Bào chữa nước đôi có được không?

Bào chữa nước đôi trong hoạt động tố tụng hiện nay đang là vấn đề gây tranh cãi. Có nhiều luồng ý kiến trái chiều về quan điểm này ngay cả trong chính giới Luật sư. Vì vậy chúng ta hãy cùng tìm hiểu 'Có nên bào chữa nước đôi hay không'?

Căn cứ khoản 2, điều 72 BL TTHS 2015 người bào chữa có thể là Luật sư, Người đại diện của người bị buộc tội, bào chữa viên nhân dân, Trợ giúp viên pháp lý trong trường hợp người bị buộc tội thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý. Tuy nhiên, trong nhóm người bào chữa nói trên thì Luật sư là người bào chữa chuyên nghiệp nhất. Luật sư tham gia tố tụng trong một vụ án hình sự để bào chữa, bảo vệ cho thân chủ của mình, đối đáp lại sự buộc tội của Kiểm sát viên và giúp làm giảm trách nhiệm hình sự cho thân chủ của họ. Đồng thời qua đó cũng có thể giúp cơ quan tiến hành tố tụng làm sáng tỏ các tình tiết vụ án.

Tuy nhiên trong thực tế diễn ra tại phiên toà, chúng ta gặp không ít trường hợp luật sư bào chữa nước đôi. Luật sư khẳng định thân chủ của mình vô tội bên cạnh đó lại nêu thêm những tình tiêt giảm nhẹ và cuối bài bào chữa thì chốt lại là 'nếu hội đồng xét xử xem thân chủ tôi là có tội thì xem xét những tình tiết giảm nhẹ tôi nêu như bài bào chữa trên'.

Dựa trên tình hình thực tế , PV Công Lý & Xã Hội tìm hiểu quan điểm của các Luật sư. Theo đó, các Luật sư tồn tại 2 quan điểm như sau:

Quan điểm thứ nhất: Quan điểm luật sư bào chữa nước đôi là Luật sư yếu, bào chữa phải rõ ràng

Theo Tiến Sĩ, Luật sư Nguyễn Trọng Hải (Đoàn Luật sư Nghệ An) là Luật sư khi bảo vệ cho khách hàng thì chính bản thân mình phải có quan điểm, định hướng rõ ràng. Bảo vệ theo hướng nước đôi là thể hiện sự cẩu thả trong nghiên cứu hồ sơ, không trao đổi kỹ với khách hàng. Điều đó có nghĩa là bào chữa theo kiểu Tiên hậu bất nhất.

Cùng quan điểm trên, Luật sư Phùng Anh Chuyên (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng là Luật sư phải thống nhất một quan điểm bào chữa. Điều đó còn thể hiện nghiệp vụ, kỹ năng hành nghề của luật sư, tác phong làm việc và nghiên cứu hồ sơ một các nghiêm túc.

Luật sư Trần Công Ly Tao (Đoàn Luật sư TP.HCM) cũng nói: 'Chân lý thì chỉ có một. Theo quan điểm cá nhân tôi thì sự việc chỉ có một hướng để bào chữa. Kêu oan là khẳng định mình vô tội, lúc đó nếu bị tòa bác mà án có nặng thì cũng không được xem xét giảm án. Còn xin giảm án là thừa nhận mình phạm tội nhưng mức án quá nghiêm khắc'.

Luật sư Cổ Hiệp (Đoàn Luật sư TP.HCM) thì thẳng thắn: 'Tôi cực lực phản đối. Không thể chấp nhận kiểu bào chữa nhiều hướng, nước đôi. Ngành luật là một ngành khoa học, căn cứ trên chứng cứ, lập luận. Đã là khoa học thì đúng là đúng, sai là sai. Nhiệm vụ của luật sư là ngoài việc bảo vệ cho thân chủ còn góp phần bảo vệ sự thật, bảo vệ công lý. Mỗi người có một cách hành xử nghề nghiệp, cách để tạo uy tín và cá tính. Riêng tôi, chưa bao giờ tôi bào chữa nước đôi cả. Đối với tôi, hành nghề luật không thể có nước đôi. Bản lĩnh và đạo đức luật sư cũng không cho phép. Nếu chứng cứ và khoa học pháp lý cho phép mình làm theo hướng thân chủ vô tội thì mình phải bảo vệ tuyệt đối…'.

