CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM X

Vụ đội bóng Thái Lan bị kẹt trong hang đá: Rối loạn stress sau sang chấn, cần chữa trị lâu dài

Nuôi dạy con - 11/07

13 thành viên của đội bóng Thái Lan bị mắc kẹt trong hang đá đã gây sự chú ý của toàn thế giới trong những ngày qua.

Mặc dù đã được giải cứu thành công nhưng những thành viên của đội bóng sẽ phải đối mặt với một loạt rối loạn về thể chất và tâm lý do phải chịu đựng nhiều ngày trong hang sâu tối, chật hẹp, thiếu oxy, thực phẩm... Một trong những rối loạn về tâm lý mà các thành viên đội bóng dễ gặp phải là rối loạn stress sau sang chấn.

Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) được đặc trưng bởi sự gia tăng căng thẳng và lo lắng sau khi tiếp xúc với một sự kiện chấn thương tâm lý. Sự kiện chấn thương tâm lý xảy ra khi bệnh nhân là nạn nhân hoặc phải chứng kiến một tai nạn (tai nạn xe hơi, cháy nhà) hoặc tội ác khủng khiếp (giết người), các trận đánh, bị hành hung, bị bắt cóc, bị tra tấn, nạn nhân của một thảm họa tự nhiên (như động đất, sóng thần...), được chẩn đoán là mắc bệnh hiểm nghèo, bị lạm dụng tình dục...

Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) là các rối loạn phát sinh sau chấn thương tâm lý từ vài tuần đến vài tháng, tối đa là 6 tháng.

Tỉ lệ của PTSD trong cuộc đời là khoảng 8% dân số nói chung, tỷ lệ ở nữ là 10% và ở nam là 4%. Phản ứng của con người đối với stress rất khác nhau. Có bệnh nhân có nhiều triệu chứng, nhưng ngược lại có những bệnh nhân chỉ có một số triệu chứng mà thôi.

Vụ đội bóng Thái Lan bị kẹt trong hang đá: Rối loạn stress sau sang chấn, cần chữa trị lâu dài - ảnh 1

Các thành viên của đội bóng cần được sự chăm sóc y tế sau khi được giải cứu thành công.

Triệu chứng của PTSD

Các bệnh nhân bị PTSD thường có ba nhóm triệu chứng sau:

Các triệu chứng xâm nhập sau chấn thương: Triệu chứng xâm nhập cổ điển là hồi tưởng, trong đó các cá nhân có thể cảm thấy và hành động như thể chấn thương đang tái diễn. Triệu chứng xâm nhập khác bao gồm những ký ức đau buồn hay những giấc mơ và những phản ứng căng thẳng khi tiếp xúc với các kích thích được liên kết đến các chấn thương. Rối loạn có thể đặc biệt nghiêm trọng và kéo dài khi các stress là do con người gây ra như tra tấn và cưỡng hiếp. Các sự kiện chấn thương tâm lý được sống lại và hành vi của bệnh nhân giống như tại thời điểm xảy ra chấn thương tâm lý. Hoặc khi gặp biểu tượng gợi lại chấn thương tâm lý thì phản ứng tâm lý của bệnh nhân thường rất mạnh mẽ.

Tránh các kích thích liên quan đến chấn thương: Các triệu chứng này bao gồm những cố gắng để tránh các suy nghĩ đến chấn thương, giảm khả năng ghi nhớ các sự kiện liên quan đến chấn thương, cảm giác bị bỏ rơi và không có tương lai. Con người phản ứng lại các sự kiện chấn thương tâm lý này bằng hoảng sợ mãnh liệt, sợ mất sự giúp đỡ hoặc bằng các hành vi kích động, hỗn loạn. Bệnh nhân xa lánh các sự kiện chấn thương, tránh suy nghĩ hoặc thảo luận về chấn thương. Họ luôn có cảm giác thiếu hụt trong tương lai, luôn sợ khó kết hôn, không có con, không có cuộc sống gia đình bình thường...

