CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Từ chuyện đơn giản như ăn uống, ông bà ta đúc kết ra hàng loạt triết lý 'đắt giá' trong cuộc đời

Dinh dưỡng - 25/05

Đối với người Việt Nam, chuyện ăn uống là chuyện rất quan trọng và mật thiết với chúng ta, thế nên chỉ từ chuyện ăn uống, mượn hình ảnh ăn uống, chúng ta đúc kết được nhiều cách ứng xử tốt đẹp, xứng với văn hoá truyền đời của Con Rồng Cháu Tiên.

Người Việt Nam 'dĩ thực vi tiên', lấy cái ăn làm đầu, tuy nhiên 'cái ăn' ở đây cũng không chỉ đơn giản là ăn để thoả mãn, để sung sướng và no bụng. Từ lâu, việc ăn uống đối với người Việt Nam là chuyện có mối quan hệ mật thiết với đời sống tinh thần. Người dân ta mượn viện ăn uống để tỏ lòng kính trọng với tổ tiên (ngày giỗ, lễ lạt, cúng kiếng...), để thể hiện sự quan tâm, săn sóc (gắp thức ăn cho nhau, mẹ, chị, vợ... nấu cơm theo sở thích chồng, con...), và còn dùng để đúc kết, dạy dỗ các thế hệ mai sau nữa.

Ăn uống từ lâu đã không còn chỉ là ăn sao cho no, mà còn là ăn sao cho 'đúng'. Nhiều người nghĩ ăn là việc bản năng, sinh ra đã biết đói là phải ăn, nhưng đối với người Việt Nam thì đến cả việc ăn cũng phải học:

Học ăn, học nói, học gói, học mở

Từ chuyện đơn giản như ăn uống, ông bà ta đúc kết ra hàng loạt triết lý 'đắt giá' trong cuộc đời - ảnh 1

Ăn cũng phải ăn sao cho đúng, cho lễ phép và lịch sự.

Đây là câu mà bất kì đứa trẻ Việt Nam nào cũng nghe được phải vài lần, có khi từ ông bà, có khi từ mẹ cha. Câu nói đơn giản nhưng đúc kết lại tầm quan trọng của việc nâng cao ý thực học tập, sự tinh tế, tính quan sát. Rằng là ở đời thì cái gì cũng phải chú ý học tập, không được chủ quan: ăn là ăn như thế nào cho có văn hoá, cho đúng, cho lịch sự? Nói thì học thế nào để nói lời hay, ý đẹp? Tất cả đều phải được tôi luyện và rèn dũa từ bé để trở thành con người thanh lịch. Nhắc đến đây, ông bà ta cũng có một câu rất hay nói về lề thói khi ăn uống của người Việt:

Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

Người Việt Nam có văn hoá ăn cơm cùng gia đình, mà khi ăn uống cùng nhiều người như thế thì có những chuyện phải để ý. Ví như ăn thì phải trông nồi, xem cơm còn nhiều hay vơi, và để ý đến số người cần ăn, chứ không được ăn quá, đến người sau lại không ai còn phần. Mặt khác, việc 'trông nồi' cũng có thể nói đến văn hoá săn sóc lẫn nhau, ai ngồi gần nồi cơm, khi các thành viên trong gia đình muốn ăn thêm thì biết tự giác giúp họ bới, nhất là với bật trưởng bối hay các em nhỏ. Mặt khác, ngồi trông hướng cũng là một cụm rất ngắn gọn, nhưng từ đó ta rút ra được nhiều điều, rằng phải để ý trước sau, để ý đến hoàn cảnh mà hành xử cho phù hợp, không làm phiền lòng ai.

Từ chuyện đơn giản như ăn uống, ông bà ta đúc kết ra hàng loạt triết lý 'đắt giá' trong cuộc đời - ảnh 2

Triết lý rút ra từ việc ăn uống của ông bà ta: sống phải để ý, có trước có sau.

Từ việc học để ăn sao cho có văn hoá, người ta cũng phải biết ăn sao cho tốt cho sức khoẻ:

Nhai kỹ, no lâu

Ông bà ta từ xưa đã biết, ăn uống thì phải chậm rãi, kỹ càng. Ăn quá nhanh sẽ khiến thức ăn còn cứng, khó tiêu hoá, đầy bụng. Và vì không tiêu hoá được cho nên sẽ mau có cảm giác đói. Mặc khác, khi ta nhai kỹ, thức ăn được nghiền cẩn thận, khi trôi xuống bao tử sẽ tiêu hoá dễ dàng hơn, các chất hấp thụ được tốt hơn.

