CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Thực trạng tử vong trẻ em tại Việt Nam

Làm mẹ - 09/10

Tỷ lệ tử vong trẻ em tiếp tục xu hướng giảm nhưng vẫn còn cao so với các nước tiên tiến trong khu vực.

Tháng 9 vừa qua Báo cáo Điều tra đánh giá các mục tiêu trẻ em và phụ nữ Việt Nam (MICS Việt Nam 2014) được công bố tại Hà Nội. Đây là lần thứ 5 điều tra MICS được tiến hành tại Việt Nam do Tổng cục Thống kê thực hiện với sự hỗ trợ kỹ thuật tài chính của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF).

Nội dung Báo cáo đã nêu bật những tiến bộ Việt Nam đạt được trong việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDGs) về sức khỏe bà mẹ - trẻ em, đồng thời cũng phân tích những mục tiêu chưa hoàn thành liên quan đến cuộc sống và phúc lợi của trẻ em và phụ nữ, góp phần cung cấp số liệu cơ bản cho việc xây dựng và thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) sau năm 2015.

Một trong những nội dung được đề cập đến trong báo cáo MICS 2014 là tình hình thực hiện MDG4 - giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em. Sau đây là một số phân tích nhằm nêu bật những phát hiện chính về giảm tử vong trẻ em tại Việt Nam được phản ánh trong báo cáo:

Thực trạng tử vong trẻ em tử vong tại Việt Nam - ảnh 1

Tuy tỷ suất tử vong trẻ em vẫn tiếp tục giảm nhưng tốc độ giảm đã chậm lại khá nhiều so với giai đoạn trước (Ảnh minh họa: Internet)

Tỷ lệ tử vong trẻ em tiếp tục xu hướng giảm nhưng vẫn còn cao so với các nước tiên tiến trong khu vực

Kết quả của MICS 2014 cho thấy tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi trong giai đoạn 5 năm trước điều tra đã giảm mạnh xuống còn 19,7‰, gần đạt được mục tiêu đã đề ra cho  năm 2015 là 19,3‰. Tương tự, tỷ suất tử vong trẻ dưới 1 tuổi trong giai đoạn 5 năm trước cuộc điều tra là 16‰, gần đạt được mục tiêu đề ra là 14,8‰ vào năm 2015.

Mặc dù đã gần đạt được các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ, nhưng tỷ suất tử vong trẻ em ở Việt Nam vẫn cao hơn rất so với các nước phát triển hơn trong khu vực như Thái Lan (13‰), Malaysia (9‰), Singapore (3‰). 

Tốc độ giảm tử vong trẻ em có xu hướng chậm lại rõ rệt

Tuy tỷ suất tử vong trẻ em vẫn tiếp tục giảm nhưng tốc độ giảm đã chậm lại khá nhiều so với giai đoạn trước. Cụ thể, trong giai đoạn 2005-2010, tốc độ giảm tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi bình quân là 0,6‰ mỗi năm, tuy nhiên, trong giai đoạn vừa qua, tốc độ giảm bình quân chỉ còn 0,23‰ mỗi năm. Tương tự, tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi có tốc độ đã giảm từ 1,4‰ bình quân mỗi năm trong giai đoạn 1990-2010 xuống còn 0,15‰ mỗi năm trong giai đoạn vừa qua.

Vẫn còn có sự chênh lệch khá lớn về tử vong trẻ em giữa các vùng, miền, các nhóm đối tượng

Kết quả điều tra MICS cũng cho thấy vẫn còn có sự chênh lệch đáng kể giữa các vùng miền, giữa các nhóm đối tượng. Ở khu vực nông thôn, tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi ở mức 21,5‰, cao gấp 1,5 lần khu vực thành thị (15,7‰). Tỷ suất tử vong trẻ em dưới năm tuổi cao nhất ở khu vực Trung du và miền núi phía Bắc là 47,5‰, cao gấp 6,5 lần so với khu vực thấp nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tỷ suất tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi cao nhất ở nhóm dân tộc thiểu số là 53‰, cao gấp khoảng 4 lần so với nhóm Kinh/Hoa.

Tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi ở nhóm có mẹ chưa học xong tiểu học là 85‰, cao gấp trên 4 so với nhóm có mẹ trình độ học vấn từ tiểu học trở lên. Tương tự, tỷ suất tử vong trẻ em ở nhóm 40% hộ nghèo nhất là 31,53‰, cũng cao hơn nhiều so với nhóm 40% số hộ nghèo nhất (11,76%).