Tăng các triệu chứng kích thích: Các triệu chứng của tăng kích thích bao gồm mất ngủ, khó chịu, tăng sự cảnh giác và giật mình. Bệnh nhân khó ngủ hoặc khó vào giấc ngủ họ hay cáu gắt quá mức, luôn than phiền khó tập trung chú ý. Đôi lúc họ có các mảng hồi tưởng, nghĩa là nhớ lại miễn cưỡng hoàn cảnh chấn thương tâm lý. Có người than phiền về những cơn ác mộng xuất hiện dai dẳng. Vì thế nhiều người dễ sa vào nghiện rượu và ma túy để tìm cách chóng quên sự kiện chấn thương tâm lý.

Tiến triển và tiên lượng của PTSD

Rối loạn stress sau sang chấn có thể kéo dài từ vài tháng đến hơn 30 năm. Nếu không điều trị, 30% số bệnh nhân khỏi hoàn toàn, 40% có các triệu chứng mức độ nhẹ và 20% có các triệu chứng mức độ vừa, 10% có các triệu chứng mức độ nặng. Sau 1 năm, tỷ lệ tự khỏi là 50%.

Nói chung, trẻ em có khó khăn hơn khi đối phó với sự kiện chấn thương so với người ở độ tuổi trung niên. Ví dụ, khoảng 80% số trẻ em bị bỏng sẽ có triệu chứng của PTSD sau 1 hoặc 2 năm. Trong khi đó, tỷ lệ này ở người lớn chỉ là 30%. Có lẽ, trẻ em chưa có cơ chế đối phó đủ tốt đối với các yếu tố như những lời trêu chọc, lăng mạ gây tổn thương về thể chất và tình cảm như người trưởng thành.

Điều trị PTSD

Điều trị bằng thuốc: Ngày nay, các thuốc chống trầm cảm SSRI được sử dụng rộng rãi trong điều trị PTSD. Hiệu quả tối đa của thuốc xuất hiện sau 12 tuần điều trị. Tuy nhiên như đó nói trên, bệnh PTSD cần được điều trị lâu dài, từ 6 - 18 tháng. Có trường hợp bệnh mạn tính phải điều trị trong nhiều năm. Các thuốc hay dùng là sertralin, fluvoxamin, paroxetin, fluoxetin...

Thuốc chống trầm cảm ba vòng thường dùng là clomipramin. Sau bốn tuần điều trị bằng thuốc chống trầm cảm ba vòng, bệnh nhân giảm trầm cảm, lo âu, ngủ tốt, giảm ác mộng, nhưng các triệu chứng xa lánh không thuyên giảm. Sau 8 tuần điều trị triệu chứng xa lánh mới thuyên giảm rõ rệt.

Liệu pháp tâm lý: Các kỹ thuật khác nhau của liệu pháp nhận thức và hành vi đang được sử dụng rộng rãi trong điều trị bệnh PTSD. Cả liệu pháp hành vi và liệu pháp nhận thức chỉ cho kết quả rõ ràng khi áp dụng điều trị 6 tháng. Nói chung liệu pháp nhận thức và hành vi phải được tiến hành trong một năm mới cho hiệu quả tối đa. Người ta có thể kết hợp với điều trị bằng thuốc để tăng hiệu quả điều trị cho bệnh nhân PTSD.

PGS.TS. Bùi Quang Huy (Chủ nhiệm khoa Tâm thần, Bệnh viện Quân y 103)

Theo Suckhoedoisong.vn

Miễn cước lưu lượng 3G/4G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!

Tin liên quan

Bí mật thần kỳ giúp đội bóng Thái Lan sống sót được 9 ngày trong hang sâu

0982***815 - 05/07

Bí mật thần kỳ giúp đội bóng Thái Lan sống sót được 9 ngày trong hang sâu

Những thành viên của đội bóng nhí Thái Lan sống sót được suốt 9 ngày trong hang tối và không có thức ăn được cả thế giới gọi là một điều thần kỳ. Lý do gì khiến họ có thể vượt qua được những trở ngại đó?

Bài học sống sót dựa vào sức mạnh tinh thần của đội bóng nhí Thái Lan

0982***815 - 11/07

Bài học sống sót dựa vào sức mạnh tinh thần của đội bóng nhí Thái Lan

Trong tình huống nghìn cân treo sợi tóc, tinh thần lạc quan chính là chìa khóa giúp con người bảo toàn mạng sống.

Video có thể bạn quan tâm

  

Tác hại của stress đối với sức khỏe

Stress làm tăng nguy cơ bị bệnh tim, đột quỵ và thậm chí là ung thư (Việt hóa bởi Hà Vân/SongKhoe.vn) .