Hiểu được việc ăn uống mật thiết như thế nào, ông bà ta cũng 'mượn' hình ảnh ăn uống để nhắc khéo con cháu về những giá trị và truyền thống tốt đẹp như:

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Khi ăn một trái ngọt, ta phải tự hỏi do đâu mà có? Là ai đã ngày ngày chăm bón cho cây, chờ ngày cây đơm hoa kết quả để có trái mà ăn? Đấy, từ đây lại liên tưởng rộng ra, chúng ta có thể ngồi ở hiện tại, làm những việc mà chúng ta đang làm, không phải là do công ơn sinh thành, dưỡng dục của ông bà cha mẹ hay sao? Mặt khác, câu nói này cũng có nghĩa là đã hưởng lợi ích, thì phải nhớ đến người hay vật đã cho mình lợi ích đó để nhớ ơn của họ. Đơn giản như việc ăn một quả ngọt, thì phải biết ơn người đã trồng cây mà thôi.

Từ chuyện đơn giản như ăn uống, ông bà ta đúc kết ra hàng loạt triết lý 'đắt giá' trong cuộc đời - ảnh 3

Tết nào, người Việt cũng phải có một mâm cỗ cúng tổ tiên, thể hiện lòng nhớ thương và biết ơn.

Tuy nhiên, đã học cách biết ơn người giúp mình thì cũng phải biết là không phải lúc nào cũng có bàn tay sẵn sàng đưa ra nâng đỡ chúng ta trong cuộc đời. Chính vì vậy mà có câu:

Muốn ăn thì lăn vào bếp

Ăn ở đây đương nhiên không chỉ có nghĩa là 'ăn', mà nghĩa là muốn hưởng, muốn có một điều gì đó thì chúng ta nhất định phải bỏ ra công sức. Ông bà ta chỉ nói đơn giản là muốn ăn gì thì tự vào bếp mà làm, nhưng hàm ý trong đó lại áp dụng trong tất cả các lĩnh vực cuộc sống: 'muốn thi đậu thì phải học', 'muốn khoẻ mạnh thì phải chơi thể thao', 'muốn có tiền đi du lịch thì phải làm việc thật chăm chỉ'...

Từ đó ta thấy, ăn uống là việc gần gũi biết bao đối với dân tộc Việt Nam. Không chỉ đơn giản là 'ăn', ông bà ta biến nó thành nghệ thuật sống, những triết lý đáng chiêm nghiệm bắt nguồn từ những điều hết sức đơn giản. Biết rằng không thể dạy 'suông', họ nghĩ ra cách liên hệ những bài học đắt giá với các hoạt động chúng ta thực hiện mỗi ngày: ăn uống. Vậy nên, nghe theo lời ông bà, ta chỉ cần ăn sao cho đúng với những gì được truyền lại thì chất lượng cuộc sống sẽ tăng lên gấp nhiều lần cho mà xem.

Từ chuyện đơn giản như ăn uống, ông bà ta đúc kết ra hàng loạt triết lý 'đắt giá' trong cuộc đời - ảnh 4

Theo Quỳnh Đào/Trí thức trẻ

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Từ bỏ ăn chay sau gần 20 năm gắn bó, dù nói rằng mình khỏe đẹp hơn nhưng cách ăn uống sau đó của bà mẹ này lại bị các nhà khoa học

Sống khỏe - 12/05

Từ bỏ ăn chay sau gần 20 năm gắn bó, dù nói rằng mình khỏe đẹp hơn nhưng cách ăn uống sau đó của bà mẹ này lại bị các nhà khoa học

Nicole Carter, 44 tuổi, tâm sự rằng, sức khỏe của cô ngày càng đi xuống trong suốt nhiều năm theo đuổi chế độ ăn chay, bắt đầu từ khi mới 18 tuổi.

Tổng hợp những cách ăn uống có thể khiến cuộc đời của bạn dễ dàng hơn rất nhiều

Sống khỏe - 14/05

Tổng hợp những cách ăn uống có thể khiến cuộc đời của bạn dễ dàng hơn rất nhiều

Không còn nhễu nhão, không còn rơi rớt hay dính tay nữa, đây chính là cách mà bạn nên thưởng thức những món ăn này để cuộc sống 'dễ dàng' hơn.

Đây là cách cải thiện thị lực tốt thông qua con đường ăn uống hàng ngày

Sống khỏe - 14/05

Đây là cách cải thiện thị lực tốt thông qua con đường ăn uống hàng ngày

Cuộc sống càng hiện đại, tỉ lệ người mắt các bệnh về mắt càng tăng, đặc biệt là các tật về mắt như cận thị, viễn thị, loạn thị... Và để giữ gìn cửa sổ tâm hồn được sáng và tinh hãy bổ sung ngay những siêu thực phẩm dưới đây vào chế độ ăn hàng ngày của bạn.

Video có thể bạn quan tâm

  

Kiểm soát huyết áp cao nhờ chế độ ăn uống

Ít nạp muối, chất béo bão hòa, ăn rau xanh và hoa quả sẽ tốt cho huyết áp (Việt hóa bởi Kim Huế). .