Thực trạng tử vong trẻ em tử vong tại Việt Nam - ảnh 2

Tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi ở nhóm có mẹ chưa học xong tiểu học là 85‰ (Ảnh minh họa: Internet)

Tỷ suất tử vong sơ sinh vẫn còn chiếm tỷ trọng rất cao trong số tử vong trẻ em

Theo kết quả từ báo cáo MICS 2014, tỷ suất tử vong sơ sinh (dưới 1 tháng tuổi) trong giai đoạn 5 năm trước điều tra là 11,95‰. Như vậy, bình quân mỗi năm ở Việt Nam vẫn có khoảng 16.000 đến 18.000 sơ sinh bị tử vong, chiếm khoảng 75% số tử vong trẻ em dưới 1 tuổi và khoảng 60% số tử vong trẻ em dưới 5 tuổi. Tuy điều tra MICS 2014 không phân tích được tỷ lệ chết sơ sinh sớm trong 7 ngày đầu nhưng một nghiên cứu khác được công bố trên tạp chí The Lancet cho thấy tỷ suất tử vong sơ sinh trong tuấn đầu chiếm tới 72% tử vong sơ sinh . Đặc biệt, nhiều yếu tố liên quan đến tử vong sơ sinh cũng được chỉ ra trong báo cáo MICS 2014, cụ thể:

- Tỷ suất tử vong sơ sinh ở trẻ nam là 14,69‰, cao hơn nhiều so với trẻ nữ là 8,99‰. Có lẽ cần nghiên cứu nhiều hơn để lý giải về sự liên quan giữa tử vong sơ sinh và giới tính thai nhi.

- Tuổi của người mẹ lúc sinh con cũng ảnh hưởng lớn đến tử vong sơ sinh, tỷ suất tử vong sơ sinh ở nhóm mẹ có độ tuổi dưới 20 và từ 35 trở lên lần lượt là 25‰ và 27‰, trong khi đó tỷ suất tử vong sơ sinh ở nhóm mẹ có độ tuổi từ 20-34 chỉ xấp xỉ 9‰.

- Tỷ suất tử vong sơ sinh ở nhóm trẻ là con thứ tư trở lên là trên 55‰, cao hơn rất nhiều so với nhóm con thứ ba trở xuống (dưới 11,5‰).

- Khoảng cách giữa các lần sinh sinh cùng là một yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến tử vong sơ sinh. Tỷ suất tử vong sơ sinh ở nhóm có khoảng cách so với lần sinh trước dưới 2 năm là 28,1‰, cao hơn nhiều so với nhóm có khoảng cách với lần sinh trước 2 năm là 16,8‰, 3 năm là 14,7‰, 4 năm trở lên là 11,4‰.

Bàn luận:

Trong các giai đoạn trước đây, tử vong trẻ em ở Việt Nam giảm nhanh là do chúng ta đã có những bước đột phá trong công tác tiêm chủng mở rộng, phòng chống các bệnh nhiễm khuẩn thường gặp như tiêu chảy, viêm phổi…, bên cạnh đó, công tác quản lý thai nghén, chăm sóc thai sản và phòng chống suy dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em cũng có nhiều thành tựu vượt bậc. Nguyên nhân dẫn đến tử vong trẻ em chủ yếu còn lại đa phần là những nguyên nhân khó giải quyết như: sơ sinh nhẹ cân, non tháng, sơ sinh bệnh lý (ngạt sơ sinh, nhiễm trùng, vàng da nhân xám, xuất huyết não, màng não, dị tật bẩm sinh…, hay ở trẻ lớn hơn là do tai nạn, thương tích. Những nguyên nhân này đòi hỏi phải có những can thiệp vừa có chiều rộng về độ bao phủ, vừa có chiều sâu về chuyên môn, kỹ thuật mới có thể khắc phục được. Đó cũng chính là lý do tốc độ giảm tử vong trẻ em có xu hướng chậm lại trong những năm gần đây.

Để tiếp tục giảm được tử vong trẻ em trong thời gian tới, bắt kịp được các nước tiên tiến trong khu vực, đồng thời thu hẹp được khoảng cách chênh lệch giữa các vùng miền, các nhóm đối tượng, một số giải pháp đã được đưa ra và cần thực hiện đồng bộ gồm:

Một mặt tuyên truyền sâu rộng trong mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số về chăm sóc bà mẹ và trẻ em. Huy động sự tham gia của gia đình và cộng đồng vào công tác chăm sóc bà mẹ và trẻ em; mặt khác duy trì tốt công tác tiêm chủng mở rộng, phòng chống các bệnh truyền nhiễm, quản lý thai nghén, phòng chống suy dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em, đặc biệt là đẩy mạnh phong trào nuôi con bằng sữa mẹ.