Tin cùng chuyên mục

Bé gái 4 tuổi xuất hiện kinh nguyệt, cảnh báo tình trạng trẻ dậy thì sớm đang gia tăng

0989658223 - 11/07

Bé gái 4 tuổi xuất hiện kinh nguyệt, cảnh báo tình trạng trẻ dậy thì sớm đang gia tăng

Càng ngày càng có nhiều trẻ em bị dậy thì sớm, trẻ lớn càng nhanh, lớn lên càng lùn. Câu chuyện về bé gái 4 tuổi xuất hiện kinh nguyệt sẽ giúp bạn chú ý hơn về cách chăm sóc trẻ.

Những thực phẩm có hại mà người lớn thường cho trẻ ăn

84972658683 - 08/07

Những thực phẩm có hại mà người lớn thường cho trẻ ăn

Một số thực phẩm tưởng rằng sẽ tốt cho trẻ, nhưng thực chất chúng lại không phù hợp với độ tuổi cũng như nhu cầu dinh dưỡng của trẻ.

Cặp song sinh 'triệu đôi có một'

0989658223 - 05/07

Cặp song sinh 'triệu đôi có một'

Cặp song sinh gái nhà Bailey (Anh) được cho là 'triệu đôi có một' bởi một em bé bình thường, một em bé mắc hội chứng Down.

Cấp cứu kịp thời trẻ sinh cực non suy hô hấp nguy kịch ở bệnh viện địa phương

0989658223 - 04/07

Cấp cứu kịp thời trẻ sinh cực non suy hô hấp nguy kịch ở bệnh viện địa phương

Bệnh viện Phụ sản thành phố Cần Thơ cho biết, các bác sĩ của BV này vừa cấp cứu thành công trường hợp bé gái 25 tuần 01 ngày với cân nặng 740gram.

Ngủ cùng mẹ trước 3 tuổi giúp trẻ phát triển tối ưu

84972658683 - 04/07

Ngủ cùng mẹ trước 3 tuổi giúp trẻ phát triển tối ưu

Ngủ cùng mẹ, bé sẽ phát triển tối ưu. Ngủ một mình, trẻ lớn lên sẽ tự lập. Ngủ cùng ông bà là lựa chọn tệ nhất.

Tin mới

Mối nguy với trẻ em từ chó nhà nuôi

Sống khỏe - 20/07

Mối nguy với trẻ em từ chó nhà nuôi

Các bệnh viện tiếp nhận nhiều ca cấp cứu bệnh nhi bị chó tấn công, có trường hợp tử vong vì chó cắn gây sốc, mất máu.

Gừng - Gia vị quen thuộc, nhiều tác dụng không ngờ

Sống khỏe - 20/07

Gừng - Gia vị quen thuộc, nhiều tác dụng không ngờ

Gừng là một trong những hương vị ẩm thực phổ biến nhất trên thế giới. Mùi thơm mạnh mẽ, vị cay nồng nàn của gừng là một yếu tố thiết yếu trong các món ăn Ấn Độ, Thái Lan.

Ai nên và không nên 'xuất binh'?

Sống khỏe - 20/07

Ai nên và không nên 'xuất binh'?

Vì lợi ích của sức khỏe và tuổi thọ, bạn có thể băn khoăn giữa việc nên 'xuất binh' hay nên 'bế tinh' khi cuộc yêu đạt đỉnh. Lời khuyên hữu ích sẽ có trong bài viết dưới đây.

Làm sao để bé 10 tuổi tăng chiều cao?

Sống khỏe - 20/07

Làm sao để bé 10 tuổi tăng chiều cao?

Con gái tôi 10 tuổi, trông hơi mập và bụng to, cao 1,34 m, nặng 43 kg, thấp hơn các bạn trong lớp nhiều.

Phụ huynh Anh xếp hàng từ 3h sáng để xin cho con ăn miễn phí ở trường

Sống khỏe - 20/07

Phụ huynh Anh xếp hàng từ 3h sáng để xin cho con ăn miễn phí ở trường

Để con được vào câu lạc bộ ăn sáng miễn phí, nhiều phụ huynh ở thủ phủ xứ Wales phải chầu trực từ nửa đêm trước cổng trường tiểu học.

Xem thêm

Video nổi bật