Tin cùng chuyên mục

Gỏi gà hoa phượng: tưởng đùa mà lại thành món ăn gây sốt mạng xã hội

Sống khỏe - 25/05

Gỏi gà hoa phượng: tưởng đùa mà lại thành món ăn gây sốt mạng xã hội

Trong vô vàn món nộm, món gỏi, chẳng ai ngờ được là lại có món gỏi làm từ hoa phượng vừa ngon lại vừa đẹp mắt như thế này.

Salim nhập hội uống nước ép cần tây: đây là những trải nghiệm rất chân thực từ cô nàng

Sống khỏe - 25/05

Salim nhập hội uống nước ép cần tây: đây là những trải nghiệm rất chân thực từ cô nàng

Nước ép cần tây đang ngày càng thu hút nhiều bạn trẻ trên khắp thế giới và Salim cũng không nằm ngoài trào lưu này khi mạnh dạn thử uống nguyên chất ngay trong ngày đầu tiên.

Da trắng hơn, tóc khỏe óng mượt hơn với công thức làm sữa hạt ngon - bổ - rẻ này

Sống khỏe - 24/05

Da trắng hơn, tóc khỏe óng mượt hơn với công thức làm sữa hạt ngon - bổ - rẻ này

Từ khi được mách cho công thức làm sữa hạt này, tôi thường xuyên làm cho cả nhà uống vì không chỉ tốt cho sức khỏe và sắc đẹp, nó còn có giá thành rất phải chăng nữa!

Loại quả này được đánh giá là thơm ngon, bổ dưỡng nhất hành tinh: Ở Việt Nam đang vào mùa

Sống khỏe - 24/05

Loại quả này được đánh giá là thơm ngon, bổ dưỡng nhất hành tinh: Ở Việt Nam đang vào mùa

Bơ là một loại quả rất quen thuộc có những lợi ích đáng ngạc nhiên đối với sức khoẻ mà có thể bạn chưa biết. Hãy cùng tìm hiểu về nó để bạn không bỏ qua những điều đáng tiếc nhất.

Phụ nữ nhất định phải làm món trà này thường xuyên để uống vì tốt đủ đường

Sống khỏe - 24/05

Phụ nữ nhất định phải làm món trà này thường xuyên để uống vì tốt đủ đường

Món trà long nhãn, táo đỏ, kỷ tử là thức uống quý có công dụng chữa bệnh và tốt cho sức khỏe phụ nữ.

Tin mới

Bác sĩ cũng đột quỵ vì làm việc quá sức: Ai là người có nguy cơ cao?

Sống khỏe - 19/09

Bác sĩ cũng đột quỵ vì làm việc quá sức: Ai là người có nguy cơ cao?

Bác sĩ Dương Ngọc Toàn (38 tuổi) sau ca làm việc buổi sáng đến giờ nghỉ trưa bỗng dưng bị đột quỵ. 3 tháng nay, anh được chính đồng nghiệp của mình chăm sóc.

Nghiên cứu cho thấy: Tiếp xúc nhiều với không khí ô nhiễm có thể gây rối loạn cương dương

Sống khỏe - 19/09

Nghiên cứu cho thấy: Tiếp xúc nhiều với không khí ô nhiễm có thể gây rối loạn cương dương

Chất lượng không khí tồi tệ quả thật chẳng có gì tốt lành cho con người, ai ngờ còn ảnh hưởng tới cả chuyện giường chiếu.

Bệnh rubella

Sống khỏe - 19/09

Bệnh rubella

Cháu tôi ở vùng nông thôn, mang thai được 8 tháng sắp sinh, nhưng chưa được chích ngừa, nghe nói bệnh Rubella nguy hiểm lắm.

Đứt dây chằng chéo trước gối: Khi nào cần phẫu thuật?

Sống khỏe - 19/09

Đứt dây chằng chéo trước gối: Khi nào cần phẫu thuật?

Phẫu thuật không phải con đường duy nhất và bệnh nhân bị tổn thương dây chằng chéo gối cũng không cần được mổ ngay lập tức một số trường hợp có thể điều trị bảo tồn để tránh các nguy cơ phẫu thuật cũng như chi phí y tế đắt đỏ.

Không lo thiếu ý tưởng đi chợ cho cả tuần với 7 mâm cơm mẹ đảm 9x chia sẻ

Sống khỏe - 19/09

Không lo thiếu ý tưởng đi chợ cho cả tuần với 7 mâm cơm mẹ đảm 9x chia sẻ

Tham khảo ngay 7 mâm cơm cho 7 ngày trong tuần được Hoàng Thùy - một 9x được rất nhiều mẹ trong cộng đồng bếp yêu mến - chia sẻ nhé!

Xem thêm

Video nổi bật