Quan điểm thứ hai: Quan điểm tối ưu hoá lợi ích của thân chủ

Ngược lại với các quan điểm trên, Luật sư Nguyễn Quang Vũ (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng: Luật sư bảo vệ thân chủ tốt nhất trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Theo Luật sư Vũ đó không phải là bảo vệ nước đôi mà đó là nêu ra những ý tứ, lập luận, tình tiết có lợi cho thân chủ mình trước HĐXX để hội đồng cân nhắc và lưu tâm. Mục đích cuối cùng của Luật sư đó là bảo đảm lợi ích của khách hàng một cách tốt nhất.

Đồng quan điểm, luật sư Huỳnh Văn Nông (Đoàn Luật sư TP.HCM) nói: 'Cái chính là làm tốt nhất cho thân chủ. Trong khuôn khổ của phiên tòa phải nói cho đầy đủ, nêu tất cả tình tiết có lợi cho thân chủ, chỉ ra các điểm để nếu phạm tội thì thân chủ sẽ được giảm nhẹ'.

Tương tự, luật sư Trần Minh San (Đoàn Luật sư TP.HCM) phân tích: 'Việc bào chữa một hướng hay hai hướng là kỹ thuật của mỗi luật sư. Đâu có trường nào dạy bào chữa một hay hai hướng, luật không cấm, quy chế không cấm, đạo đức cũng không đề cập. Tùy thẩm định của luật sư về tài liệu, chứng cứ. Nếu chứng cứ bảo vệ cho thân chủ còn mỏng và yếu, 'năm ăn năm thua' thì mới sử dụng cách bào chữa nhiều hướng. Ý thức chủ quan của luật sư là bị cáo không phạm tội nhưng quan điểm của tòa có tội thì sao. Khi đó, nếu không trình bày những tình tiết giảm nhẹ thì thân chủ sẽ bị thiệt thòi'. 

Cũng nghiêng về quan điểm vì quyền lợi của thân chủ nhưng luật sư Trịnh Thanh (Đoàn Luật sư TP.HCM) lại có sự phân biệt. Theo ông, trong một vài trường hợp, luật sư không thuyết phục được tòa đồng ý với việc bị cáo vô tội thì có thể chuyển sang đề nghị tòa xem xét theo hướng giảm nhẹ. 'Khi bào chữa, phải lấy ra được những ý có lợi nhất cho thân chủ. Luật sư nếu có bị đụng chạm thì cũng phải chấp nhận. Như vậy còn hơn là luật sư được tiếng thơm mà thân chủ lại bị tội nặng'.

Theo đó, khi tìm hiểu tại cơ sở đào tạo hành nghề luật sư – định hướng trong đào tạo.Trao đổi với Giảng viên Học Viện Tư Pháp (cơ sở TPHCM) Giảng viên học viện khẳng định quan điểm bào chữa chỉ có một và sự thật cũng chỉ có một. Khi giảng dạy trong chương trình chúng tôi dạy học viên phải xác định 1 quan điểm bào chữa và bảo vệ quan điểm bào chữa đó. Tuy nhiên, trong thực tế hành nghề mỗi luật sư sẽ có mỗi cách hành nghề riêng, cách hành nghề dựa trên kinh nghiệm thực tế, cách tiếp cận pháp luật…

Như vậy, bào chữa nước đôi đang là vấn đề mâu thuẫn, gây tranh cãi nhiều nhất ngay trong chính giới Luật sư. Không thể tìm được trong luật, quy chế hay bộ quy tắc nào cấm việc bào chữa nước đôi nên cũng không thể cấm các Luật sư sử dụng cách bào chữa này. Tuy nhiên, khi Luật sư áp dụng cách bào chữa này rất ít Thẩm Phán chấp nhận quan điểm của Luật sư hơn thế Luật sư còn có thể bị nhắc nhở tại phiên toà.

Theo Anh Vo/Công lý và Xã hội Link Gốc:           Copy Link
https://conglyxahoi.net.vn/phap-luat/bao-chua-nuoc-doi-co-duoc-khong-78875.html

Tags: bào chữa nước đôi  |  luật sư yếu kém  |  không đồng nhất quan điểm