Ngoài ra triển khai rộng rãi các can thiệp đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc giảm tử vong trẻ em, tập trung vào việc giảm tử vong sơ sinh, bao gồm: Đào tạo và công nhận đội ngũ cán bộ y tế đạt tiêu chuẩn người đỡ đẻ có kỹ năng khu vực ASEAN; Đào tạo và hỗ trợ cô đỡ thôn bản người dân tộc thiểu số hoạt động tại những vùng đặc biệt khó khăn, nơi tập quán không đi khám thai và không đến đẻ tại cơ sở y tế còn phổ biến; Thực hiện quy trình chăm sóc sơ sinh sớm thiết yếu (Early Essential Newborn Care - EENC) theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế thế giới tại tất cả các cơ sở y tế có đỡ đẻ, trong đó chú trọng việc cho trẻ tiếp xúc da kề da và bú mẹ ngay sau đẻ, chăm sóc trẻ sơ sinh nhẹ cân, non tháng bằng phương pháp Căng gu ru, hồi sức sơ sinh ngạt; Hỗ trợ thiết lập các đơn nguyên sơ sinh tại bệnh viện tuyến tỉnh/huyện có đủ năng lực để chăm sóc và điều trị sơ sinh bệnh lý; Nâng cao chất lượng công tác chuyển tuyến sơ sinh và trẻ em, hỗ trợ các thôn, bản vùng đặc biệt khó khăn thành lập các nhóm chuyển tuyến dựa vào cộng đồng; Bổ sung viên sắt và a-xít folic cho phụ nữ có thai, đẩy mạnh công tác sàng lọc trước sinh và sơ sinh nhằm dự phòng và phát hiện sớm dị tật bẩm sinh. Tiêm vitamin K1 cho 100% trẻ sơ sinh ngay sau đẻ nhằm giảm xuất huyết não, màng não. Đẩy mạnh tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình: không nên sinh nhiều con, giãn khoảng cách giữa các lần sinh sinh trên 3 năm, không nên sinh con trước tuổi 20 và sau tuổi 35 để làm giảm nguy cơ dị tật và tử vong của trẻ sơ sinh; Tiếp tục triểm khai rộng rãi quy trình Lồng ghép chăm sóc trẻ bệnh theo hướng dẫn của Tổ chức y tế thế giới tại cộng đồng và tất cả các cơ sở y tế. Và làm tốt công tác phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em thông qua việc thực hiện mô hình 'ngôi nhà an toàn, trường học an toàn và cộng đồng an toàn cho trẻ em'.

Ths. Anh Tuấn

(Nội dung do Vụ sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em, Bộ Y tế kiểm duyệt)

Theo Sức khỏe và Đời sống

Link báo gốc: javascript:void(0)

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Bổ sung đường lactose để ngăn ngừa tiêu chảy ở trẻ em

Sống khỏe - 02/10

Bổ sung đường lactose để ngăn ngừa tiêu chảy ở trẻ em

Bất dung nạp lactose là nguyên nhân khiến trẻ bị tiêu chảy, trướng bụng, đi phân chua... và nhiều vấn đề tiêu hóa khác.

Hội thảo triển khai Sổ theo dõi Sức khỏe Bà mẹ-Trẻ em

Sống khỏe - 07/10

Hội thảo triển khai Sổ theo dõi Sức khỏe Bà mẹ-Trẻ em

Sáng 06/10, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Hội thảo triển khai sử dụng Sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ - trẻ em.

Điều tra đánh giá mục tiêu trẻ em và phụ nữ Việt Nam 2014

Sống khỏe - 08/10

Điều tra đánh giá mục tiêu trẻ em và phụ nữ Việt Nam 2014

Tháng 9 vừa qua Báo cáo Điều tra đánh giá các mục tiêu trẻ em và phụ nữ Việt Nam (MICS Việt Nam 2014) được giới thiệu tại Hà Nội.

Tin cùng chuyên mục

Điều tra đánh giá mục tiêu trẻ em và phụ nữ Việt Nam 2014

Sống khỏe - 08/10

Điều tra đánh giá mục tiêu trẻ em và phụ nữ Việt Nam 2014

Tháng 9 vừa qua Báo cáo Điều tra đánh giá các mục tiêu trẻ em và phụ nữ Việt Nam (MICS Việt Nam 2014) được giới thiệu tại Hà Nội.

Nguy cơ viêm nhiễm, tử vong từ nhiễm khuẩn sau sinh

Sống khỏe - 06/10

Nguy cơ viêm nhiễm, tử vong từ nhiễm khuẩn sau sinh

Nhiễm khuẩn sau sinh do nhiều loại vi khuẩn gây ra, dẫn đến đau rát vùng kín, đau tử cung, thậm chí tử vong nếu không được chữa trị đúng.

Những kiểu thể hiện tình cảm của bố mẹ khiến con cái ghen tị

Sống khỏe - 04/10

Những kiểu thể hiện tình cảm của bố mẹ khiến con cái ghen tị

Dù con cái luôn là điều quan trọng nhất của bố mẹ, nhưng đôi khi bạn sẽ chạnh lòng trước tình cảm của hai người dành cho nhau.

Bảng kiểm tra công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản năm 2015

Sống khỏe - 29/09

Bảng kiểm tra công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản năm 2015

Ngày 28/9/2015, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ra quyết định số 3994/QĐ-BYT về việc ban hành Bảng kiểm công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản năm 2015.

Đồng bào dân tộc thiểu số: Mục tiêu sau năm 2015

Sống khỏe - 27/09

Đồng bào dân tộc thiểu số: Mục tiêu sau năm 2015

Đây là quyết định 1755/QĐ-TTg của thủ tướng về việc phê duyệt một số chỉ tiêu thực hiện các Mục tiêu phát triển đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

Video nổi bật