu. Thận ở những bệnh nhân này đôi khi quá to, và vấn đề cắt thận có thể cần đặt ra. Sau ghép thận, kích thước thận nang thường giảm trung bình 1% mỗi tháng và không có biểu hiện thận nang ở thận ghép.

Theo PGS.TS. Hà Hoàng Kiệm/Sức khỏe và Đời sống

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Dấu hiệu bệnh thận và suy thận

Sống khỏe - 13/09

Dấu hiệu bệnh thận và suy thận

Bệnh thận thường không gây ra triệu chứng gì cho tới khi đã tiến triển, vậy nên những ai trong diện có nguy cơ cao bị bệnh thận cần được thầy thuốc kiểm tra thường xuyên.

Không khí ô nhiễm gây bệnh thận mạn tính

Sống khỏe - 18/09

Không khí ô nhiễm gây bệnh thận mạn tính

Đã có bằng chứng về việc ô nhiễm không khí làm tăng nguy cơ các vấn đề về hô hấp như hen suyễn cùng với viêm các cơ quan, làm xấu đi tình trạng đái tháo đường và những tình trạng nguy hiểm khác.

Dấu hiệu mắc bệnh thận

Sống khỏe - 10/10

Dấu hiệu mắc bệnh thận

Bệnh thận thường diễn biến âm thầm đến khi có biểu hiện thì bệnh đã nặng có thể suy thận phải chạy thận nhân tạo.

Video có thể bạn quan tâm

  

Dấu hiệu nhận biết bệnh sỏi thận

Tiểu tiện khó, những cơn đau dữ dội, buồn nôn, cảm giác ớn lạnh và sốt có thể là dấu hiệu của sỏi thận. Theo Ttvn.vn.

Tin cùng chuyên mục

Béo phì và chứng loãng xương

Sống khỏe - 10/10

Béo phì và chứng loãng xương

Béo bụng làm cho cả đàn ông và đàn bà tăng nguy cơ bị loãng xương.

Cách ứng phó với nhiễm khuẩn tiết niệu do vi khuẩn

Sống khỏe - 10/10

Cách ứng phó với nhiễm khuẩn tiết niệu do vi khuẩn

Đường tiết niệu từ thấp lên cao bao gồm niệu đạo, bàng quang, niệu quản rồi mới đến thận. Nhiễm khuẩn tiết niệu là viêm đường tiết niệu do vi khuẩn gây nên và có thể gặp ở từng đoạn hoặc toàn bộ đường tiết niệu.

U men răng: Quan trọng là phát hiện sớm

Sống khỏe - 10/10

U men răng: Quan trọng là phát hiện sớm

Nhiều người thấy mặt tự dưng lệch hẳn sang một bên chỉ nghĩ đơn giản là do trúng gió, sâu răng hoặc nhiễm trùng răng... Đến khi đi khám, mới biết mình bị u men răng, một nửa xương hàm dưới đã bị phá hủy. Vì vậy, việc phát hiện sớm là vô cùng quan trọng.

Dấu hiệu mắc bệnh thận

Sống khỏe - 10/10

Dấu hiệu mắc bệnh thận

Bệnh thận thường diễn biến âm thầm đến khi có biểu hiện thì bệnh đã nặng có thể suy thận phải chạy thận nhân tạo.

Người phụ nữ tự ý chữa đau mắt khiến suýt mù: Chuyên gia cảnh báo đừng dại làm theo cách chữa đau mắt phản khoa học này

Sống khỏe - 10/10

Người phụ nữ tự ý chữa đau mắt khiến suýt mù: Chuyên gia cảnh báo đừng dại làm theo cách chữa đau mắt phản khoa học này

Rất nhiều cách chữa đau mắt đã khiến bác sĩ phát hoảng bởi việc tự ý chữa phản khoa học, khiến tình trạng sức khỏe thêm nặng nề, trong đó đắp lá chữa đau mắt có thể bị mù lòa.

Tin mới

Cấm bay 12 tháng với nữ Đại úy gây 'náo loạn' tại sân bay Tân Sơn Nhất

Sống khỏe - 50 phút trước

Cấm bay 12 tháng với nữ Đại úy gây 'náo loạn' tại sân bay Tân Sơn Nhất

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam vừa ra Quyết định 1929/QĐ-CHK ngày 24/8/2019 về việc cấm vận chuyển có thời hạn bằng đường hàng không đối với hành khách Lê Thị Hiền.

Tự ti mông lép, người phụ nữ 45 tuổi đi bơm mông và cái kết quá đắng

Sống khỏe - 50 phút trước

Tự ti mông lép, người phụ nữ 45 tuổi đi bơm mông và cái kết quá đắng

Theo Đại tá PGS. TS Vũ Ngọc Lâm, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật sọ mặt và tạo hình, Bệnh viện TWQĐ 108, nếu sử dụng silicon, chất làm đầy 'rởm' để làm đẹp, có thể chị em phải chịu biến chứng, hoại tử vô cùng nặng nề.

Trông em đang say ngủ, cậu anh bất ngờ có hành động 'ngọt lịm' khiến dân mạng cười ngất

Sống khỏe - 50 phút trước

Trông em đang say ngủ, cậu anh bất ngờ có hành động 'ngọt lịm' khiến dân mạng cười ngất

Bức ảnh anh trai trông em đang gây bão MXH, thu hút về hàng chục nghìn lượt yêu thích.

Cảnh báo lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh ở Bắc và Trung Trung Bộ

Sống khỏe - 1h30 phút trước

Cảnh báo lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh ở Bắc và Trung Trung Bộ

Cảnh báo mưa lớn ở Bắc và Trung Trung Bộ có khả năng kéo dài đến ngày mai (25/8). Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Tạm giữ 16.000 sản phẩm bánh kẹo không rõ nguồn gốc, có cả 'Trung thu trứng chảy' đang rất hot

Sống khỏe - 1h30 phút trước

Tạm giữ 16.000 sản phẩm bánh kẹo không rõ nguồn gốc, có cả 'Trung thu trứng chảy' đang rất hot

Lực lượng chức năng đã phát hiện gần 16.000 sản phẩm bánh kẹo ghi nhãn mác bằng tiếng nước ngoài, không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ.

Xem thêm

Video nổi bật